Examkin

Soru

Zorluk: ZorLozan Barış Antlaşması

Lozan Barış Antlaşması, I.I. Dünya Savaşı'nı bitiren diğer barış antlaşmalarından (Versay, Saint-Germain vb.) farklı olarak, kazanan ve kaybeden taraflar arasında eşitlik ilkesine dayalı müzakereler sonucunda imzalanmıştır. Bu durum, Türkiye'nin savunma kapasitesi ve askerî egemenliği üzerinde, diğer yenilmiş devletlere uygulanan ağır kısıtlamaların çoğunun yer almamasını sağlamıştır.

Buna göre, Lozan Antlaşması'nın askerî hükümleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi, Sevr Antlaşması'nın kısıtlamalarının aşıldığının ve millî egemenliğin korunduğunun doğrudan bir göstergesidir?

  1. Türk ordusunun personel sayısı, zorunlu askerlik sistemi ve sahip olunabilecek silah türleri üzerinde genel bir kısıtlama getirilmemesiCevap
  2. B
    Trakya sınırında Yunanistan ve Bulgaristan ile olan bölgelerin her iki tarafça da tamamen silahlandırılmasına izin verilmesi
  3. C
    Donanma gücünün sadece Marmara Denizi'nde asayişi sağlayacak küçük tonajlı gemilerle sınırlandırılması
  4. D
    Ege adalarındaki Yunan askerî varlığının tamamen sonlandırılarak bu adaların Türk ordusunun denetimine bırakılması
  5. E
    Ordu bünyesinde müttefik devletler tarafından atanan yabancı askerî uzmanların denetim yetkisiyle görev yapmasının şart koşulması

Cevap

Türk ordusunun personel sayısı, zorunlu askerlik sistemi ve sahip olunabilecek silah türleri üzerinde genel bir kısıtlama getirilmemesi
Lozan Barış Antlaşması'nı diğer I.I. Dünya Savaşı antlaşmalarından ayıran en temel farklardan biri, Türkiye'nin askerî kapasitesi üzerinde (personel sayısı, uçak, gemi veya tank sayısı gibi) genel bir sınırlama getirmemiş olmasıdır. Sevr Antlaşması'nda ordu mevcudu 50.70050.700 kişiyle sınırlandırılmış ve zorunlu askerlik yasaklanmışken, Lozan'da bu kısıtlamalar reddedilerek tam askerî egemenlik sağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
I.I. Dünya Savaşı sonrası imzalanan Versay ve Sevr gibi antlaşmaların askerî mantığını analiz edin.
Bu antlaşmalar yenilen devletlerin ordularını sembolik düzeyde (örneğin Sevr'de 50.70050.700 kişi) sınırlamış ve zorunlu askerliği kaldırmıştır.
Lozan'ın başarısını anlamak için rakiplerinin dayattığı modellerle kıyaslanması gerekir.
2
Lozan Antlaşması metnindeki genel askerî hükümleri inceleyin.
Metinde Boğazlar ve Trakya sınırı gibi 'yerel' sınırlamalar dışında, Türk ordusunun 'genel' yapısına dair bir engel bulunmadığı görülür.
Genel bir kısıtlamanın olmaması, devletin savunma politikasını özgürce belirleyebilmesi anlamına gelir.
3
Egemenlik hakları ve Sevr ile karşılaştırma sonucunda doğru yargıya ulaşın.
Ordunun mevcudu ve silahlanması üzerindeki engellerin kalkması, tam bağımsızlık ilkesinin askerî alandaki zaferidir.
Seçenekler arasında Sevr'deki kısıtlamaların tam tersi olan ve Lozan'da elde edilen hak seçilir.

Anahtar Kavram

Lozan Antlaşması'nda Askerî Egemenlik

İpuçları

1
Lozan'ın askerî maddelerini, Sevr'deki '50.70050.700 asker sınırı' ile karşılaştırarak düşünün.
2
Türkiye'nin Boğazlar gibi özel bölgeler haricinde, ordusunun genel sayısı üzerinde bir kontrol kabul edip etmediğine odaklanın.
3
Dünyadaki diğer yenilmiş devletlerin (Almanya vb.) ağır silah ve personel yasaklarına rağmen, Lozan'da Türkiye'nin bu kısıtlamalardan muaf tutulduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Lozan'daki bu genel özgürlüğün, Boğazlar konusunda Montrö Boğazlar Sözleşmesi (19361936) ile nasıl tam egemenliğe dönüştüğünü inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Mantık yürütme: Eğer Lozan'da ordu sayımız kısıtlansaydı, Cumhuriyet döneminde kurulan modern Türk ordusunun gelişimi uluslararası engellere takılırdı. Kısıtlama olmadığı için bu gelişim sağlanabilmiştir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Lozan Barış Antlaşması

Bu konudan daha fazla soru