Türkçede isimler; varlıklara verilişlerine (özel, cins), karşıladıkları varlığın niteliğine (somut, soyut) ve sayılarına (tekil, çoğul, topluluk) göre çeşitli gruplara ayrılırlar. Ayrıca isimler, aldıkları iyelik ve hâl ekleriyle cümlede farklı anlam ilgileri kurarlar.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iyelik eki almış bir topluluk ismi kullanılmıştır?
- Ordumuz, vatan topraklarını korumak için her türlü fedakârlığı göze almaktadır.Cevap
- BBaşarılı olmanın tek yolu, karşılaşılan zorluklara karşı dürüstlükten ödün vermemektir.
- CSoğuk hava dalgası, önümüzdeki haftadan itibaren tüm yurtta etkisini gösterecek.
- DBahçedeki çiçeklerin sulamasını akşam saatlerinde yapmak bitkiler için daha sağlıklıdır.
- EAnkara'da düzenlenen kitap fuarı, bu yıl da binlerce kitapseveri bir araya getirdi.
Cevap
Ordumuz sözcüğünün geçtiği cümle doğru yanıttır.
Vatan topraklarını koruyan birliği ifade eden 'ordu' sözcüğü, biçim bakımından tekil olmasına rağmen anlamca bir topluluğu karşıladığı için topluluk ismidir. Bu sözcük, üzerine gelen '-muz' eki sayesinde 'bize ait olan' anlamını kazanmış, yani iyelik eki almıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İsimlerde Sayı ve İyelik Ekleri
İpuçları
1
Cümlelerdeki kelimelerin anlamlarına bakarak hangisinin bir grubu (heyet, meclis, ordu gibi) temsil ettiğini bulun.
2
Topluluk ismini bulduktan sonra, kelimenin sonundaki ekin kime ait olduğunu (sahiplik) bildirip bildirmediğini kontrol edin.
3
'Ordu' kelimesi bir topluluk ismidir; '-muz' eki ise bu topluluğun kime ait olduğunu gösteren bir iyelik ekidir.
Daha Fazla Pratik
Topluluk isimlerinin çoğul eki (-lar/-ler) alıp alamayacağını ve aldıklarında anlamın nasıl değiştiğini incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olur.
Alternatif Yöntem
Sözcüklerin aldığı ekleri cümleden çıkararak anlam değişimini gözlemleyebilirsiniz. İyelik eki çıktığında 'sahiplik' anlamı kaybolurken, hâl eki çıktığında 'yer, yön, bulunma' gibi belirtme ilgileri kaybolur.
Tahmini Süre:1m 15s