1961 Anayasası, devlet organları arasında denge ve denetleme mekanizmalarını kurmayı hedeflemiş ve bu doğrultuda Türk anayasa tarihinin ilk "anayasa yargısı" kurumu olan Anayasa Mahkemesi'ni tesis etmiştir. Mahkemenin oluşumunda; yargı organlarının, yasama organının (Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu) ve yürütmenin katılımını öngören çoğulcu bir seçim yöntemi benimsenmiştir.
Buna göre, 1961 Anayasası'nın 1971-1973 değişiklikleri öncesindeki ilk metni dikkate alındığında Anayasa Mahkemesi'nin kuruluşu ve üye seçimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AMahkeme üyeleri 12 yıl için seçilirler ve görev süresi biten bir üyenin yeniden seçilmesi mümkün değildir.
- Yargıtay, Danıştay ve Sayıştay Genel Kurulları; kendi üyeleri arasından gizli oyla Anayasa Mahkemesi üyelerini doğrudan seçerler.Cevap
- CMahkemenin tüm asıl ve yedek üyeleri; Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu'nun ortak toplantısında üye tamsayısının salt çoğunluğuyla belirlenir.
- DCumhurbaşkanı, yüksek mahkemelerin gösterdiği üçer aday arasından mahkeme üyelerini atama yetkisine sahip tek makamdır.
- EMahkeme üyeliği için herhangi bir yaş sınırı öngörülmemiş olup, üyeler kendi istekleriyle emekli olana kadar görevde kalırlar.
Cevap
Yargıtay, Danıştay ve Sayıştay Genel Kurullarının kendi üyeleri arasından gizli oyla Anayasa Mahkemesi üyelerini doğrudan seçmesi 1961 Anayasası'nın orijinal metninde yer alan doğru bir bilgidir.
1961 Anayasası'nın orijinal metnine göre Anayasa Mahkemesi üyeleri; yüksek mahkemeler, yasama meclisleri ve Cumhurbaşkanı tarafından seçilirdi. Bu sistemin en belirgin özelliği, Yargıtay, Danıştay ve Sayıştay gibi yüksek mahkemelerin, herhangi bir makamın onayı veya ataması gerekmeden, kendi genel kurulları tarafından yapılan gizli oylama ile üyelerini doğrudan seçerek mahkemeye göndermeleridir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
1961 Anayasası'nda Anayasa Mahkemesi'nin Kuruluşu ve Üye Seçim Yöntemi
Tahmini Süre:1m 30s