Soru

Zorluk: OrtaMontrö Boğazlar Sözleşmesi

1923 tarihli Lozan Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar'ın her iki yakasında askersiz bölgeler oluşturulmuş ve geçişleri düzenlemek için uluslararası bir komisyon kurulmuştu. Ancak 1930'lu yıllarda Avrupa'daki silahlanma yarışı ve İtalya'nın Doğu Akdeniz'deki yayılmacı politikaları sonucu ortaya çıkan güvenlik endişeleri, Türkiye'yi Boğazlar rejiminin değiştirilmesi konusunda harekete geçirmiştir. Bu doğrultuda imzalanan 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu sözleşme ile getirilen düzenlemelerden biri değildir?

  1. A
    Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak yetkilerinin Türk devletine devredilmesi
  2. B
    Boğazlar'ın her iki yakasındaki askersiz bölgelerin kaldırılarak Türkiye'nin buraları silahlandırabilmesi
  3. C
    Ticaret gemilerinin barış zamanında tam geçiş serbestisine sahip olması
  4. D
    Karadeniz'e kıyısı olmayan devletlerin savaş gemilerine tonaj ve süre sınırlaması getirilmesi
  5. Boğazlar Komisyonu'nun yetkilerinin Milletler Cemiyeti denetimine bırakılarak varlığının korunmasıCevap

Cevap

Boğazlar Komisyonu'nun yetkilerinin Milletler Cemiyeti denetimine bırakılarak varlığının korunması
Doğru yanıt olan 'Boğazlar Komisyonu'nun yetkilerinin Milletler Cemiyeti denetimine bırakılarak varlığının korunması' ifadesi yanlıştır. Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Uluslararası Boğazlar Komisyonu tamamen feshedilmiş ve bu komisyonun tüm yetki ve görevleri doğrudan Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ne devredilmiştir. Bu durum Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki tam egemenliğini perçinlemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Lozan ve Montrö rejimleri arasındaki farkları analiz et.
Lozan'da Boğazlar Komisyonu varken, Montrö'de bu komisyon kaldırılmıştır.
Sözleşmenin temel amacı Türkiye'nin tam egemenliğini sağlamaktır.
2
Boğazlar Komisyonu'nun akıbetini incele.
Komisyonun yetkileri başka bir uluslararası kuruma devredilmemiş, doğrudan Türk hükümetine geçmiştir.
Milletler Cemiyeti denetimi gibi bir durum söz konusu değildir.

Anahtar Kavram

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarının tam olarak kazanılması.

İpuçları

1
Lozan ve Montrö arasındaki temel fark 'egemenlik' kısıtlamalarıdır.
2
Boğazlar Komisyonu'nun varlığı Türkiye'nin kendi toprakları üzerindeki karar alma yetkisini kısıtlıyordu.
3
Montrö ile komisyon tamamen tarihe karışmıştır; herhangi bir kuruma devredilmemiştir.

Daha Fazla Pratik

Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılmasının 'Misak-ı Milli' hedefleriyle ilişkisini değerlendiriniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla