Soru

Zorluk: Çok zorMahalli İdareler (Yerel Yönetimler)

1982 Anayasası’nın "Mahalli İdareler" başlıklı 127. maddesinde yer alan özerklik ve denetim ilkeleri dikkate alındığında; seçilmiş bir mahalli idare organının veya bu organın üyelerinin görevleri ile ilgili bir suç sebebiyle görevden uzaklaştırılması ve organlık sıfatının kaybedilmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Görevleri ile ilgili bir suç sebebiyle hakkında soruşturma veya kovuşturma açılan organları, İçişleri Bakanı geçici bir tedbir olarak kesin hükme kadar görevden uzaklaştırabilir; ancak bu organların sıfatlarının sona ermesine ilişkin nihai karar Danıştay tarafından verilir.Cevap
  2. B
    Mahalli idare organlarının görevlerine son verme yetkisi, idari vesayet denetimi kapsamında doğrudan ilgili valinin teklifi üzerine İçişleri Bakanlığı'na aittir.
  3. C
    Belediye başkanlarının görevden uzaklaştırılmasında İçişleri Bakanı yetkiliyken, belediye meclisinin feshine ilişkin kararı il idare kurulu verir.
  4. D
    Mahalle muhtarları mahalli idarelerin seçilmiş organı olduklarından, görevden uzaklaştırılmaları ancak Anayasa Mahkemesi kararıyla mümkündür.
  5. E
    Mahalli idare organlarının üyeleri hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmü olmadıkça, idari makamların bu kişileri geçici de olsa görevden uzaklaştırma yetkisi bulunmamaktadır.

Cevap

İçişleri Bakanı'nın geçici uzaklaştırma yetkisine sahip olduğu ve nihai kararın Danıştay tarafından verildiği seçenek doğrudur.
Doğru ifadeye göre, görevle ilgili bir suçtan dolayı soruşturma açılan yerel yöneticiler İçişleri Bakanı tarafından geçici olarak uzaklaştırılabilir ancak kesin olarak makamdan düşürülmeleri sadece Danıştay kararıyla mümkündür. Bu, mahalli idarelerin özerkliğini korumak amacıyla getirilmiş bir anayasal güvencedir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa 127. maddeyi analiz et.
Mahalli idarelerin seçilmiş organlarının organlık sıfatını kaybetmeleri konusundaki denetimin yargı yolu ile olacağı belirtilmiştir.
Yerel özerkliğin korunması için seçilmişlerin görevine son verilmesi yargı güvencesine bağlanmıştır.
2
İçişleri Bakanı'nın yetki sınırını belirle.
İçişleri Bakanı sadece 'geçici bir tedbir' olarak ve 'görevle ilgili suç' durumunda uzaklaştırma yapabilir.
Bu yetki idari vesayetin istisnai ve geçici bir aracıdır.
3
Nihai kararı verecek makamı tespit et.
Danıştay, mahalli idare organlarının (Belediye Başkanı, Meclis vb.) görevine son verme konusunda yetkili yargı mercidir.
İdari yargının en üst mercii olan Danıştay, yerel yönetimlerin özerkliğini koruyan bir denetim yapar.

Anahtar Kavram

İdari Vesayet ve Mahalli İdare Özerkliği

İpuçları

1
Mahalli idarelerin seçilmiş organlarının görevden alınması 'idari' değil 'yargısal' bir işlemdir.
2
Anayasa'nın 127. maddesinde İçişleri Bakanı'na tanınan yetkinin 'geçici' bir 'tedbir' olduğuna dikkat edin.
3
Seçilmişlerin görevine son veren yüksek mahkeme, idari davalara bakan Danıştay'dır.

Daha Fazla Pratik

İl özel idaresinin organlarını ve vali ile olan hiyerarşik/vesayet ilişkilerini tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla