1961 Anayasası
62 soru
1961 Anayasası, Türk anayasa tarihinde "hukuk devleti" ve "sosyal devlet" ilkelerini ilk kez açıkça benimseyen, temel hak ve özgürlükleri genişleterek yargı denetimini ve kurumlaşmayı güçlendiren bir metin olarak kabul edilmektedir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1961 Anayasası ile Türk hukuk sistemine ilk kez giren kurum veya ilkelerden biri değildir?
1961 Anayasası ile Türk anayasa tarihinde ilk kez benimsenen çift meclisli parlamento yapısında; Millet Meclisi ile Cumhuriyet Senatosu arasındaki yetki paylaşımı, yasama süreci ve uyuşmazlıkların çözüm yollarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
1961 Anayasası, Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri arasına "hukuk devleti" ilkesini ilk kez eklemiş ve bu ilkeyi güvence altına almak amacıyla çeşitli denetim mekanizmaları ile yeni kurumlar ihdas etmiştir. Özellikle yasama ve yürütme organlarının işlemlerinin yargısal denetimi için güçlü bir yapı oluşturulmuştur.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1961 Anayasası ile getirilen denetim mekanizmalarından veya kurumsal yeniliklerden biri değildir?
1924 Anayasası'nda "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir. Türk milletini ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi temsil eder ve millet adına egemenlik hakkını yalnız o kullanır." hükmüyle meclis üstünlüğü ilkesi benimsenmişken; 1961 Anayasası egemenliğin kullanılış biçiminde köklü bir değişikliğe gitmiştir.
Buna göre, 1961 Anayasası'na göre millet, egemenliğini aşağıdakilerden hangisi aracılığıyla kullanır?
Anayasası, Türk anayasa tarihinde kuvvetler ayrılığını güçlendiren ve yargı denetimini çeşitlendiren pek çok yenilik getirmiştir. Bu anayasanın getirdiği kurumsal yapı ve temel ilkelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Anayasası'nın öngördüğü çift meclisli yapıda (Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu), kanun tasarılarının yasalaşma süreci ve iki meclis arasında çıkabilecek uyuşmazlıkların giderilmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
1961 Anayasası, devlet organları arasında denge ve denetleme mekanizmalarını kurmayı hedeflemiş ve bu doğrultuda Türk anayasa tarihinin ilk "anayasa yargısı" kurumu olan Anayasa Mahkemesi'ni tesis etmiştir. Mahkemenin oluşumunda; yargı organlarının, yasama organının (Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu) ve yürütmenin katılımını öngören çoğulcu bir seçim yöntemi benimsenmiştir.
Buna göre, 1961 Anayasası'nın 1971-1973 değişiklikleri öncesindeki ilk metni dikkate alındığında Anayasa Mahkemesi'nin kuruluşu ve üye seçimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Anayasası, Türk anayasa tarihinde devletin ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasını 'planlı' bir esasa bağlamış ve bu planların hazırlanması amacıyla anayasal bir kurumun oluşturulmasını öngörmüştür. Bu doğrultuda, kalkınma planlarını hazırlamak ve hükümete danışmanlık yapmak amacıyla Anayasası ile ilk kez ihdas edilen kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Anayasası, Türk anayasa tarihinde yargı bağımsızlığını ve hâkimlik teminatını en güçlü şekilde tesis etmeyi amaçlayan düzenlemelere yer vermiştir. Bu doğrultuda yargı organının yönetim ve denetimi için öngörülen mekanizmalar dikkate alındığında, Anayasası'nın ilk metnine göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
1961 Anayasası, Türk anayasa tarihinde 'çoğulcu demokrasi' anlayışına geçişi temsil ederken, yürütmeyi dengelemek ve temel hakları güvence altına almak adına birçok yeni kurumu anayasal düzene dahil etmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ilk kez 1961 Anayasası ile Türk hukuk sistemine giren kurumsal yapılardan biri değildir?
Anayasası ile benimsenen 'hukuk devleti' ve 'kuvvetler ayrılığı' ilkelerini güçlendirmek amacıyla oluşturulan 'çift meclisli' yasama yapısında; Millet Meclisi ile beraber görev yapan ikinci meclis kanadı aşağıdakilerden hangisidir?
Anayasası'nın öngördüğü "çift meclisli" parlamento yapısı ve meclisler arasındaki yetki paylaşımı dikkate alındığında; Cumhuriyet Senatosu'nun hukuki statüsü, üyelik yapısı ve fonksiyonlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Anayasası, siyasi partileri 'demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurları' olarak tanımlayarak Türk anayasa tarihinde partilere ilk kez açık bir anayasal statü kazandırmıştır. Bu anayasal statü kapsamında, siyasi partilerin kapatılması davasına bakmak ve bu konuda nihai karar vermekle yetkili kılınan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
1961 Anayasası'nın 4. maddesinde yer alan "Egemenlik, Anayasanın koyduğu esaslara göre, yetkili organlar eliyle kullanılır." hükmü, 1924 Anayasası'ndaki "Egemenliği millet adına kullanmaya tek yetkili organ Türkiye Büyük Millet Meclisi'dir" anlayışından temel bir kopuşu simgeler.
Bu değişiklikle 1961 Anayasası'nın ulaşmak istediği temel hukuksal amaç aşağıdakilerden hangisidir?
1961 Anayasası, Türk anayasa tarihinde hürriyetçi ve sosyal bir devlet yapısı öngörmesine rağmen; 1971 ve 1973 yıllarında yapılan kapsamlı değişikliklerle yürütme organının güçlendirildiği ve temel hakların sınırlandığı bir yapıya dönüşmüştür. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1961 Anayasası'nda yapılan 1971-1973 değişiklikleri ile Türk hukuk sistemine dahil edilen düzenlemelerden biri değildir?
1961 Anayasası, Türk anayasa tarihinde "çoğunlukçu" demokrasi anlayışından "çoğulcu" demokrasi anlayışına geçişi temsil eden, temel hak ve hürriyetlerin güvence altına alınması için denge ve denetleme mekanizmalarını ön plana çıkaran bir metindir. Bu anayasanın getirdiği kurumlar ve kuvvetler ayrılığı prensibinin uygulanmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
1961 Anayasası, Türk anayasa tarihinde 'kuvvetler ayrılığı' ilkesini ve yargı denetimini en güçlü şekilde tesis eden anayasa olarak bilinse de; 1971 ve 1973 yıllarında yapılan kapsamlı değişikliklerle yürütme organının hareket alanı genişletilmiş, bazı hürriyetler ise kısıtlanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi, 1961 Anayasası'nda yapılan 1971-1973 değişiklikleri ile Türk hukuk sistemine giren veya mevcut yapıda köklü bir değişim yaratan düzenlemelerden biri değildir?
1961 Anayasası'nda 1971 ve 1973 yıllarında yapılan anayasa değişiklikleri, Türk hukuk sisteminde yürütmeyi güçlendirmeyi ve toplumsal düzeni korumayı amaçlayan bir dizi yeni düzenleme getirmiştir. Aşağıdakilerden hangisi, 1961 Anayasası'nın bu ara dönem değişiklikleri ile sistemimize dahil edilen unsurlardan biri değildir?
Anayasası, Anayasası'nda uygulanan "Meclis üstünlüğü" anlayışını terk ederek "Anayasanın üstünlüğü" ilkesini tam anlamıyla hayata geçirmeyi hedeflemiştir. Bu doğrultuda, yasama organının işlemlerini hukuksal denetime tabi tutarak temel hak ve özgürlükleri güvence altına almak amacıyla Türk anayasa tarihine ilk kez dahil edilen mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
1961 Anayasası, yasama organının yetkilerini tek bir mecliste toplamak yerine, denetim ve denge mekanizmalarını güçlendirmek amacıyla çift meclisli bir yapıyı öngörmüştür. Bu anayasaya göre Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM); Millet Meclisi ve ---- olmak üzere iki farklı meclisten oluşmaktadır.
Bu cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?