Lozan Barış Antlaşması
63 soru
Lozan Barış Antlaşması'nda yer alan "Türkiye sınırları içerisinde yaşayan bütün azınlıklar Türk vatandaşı sayılacak ve kanun önünde Müslümanlarla tamamen eşit haklara sahip olacaktır." hükmüyle ulaşılmak istenen temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Lozan Barış Antlaşması'nda Türkiye'nin güney sınırının (Suriye sınırı) çizilmesinde, Milli Mücadele Dönemi'nde imzalanan aşağıdaki belgelerden hangisinin hükümleri temel alınmıştır?
Lozan Barış Antlaşması'nda Osmanlı Devleti'nden kalan dış borçların ödenmesi konusu, konferansın en çok tartışılan gündem maddelerinden biri olmuştur. Uzun görüşmeler neticesinde borçların nasıl ödeneceği ve kimler arasında paylaştırılacağı bir karara bağlanmıştır.
Buna göre, Lozan Barış Antlaşması'nda Osmanlı borçları ile ilgili alınan karar aşağıdakilerden hangisidir?
24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanan Lozan Barış Antlaşması ile Yeni Türk Devleti'nin bağımsızlığı uluslararası alanda tescil edilmiş ve Sevr Antlaşması geçersiz kılınmıştır. Ancak konferans süresince taraflar arasında yaşanan sert tartışmalar nedeniyle bazı konuların çözümü antlaşma sonrasına bırakılmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Lozan Barış Antlaşması'nda kesin bir karara bağlanamayıp, çözümü Türkiye ile İngiltere arasında yapılacak ikili görüşmelere bırakılan tek konu olmuştur?
Lozan Barış Konferansı görüşmelerinde Türk heyeti, kapitülasyonların kayıtsız şartsız kaldırılması konusunda tavizsiz bir tutum sergilemiştir. Ancak Batılı devletlerin yeni Türk adalet sisteminin işleyişine duyduğu tereddütleri gidermek adına, beş yıl süreyle sadece gözlemci ve danışman sıfatıyla görev yapacak yabancı hukuk müşavirlerinin istihdam edilmesini içeren bir adli beyannameyi kabul etmiştir.
Türk hükümetinin tam bağımsızlık ilkesinden ödün vermeden bu düzenlemeye onay vermesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Lozan Barış Konferansı görüşmeleri sırasında İtilaf Devletleri, kapitülasyonların tamamen kaldırılması yerine 'adli ve mali müşavirlik' gibi çeşitli denetim mekanizmalarının kurulmasını teklif etmiştir. Türk heyeti, bu teklifi yeni Türk Devleti'nin egemenlik haklarını kısıtlayacağı gerekçesiyle kesin bir dille reddetmiş ve bu konuda yaşanacak herhangi bir tavizin görüşmelerin kesilmesi anlamına geleceğini belirtmiştir.
Türk heyetinin bu tutumu, aşağıdakilerden hangisinin bir gereği olarak ortaya çıkmıştır?
Lozan Barış Konferansı’nda siyasi bağımsızlığın yanı sıra tam ekonomik bağımsızlığın sağlanması için kapitülasyonların kaldırılması Türk heyeti tarafından taviz verilmeyecek bir konu olarak sunulmuştur. Ancak imzalanan antlaşmaya ekli Ticaret Sözleşmesi ile Türkiye’nin gümrük rejimini serbestçe düzenlemesi belirli bir süre kısıtlanmıştır.
Bu kısıtlamanın temel içeriğini oluşturan ve Türkiye'nin 1929 yılına kadar korumacı bir gümrük politikası izlemesini engelleyen düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
Mudanya Ateşkes Antlaşması’ndaki diplomatik başarısı ve süreci yönetme kabiliyeti nedeniyle Lozan Barış Konferansı’na Türk heyetinin başkanı ve Dışişleri Bakanı olarak gönderilen devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Lozan Barış Konferansı'na, görüşülen tüm konulara değil, yalnızca Karadeniz'e kıyısı olan devletler sıfatıyla Boğazlar rejimi ile ilgili maddelerin düzenlendiği oturumlara katılmak üzere davet edilen devletler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Lozan Barış Konferansı öncesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi hükümeti tarafından Türk heyetine verilen talimatnamede; tam bağımsızlık ve ülke bütünlüğünden ödün verilmemesi adına, gerekirse görüşmelerin kesilmesi pahasına kesinlikle taviz verilmemesi istenen iki temel konu aşağıdakilerden hangisidir?
24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanan Lozan Barış Antlaşması ile yeni Türk devletinin bağımsızlığı uluslararası alanda hukuken tanınmış, Misak-ı Milli hedefleri büyük oranda gerçekleştirilmiştir. Ancak antlaşmada yer alan bazı kararlar, Türkiye'nin ulusal egemenlik haklarını tam olarak kullanmasına o dönem için engel teşkil etmiştir. Bu doğrultuda Lozan Barış Antlaşması'nda alınan aşağıdaki kararlardan hangisinin, Türkiye'nin egemenlik haklarını kısıtladığı savunulabilir?
Lozan Barış Konferansı sürecinde Türk heyeti, Fener Rum Patrikhanesi'nin siyasi bir güç odağı olmasını engellemek ve yabancı devletlerin Türkiye'nin iç işlerine müdahale etmesinin önüne geçmek amacıyla kurumun ülke dışına çıkarılmasını talep etmiştir. Ancak müttefik devletlerin yoğun itirazları sonucunda bu konuda bir uzlaşmaya varılmıştır.
Buna göre, yılında imzalanan Lozan Barış Antlaşması ile Fener Rum Patrikhanesi'nin statüsü hakkında alınan kesin karar aşağıdakilerden hangisidir?
Lozan Barış Konferansı sürecinde Türk heyeti, Misak-ı Milli sınırları ve tam bağımsızlık ilkelerinden taviz vermemek adına yoğun bir diplomasi yürütmüştür. Görüşmelerin sonucunda imzalanan antlaşma ile birçok mesele çözüme kavuşturulmuş, Yunanistan'ın Anadolu'da yaptığı tahribata karşılık "savaş tazminatı" ödemesi karara bağlanmıştır. Ancak Yunanistan'ın içinde bulunduğu ekonomik imkansızlıklar nedeniyle bu tazminatın nakit yerine toprak devri şeklinde yapılması kabul edilmiştir.
Buna göre, Lozan Barış Antlaşması hükümleri çerçevesinde Yunanistan'ın savaş tazminatı karşılığında Türkiye'ye bıraktığı yer aşağıdakilerden hangisidir?
Lozan Barış Antlaşması’nın maddesi ile On İki Ada ve Meis üzerindeki İtalyan egemenliği, maddesi ile de Kıbrıs üzerindeki İngiliz egemenliği Türk heyeti tarafından resmen tanınmıştır.
Bu hükümlerin Lozan Antlaşması metnine dâhil edilmiş olması, aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?
Lozan Barış Konferansı görüşmelerinde Türk heyeti; Fener Rum Patrikhanesi’nin, azınlık haklarını bahane eden yabancı devletlerin iç işlerimize karışmasına zemin hazırladığı gerekçesiyle İstanbul dışına çıkarılmasını talep etmiştir. Yapılan müzakereler sonucunda; Patrikhanenin tüm siyasi ve dünyevi yetkilerinden arındırılması ve yalnızca dini bir kurum olarak faaliyet göstermesi şartıyla İstanbul’da kalması kabul edilmiştir.
Bu düzenleme ile Türkiye'nin öncelikle aşağıdakilerden hangisini hedeflediği söylenebilir?
Lozan Barış Konferansı sürecinde İtilaf Devletleri; azınlıklar konusunu gündeme getirirken 19. yüzyıldaki ıslahat belgelerinin sunduğu geniş imtiyazları referans göstermiş ve azınlık kavramını etnik/dini çeşitlilik üzerinden genişletmeye çalışmışlardır. Türk heyeti ise bu talebe kararlılıkla karşı çıkarak azınlık statüsünü yalnızca gayrimüslimler ile sınırlı tutmuş ve tüm azınlık unsurlarını "Türk vatandaşı" olarak kabul ettirmiştir.
Bu diplomatik başarının Türk dış politikası ve egemenlik hakları açısından sağladığı en stratejik kazanım aşağıdakilerden hangisidir?
Lozan Barış Antlaşması'nın hükümleri uyarınca, Yunanistan'ın Anadolu'da neden olduğu tahribata karşılık 'savaş tazminatı' (tamirat bedeli) olarak Türkiye'ye devredilen bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Lozan Barış Antlaşması'nın maddeleri incelendiğinde; 'Türkiye ile İngiltere arasındaki sınır, işbu antlaşmanın yürürlüğe girmesinden başlayarak dokuz aylık bir süre içinde ortak rıza ile belirlenecektir. Belirtilen süre içinde bir anlaşmaya varılamazsa, anlaşmazlık Milletler Cemiyeti Meclisine sunulacaktır.' hükmünün yer aldığı görülmektedir. Bu hükümle çözümü taraflar arasındaki ikili görüşmelere bırakılan temel mesele aşağıdakilerden hangisidir?
Lozan Barış Antlaşması sürecinde Osmanlı borçlarının (Düyun-u Umumiye) tasfiyesi konusu, Türk heyeti ile özellikle Fransa arasında en sert tartışmaların yaşandığı alanlardan biri olmuştur. Antlaşmada bu sorunun çözümü için kabul edilen temel ilke ve uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
Lozan Barış Antlaşması'nda Boğazlar ile ilgili alınan kararlar, Türkiye’nin egemenlik haklarına ve ulusal güvenliğine yönelik bazı kısıtlamalar içermekteydi. Bu kısıtlamalar, ancak yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile ortadan kaldırılarak Boğazlar üzerinde tam Türk hâkimiyeti sağlanabilmiştir.
Buna göre, Lozan Antlaşması'nın aşağıdaki hükümlerinden hangisinin Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki askerî denetimini ve savunma kabiliyetini doğrudan kısıtladığı savunulabilir?