Examkin

Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Köy Altı Yerleşmeleri

Türkiye'nin kırsal yerleşme sisteminde önemli bir yere sahip olan Mezra ve Kom yerleşmeleri, özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde benzer coğrafi koşullarda ortaya çıkmıştır. Ancak bu yerleşmeler; kullanım süreleri, mülkiyet yapıları ve ekonomik fonksiyonları bakımından birbirinden ayrılmaktadır. Mezra ve Kom yerleşmeleri arasındaki temel farklar göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Mezralarda temel ekonomik faaliyet sadece hayvancılık iken, komlarda tarımsal üretim ön plandadır.
  2. Mezralar yıl boyu ikamet edilen kalıcı yerleşmelerdir; komlar ise genellikle hayvancılık amacıyla yaz aylarında kullanılan geçici yerleşmelerdir.Cevap
  3. C
    Mezralar Batı Anadolu'daki geniş düzlüklerde görülürken, komlar sadece yüksek dağlık alanlardaki çadırlardan oluşur.
  4. D
    Her iki yerleşme tipi de yılın sadece belirli bir döneminde kullanılan mevsimlik yerleşmeler kategorisinde yer alır.
  5. E
    Mezralar konar-göçer ailelerin kurduğu çadır tipi yerleşmelerdir; komlar ise birkaç mahallenin birleşmesiyle oluşan idari birimlerdir.

Cevap

Mezralar yıl boyu ikamet edilen kalıcı yerleşmelerdir; komlar ise genellikle hayvancılık amacıyla yaz aylarında kullanılan geçici yerleşmelerdir.
Kalıcı yerleşmelerden biri olan mezra, Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da aile mülkiyeti üzerine kurulu, tarım ve hayvancılığın bir arada yürütüldüğü birimlerdir. Geçici yerleşmelerden olan kom ise özellikle Doğu Anadolu'da yüksek kesimlerdeki otlaklara yakın kurulan, kışın boşaltılan hayvancılık odaklı barınaklardır. Dolayısıyla süreklilik farkı bu iki türü ayıran en temel özelliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Köy altı yerleşmelerini sürekliliklerine göre sınıflandır.
Mezra, mahalle, divan ve çiftlik 'kalıcı'; yayla, kom, ağıl, oba, dam ve dalyan 'geçici' yerleşmelerdir.
Yerleşmenin yıl boyu mu yoksa mevsimlik mi kullanıldığını ayırt etmek sorunun temelidir.
2
Mezra ve kom yerleşmelerinin ekonomik fonksiyonlarını karşılaştır.
Mezrada tarım ve hayvancılık birlikte yapılırken, komda temel faaliyet hayvancılıktır.
Yerleşmelerin ortaya çıkış nedenini ve geçim kaynağını anlamaya yardımcı olur.
3
Bölgesel dağılımı kontrol et.
Her iki yerleşme de Doğu Anadolu'da yaygındır ancak hukuki ve kullanım süresi bakımından farklıdır.
Yanlış seçeneklerdeki bölgesel hataları elemeyi sağlar.

Anahtar Kavram

Köy Altı Yerleşmelerinde Kalıcılık ve Geçicilik Ayrımı

İpuçları

1
Köy altı yerleşmelerini 'kalıcı' ve 'geçici' olarak ikiye ayırarak düşünmeye başla.
2
Mezra yerleşmesi ile mahalle ve divan yerleşmelerinin ortak paydası yıl boyu kullanılmalarıdır.
3
Doğu Anadolu'da hayvancılık için kullanılan ancak kışın boşaltılan taş barınaklara 'kom' dendiğini hatırla.

Daha Fazla Pratik

Karadeniz'deki Divan yerleşmeleri ile Doğu Anadolu'daki Mezra yerleşmelerini mülkiyet ve idari yapı bakımından karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Köy Altı Yerleşmeleri

Bu konudan daha fazla soru