Examkin

Soru

Zorluk: ZorMontrö Boğazlar Sözleşmesi

Lozan Boğazlar Sözleşmesi’ne göre Boğazlar; başkanı Türk olan uluslararası bir komisyon tarafından yönetilecek ve her iki yakası askerden arındırılacaktır. 1930’lu yıllarda İtalya ve Almanya’nın saldırgan politikalarıyla bozulan uluslararası barış ortamı üzerine Türkiye, bu hükümlerin değiştirilmesi için diplomatik girişimlerde bulunmuştur.

Bu sürecin sonunda imzalanan 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin aşağıdaki hükümlerinden hangisi, Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki "siyasi ve idari egemenlik" kısıtlamalarının tamamen sona erdiğinin en doğrudan göstergesidir?

  1. Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak tüm yetkilerinin Türk Devleti’ne devredilmesiCevap
  2. B
    Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun başkanlığının süresiz olarak Türkiye’ye bırakılması
  3. C
    Karadeniz’e kıyısı olmayan devletlerin savaş gemilerine sınırsız tonaj ve süre hakkı tanınması
  4. D
    Ticaret gemilerinin geçiş serbestisinin Milletler Cemiyeti’nin onayına bağlanması
  5. E
    Boğazların savunmasının Milletler Cemiyeti ve Balkan Antantı devletlerine ortaklaşa bırakılması

Cevap

Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak tüm yetkilerinin Türk Devleti’ne devredilmesi hükmü, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarını kısıtlayan idari mekanizmaya son verildiğini gösterir.
Lozan Sözleşmesi'nde Boğazlar bir komisyon tarafından yönetiliyordu, bu da Türkiye'nin kendi egemenlik alanında uluslararası bir denetime tabi olduğunu gösteriyordu. Montrö ile bu komisyonun tüm yetkileriyle beraber kaldırılması, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki tek ve tam yetkili güç haline gelmesini sağlayarak siyasi ve idari kısıtlamaları sona erdirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Lozan'daki kısıtlayıcı statüyü belirle
Lozan'da Boğazlar'ın askerden arındırılması askeri, bir komisyon tarafından yönetilmesi ise siyasi/idari bir egemenlik engelidir.
Soru, egemenliği kısıtlayan idari unsurun nasıl ortadan kalktığını sormaktadır.
2
Montrö ile gelen temel değişikliği analiz et
1936'da imzalanan sözleşme ile Boğazlar Komisyonu kaldırılmış ve yetkileri doğrudan Türkiye'ye geçmiştir.
Komisyonun varlığı, Türkiye'nin kendi toprağında tek başına söz sahibi olmasını engelliyordu.
3
Siyasi bağımsızlık ile ilişkilendir
Komisyonun iptali, 'Misak-ı Milli' hedefleri doğrultusunda tam egemenliğin sağlandığı sonucuna ulaştırır.
Uluslararası denetimin kalkması, mutlak otoritenin kurulması anlamına gelir.

Anahtar Kavram

Montrö ile Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılması ve tam egemenlik süreci

Daha Fazla Pratik

Boğazlar rejiminin değişiminde etkili olan 'Revizyonist' ve 'Antirevizyonist' devlet politikalarını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Egemenlik kastedildiğinde 'karar verici otorite kim?' sorusunu sorarak; Lozan'da komisyonun, Montrö'de ise Türkiye'nin karar verici olduğunu fark edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Montrö Boğazlar Sözleşmesi

Bu konudan daha fazla soru