Soru

Zorluk: OrtaYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

1982 Anayasası’nda düzenlenen yargı bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı ilkeleri çerçevesinde; hâkim ve savcıların görevlerini her türlü baskı ve müdahaleden uzak, anayasal güvence altında yerine getirmeleri esas alınmıştır.

Buna göre, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez, genelge gönderemez.
  2. Bir mahkemenin kapatılması veya kadrosunun kaldırılması durumunda, ilgili hâkim ve savcıların aylık ve ödeneklerinde kesinti yapılması hususunda Cumhurbaşkanlığı yetkilidir.Cevap
  3. C
    Yasama Meclisi, görülmekte olan bir davanın içeriğiyle ilgili olarak yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin herhangi bir beyanda bulunamaz veya genel görüşme yapamaz.
  4. D
    Hâkimler ve savcılar, meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giymedikçe veya yaş haddine ulaşmadıkça kendileri istemedikçe azlolunamazlar.
  5. E
    Hâkimler ve savcılar, idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlıdırlar; ancak bu durum yargısal yetkilerine müdahale edilebileceği anlamına gelmez.

Cevap

Bir mahkemenin kapatılması durumunda dahi hâkimlerin aylık ve ödeneklerinde kesinti yapılamayacağına ilişkin hüküm, hâkimlik teminatının bir gereğidir.
1982 Anayasası'nın 139. maddesi uyarınca; hâkimler ve savcılar bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamazlar. Bu hakların Cumhurbaşkanlığı veya herhangi bir idari makamın kararıyla kısıtlanması anayasal olarak mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın mahkemelerin bağımsızlığını düzenleyen 138. maddesinin incelenmesi.
Yargı yetkisinin kullanılmasında hiçbir organın (Yasama, Yürütme, İdare) emir, talimat veremeyeceği ve beyanda bulunamayacağı saptanır.
Anayasal sınırları belirlemek.
2
Anayasa'nın hâkimlik teminatını düzenleyen 139. maddesinin değerlendirilmesi.
Hâkimlerin azlolunamazlığı, yaş haddinden önce emekliye ayrılamayacağı ve mahkeme kaldırılsa dahi özlük haklarından yoksun kılınamayacağı anlaşılır.
Teminatın kapsamını ve mali hakların korunmasını teyit etmek.
3
Seçeneklerdeki idari tasarrufların (Cumhurbaşkanlığı veya Bakanlık yetkisi) anayasal güvencelerle karşılaştırılması.
Mahkeme kapatılsa dahi özlük haklarının idari bir kararla kısıtlanamayacağı, bunun mutlak bir anayasal koruma altında olduğu görülür.
Hatalı olan idari müdahale hükmünü tespit etmek.

Anahtar Kavram

Hâkimlik ve Savcılık Teminatı
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla