Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

1982 Anayasası’nın “Mahkemelerin Bağımsızlığı” ve “Hâkimlik ve Savcılık Teminatı” başlıklı hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdaki uygulamalardan hangisi bu anayasal ilkelerin doğrudan bir ihlali olarak değerlendirilemez?

  1. A
    Görülmekte olan bir davada yargılama sürecinin hızlandırılması amacıyla Adalet Bakanlığı tarafından ilgili mahkemeye tarafsızlığı zedelemeyecek şekilde "tavsiye" niteliğinde resmi yazı gönderilmesi
  2. Hizmet gereği bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması gerekçesiyle, o mahkemede görevli hâkimin rızası alınmaksızın mali hakları korunarak başka bir yargı çevresine naklen atanmasıCevap
  3. C
    TBMM bünyesinde kurulan bir araştırma komisyonunda, yargı süreci devam eden somut bir olayın esası ve delillerin hukuki nitelendirmesi üzerine görüşme yapılması
  4. D
    Yürütme organının, kamu düzenini ciddi şekilde bozacağı gerekçesiyle kesinleşmiş bir mahkeme kararının yerine getirilmesini bir aya kadar süreyle ertelemesi
  5. E
    Bir hâkimin, disiplin soruşturması veya sağlık sorunları gibi anayasal istisnalar olmaksızın, kendi isteği dışında 65 yaşını doldurmadan emekliye sevk edilmesi

Cevap

Mahkemelerin kapatılması durumunda mali ve özlük hakları saklı tutularak yapılan naklen atamalar, Anayasal düzeyde bir ihlal teşkil etmez.
Doğru cevap olan seçenekte belirtilen durum, 1982 Anayasası'nın 139. maddesindeki 'Hâkimlik ve Savcılık Teminatı'na aykırı değildir. Anayasa metni, bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması durumunda hâkimin 'aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamayacağını' açıkça belirtmiş, ancak bu durumda hâkimin başka bir yere atanamayacağına dair bir güvence (coğrafi teminat) getirmemiştir. Coğrafi teminat yasal bir düzenleme olup anayasal bir zorunluluk değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 138. maddesindeki Mahkemelerin Bağımsızlığı ilkesini analiz et.
Görülmekte olan davalara müdahale (tavsiye, telkin, emir) ve kararların geciktirilmesi kesin olarak yasaktır.
Yargı erkinin diğer erklerden bağımsız hareket edebilmesi için anayasal yasakların kapsamını belirlemek gerekir.
2
Anayasa'nın 139. maddesindeki Hâkimlik ve Savcılık Teminatı'nı analiz et.
Teminat; azlolunmamayı, yaşından önce emekli edilmemeyi ve mali/özlük haklardan yoksun bırakılmamayı kapsar.
Hâkimlerin mesleki güvencelerinin hangi sınırda bittiğini anlamak için metindeki ifadeleri dikkatle incelemek gerekir.
3
Seçeneklerdeki 'Coğrafi Teminat' kavramını sorgula.
Hâkimlerin görev yerinin değiştirilememesi (Coğrafi Teminat), Türkiye'de 1982 Anayasası'nda yer alan bir hüküm değildir; sadece yasal bir korumadır.
KPSS gibi sınavlarda anayasal güvenceler ile yasal düzenlemeler arasındaki ince farklar 'üst düzey' soru kategorisinde test edilir.
4
Doğru seçeneği belirle.
Mali haklar korunduğu ve mahkeme kapatıldığı sürece atama yapılması anayasaya aykırı değildir.
Anayasa madde 139, mahkemenin kaldırılması halinde bile sadece mali hakların (aylık, ödenek) korunmasını emreder.

Anahtar Kavram

Hâkimlik Teminatının Kapsamı ve Coğrafi Teminat Eksikliği

İpuçları

1
Anayasa'nın 139. maddesindeki teminatların tam listesine odaklanın: Azlolunmama, mali haklar ve emeklilik yaşı.
2
Hâkimlerin yer değiştirme (coğrafi) güvencesinin Anayasa'da mı yoksa kanunda mı düzenlendiğini hatırlamaya çalışın.
3
Türkiye'de hâkimler için anayasal düzeyde 'Coğrafi Teminat' bulunmamaktadır; mali haklar korunduğu sürece atama anayasaya aykırı değildir.

Daha Fazla Pratik

HSK'nın yapısı ve üyelerinin seçimi ile ilgili kuralları tekrar ederek yargı organının idari yönetimindeki bağımsızlık sınırlarını inceleyin.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Yargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

Bu konudan daha fazla soru