Soru

Zorluk: Ortaİsimler (Adlar)

Sanatçının (I)ailesinin geçmişini ele alan bu (II)yapıt, okura (III)sadakat (IV)kavramının ne kadar (V)kıymetli olduğunu hissettiriyor.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. sözcük, topluluk ismi olup hem iyelik hem de ilgi (tamlayan) eki almıştır.
  2. B
    II. sözcük, somut, tekil ve türemiş bir isimdir.
  3. C
    III. sözcük, soyut bir isimdir ve yalın durumda kullanılmıştır.
  4. D
    IV. sözcük, iyelik ekinden sonra tamlayan eki almış bir isimdir.
  5. V. sözcük, belirtme hâl eki almış bir isimdir.Cevap

Cevap

Beşinci sözcük olan 'kıymetli' sıfat görevindedir ve üzerinde belirtme hâl eki bulunmamaktadır.
Beşinci sırada yer alan 'kıymetli' sözcüğü, cümlede 'olduğunu' eylemsisini niteleyen bir sıfat görevindedir. Ayrıca bu sözcükte herhangi bir hâl (durum) eki bulunmamaktadır; sondaki '-i' sesi '-li' yapım ekinin bir parçasıdır. Bu nedenle belirtme hâl eki almış bir isim olduğu yargısı yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki isimleri ve türlerini belirleyin.
Aile (topluluk), yapıt (somut), sadakat (soyut), kavram (soyut) sözcükleri isimdir; kıymetli ise sıfattır.
Sözcüklerin varlıkları mı yoksa nitelikleri mi karşıladığını ayırt etmek gerekir.
2
Sözcüklerin yapılarını ve aldıkları ekleri inceleyin.
Yapıt (yap-ıt) ve kavram (kavra-m) türemiş; aile ve sadakat basittir. Kıymetli (kıymet-li) ise türemiş bir sıfattır.
İsimlerin yapı özelliklerini ve ek işlevlerini belirlemek analizi derinleştirir.
3
Hâl ve iyelik eklerini kontrol edin.
Ailesinin ve kavramının sözcükleri hem iyelik hem tamlayan eki almıştır; kıymetli sözcüğünde ise durum eki yoktur.
İsim çekim eklerinin doğru işlevle belirlenmesi yanlışı tespit etmemizi sağlar.

Anahtar Kavram

İsimlerin tür, yapı ve çekim ekleri (iyelik, hâl, tamlayan) bakımından incelenmesi.

İpuçları

1
Cümledeki 'kıymetli' sözcüğünün bir ismi mi nitelediğine yoksa bir varlığın adı mı olduğuna dikkat edin.
2
Topluluk isimleri (aile, ordu, meclis vb.) çoğul eki almadan birden fazla varlığı karşılar; iyelik ekleri ise sahiplik bildirir.
3
Belirtme hâl eki olan -i ile yapım eki olan -li/-li yapısındaki sesleri birbirine karıştırmayın; sözcüğün kök ve ek ayrımını yapın.

Daha Fazla Pratik

İsimlerle sıfatların ayrımını pekiştirmek için niteleme sıfatlarının adlaşmış isimlerle olan farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla