Hükümet sistemleri; kuvvetler ayrılığının uygulanış biçimi, yürütme organının yapısı ve organlar arasındaki siyasi sorumluluk ilişkileri bakımından temel farklılıklara sahiptir.
Buna göre, hükümet sistemlerinin özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AParlamenter sistemde yürütme organı, devlet başkanı ve bakanlar kurulundan oluşan düalist (iki kanatlı) bir yapıya sahiptir.
- BBaşkanlık sisteminde yasama ve yürütme organları halk tarafından farklı seçimlerle belirlendiği için her iki organ da meşruiyetini doğrudan halktan alır.
- CMeclis hükümeti sisteminde yasama ve yürütme yetkileri mecliste toplandığı için yürütme organının yasama organını feshetme yetkisi bulunmaz.
- Başkanlık sisteminde yürütme organı olan başkan, yasama organına karşı yürüttüğü faaliyetlerden dolayı siyasi sorumluluk taşır ve meclis tarafından güvensizlik oyu ile görevden düşürülebilir.Cevap
- EYarı başkanlık sisteminde devlet başkanı doğrudan halk tarafından seçilirken, hükümet (bakanlar kurulu) parlamentonun güvenine dayanmak zorundadır.
Cevap
Başkanlık sisteminde başkanın yasama organına karşı siyasi sorumluluğu olduğu ve güvensizlik oyu ile görevden alınabileceği ifadesi yanlıştır.
Başkanlık sisteminde kuvvetler ayrılığı 'sert' bir biçimde uygulanır. Bu sistemde yürütme organı monisttir (sadece başkan) ve doğrudan halk tarafından seçilir. Başkanın meclise karşı siyasi sorumluluğu yoktur; yani meclis, başkanın politikalarını beğenmediği gerekçesiyle onu 'güvensizlik oyu' (gensoru gibi) yöntemlerle görevden düşüremez. Başkanın sadece anayasayı ihlal gibi durumlarda 'cezai sorumluluğu' (suçlandırma süreci) söz konusu olabilir. Güvensizlik oyu, kuvvetlerin 'yumuşak' ayrıldığı parlamenter sisteme özgü bir denetim ve sorumluluk mekanizmasıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hükümet Sistemlerinde Kuvvetler Ayrılığı ve Sorumluluk İlişkisi