Soru

Zorluk: ZorII. Dünya Savaşı Yıllarında Türkiye

II.II. Dünya Savaşı’nın ağır ekonomik baskıları altında, 19401940 yılında yürürlüğe giren Milli Korunma Kanunu hükümete ekonomiye doğrudan müdahale edebilmesi için çok geniş yetkiler tanımıştır. Bu kanun kapsamında, özellikle enerji üretimi için hayati önem taşıyan Zonguldak taş kömürü havzasında üretim sürekliliğini sağlamak ve iş gücü ihtiyacını karşılamak amacıyla halka yönelik "zorunlu çalışma" esasına dayalı bir uygulama başlatılmıştır.

Bu uygulamaya verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Varlık Vergisi
  2. B
    Toprak Mahsulleri Vergisi
  3. Mükellefiyet-i İktisadiyeCevap
  4. D
    Men-i İsrafat Kanunu
  5. E
    Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu

Cevap

Milli Korunma Kanunu kapsamında Zonguldak madenlerinde uygulanan zorunlu çalışma sistemi Mükellefiyet-i İktisadiye olarak adlandırılır.
Mükellefiyet-i İktisadiye uygulaması, Milli Korunma Kanunu'nun tanıdığı yetkiyle 19401940 yılında başlatılmış ve özellikle Zonguldak'taki maden işçileri ile bölge halkına üretim sürekliliği için zorunlu çalışma yükümlülüğü getirmiştir. Bu uygulama, savaş yıllarında Türkiye'nin enerji ihtiyacını karşılamada kritik bir rol oynamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem ve yasal çerçeve analizi
II.II. Dünya Savaşı döneminde (19401940) çıkarılan Milli Korunma Kanunu belirlendi.
Soruda belirtilen "zorunlu çalışma" yetkisinin kaynağını anlamak için yasal zemin tespit edilmelidir.
2
Uygulama alanı ve yöntem eşleştirmesi
Zonguldak kömür havzası ve "mükellefiyet" (yükümlülük) kavramı ilişkilendirildi.
Madenlerdeki iş gücü açığını kapatmak için hükümetin kullandığı özel yetkiyi tanımlayan kavramı bulmak gerekir.
3
Kavramsal ayrıştırma
Ekonomik bir yükümlülük olan "Mükellefiyet-i İktisadiye" ismi belirlendi.
Diğer seçeneklerin vergi (Varlık, Toprak Mahsulleri) veya farklı dönem yasası (Men-i İsrafat) olduğu saptandı.

Anahtar Kavram

Milli Korunma Kanunu ve İktisadi Mükellefiyet

İpuçları

1
Bu uygulama bir para vergisi değil, bir 'iş gücü' yükümlülüğüdür.
2
İsmi, 'ekonomik yükümlülük' anlamına gelen Osmanlıca kökenli bir tamlamadır.
3
Zonguldak maden ocaklarında 1919. yüzyıldaki Dilaver Paşa Nizamnamesi'ne benzer şekilde halkın zorunlu olarak çalıştırılmasını ifade eder.

Daha Fazla Pratik

Milli Korunma Kanunu ile kurulan 'Petrol Ofisi' ve 'Et ve Balık Kurumu' gibi kurumların kuruluş amaçlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla