Soru

Zorluk: OrtaZamirler (Adıllar)

Resmî yazışmaların ve kurumsal belgelerin incelendiği bir seminerde, örnek cümleler üzerinde sözcük türleri analizi yapılmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde işaret zamiri, iyelik zamiri ve ilgi zamiri bir arada kullanılmıştır?

  1. A
    Şu raporun kapağı, benimkinden daha kalın bir malzemeden yapılmış.
  2. B
    Herkesin kendi görev tanımı, diğerlerininkinden bağımsız olarak hazırlanmalıdır.
  3. Şunun kapağındaki mühür, benimkinden farklı bir renkte basılmış.Cevap
  4. D
    Sizin öneriniz teknik heyetçe incelendi fakat öteki projenin bütçesi henüz onaylanmadı.
  5. E
    Bizim dairemizdeki çalışmalar, bu yılın sonuna kadar tamamlanmış olacaktır.

Cevap

Doğru cevap, içerisinde işaret zamiri (şunun), iyelik zamiri (kapağı) ve ilgi zamiri (benimkinden) ifadelerini barındıran seçenektir.
Doğru kabul edilen cümlede üç farklı zamir türü bulunmaktadır: 'Şunun' sözcüğü bir nesnenin yerini işaret yoluyla tuttuğu için işaret zamiridir. 'Kapağı' kelimesindeki '-ı' eki nesnenin aitliğini bildiren bir iyelik zamiridir. 'Benimkinden' kelimesindeki '-ki' eki ise düşen bir ismin (mühür) yerini tutan ilgi zamiridir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki işaret bildiren sözcükleri kontrol et.
'Şunun' sözcüğü bir ismin yerini işaret yoluyla tuttuğu için işaret zamiridir. Diğer seçeneklerdeki 'şu' ve 'öteki' sözcükleri bir ismi belirttiği için sıfat görevindedir.
İşaret bildiren sözcük bir ismi etkiliyorsa sıfat, ismin yerini tutuyorsa zamirdir.
2
Ek hâlindeki zamirlerden iyelik zamirini (iyelik eki) tespit et.
'Kapağı' sözcüğündeki '-ı' eki, kapağın 'şuna' ait olduğunu bildirdiği için iyelik zamiridir.
İyelik ekleri, eklendiği varlığın kime veya neye ait olduğunu gösteren ek hâlinde zamirlerdir.
3
Ek hâlindeki zamirlerden ilgi zamirini (-ki) tespit et.
'Benimkinden' sözcüğündeki '-ki' eki, 'benim mührümden' tamlamasındaki mühür isminin yerini tuttuğu için ilgi zamiridir.
Tamlayan ekinden sonra gelerek bir ismin yerini tutan '-ki' eki ilgi zamiridir.

Anahtar Kavram

Zamirlerin (Adılların) Türleri ve Ek Hâlindeki Zamirler

İpuçları

1
İşaret bildiren sözcüklerin bir ismi etkileyip etkilemediğine (sıfat mı zamir mi olduğuna) dikkat edin.
2
Ek hâlindeki zamirler olan iyelik eklerini ve tamlayandan sonra gelen '-ki' ilgi zamirini arayın.
3
'Şunun' ifadesi bir işaret zamiridir; 'kapağı' iyelik, 'benimki' ise ilgi zamiri barındırır.

Daha Fazla Pratik

İşaret zamirleri ile işaret sıfatlarının cümledeki görev farklarını pekiştirmek için 'o, bu, şu' sözcüklerinin farklı kullanımlarını içeren cümleler kurun.

Alternatif Yöntem

Cümledeki '-ki' eklerini kontrol ederek başlayın. Eğer '-ki' eki bir ismin yerini tutuyorsa ilgi zamiridir (benimki gibi); eğer bir ismin önünde bulunup o ismi niteliyorsa (odadaki dosya gibi) sıfat yapan ektir. Bu ayrım sizi doğru cevaba hızla yaklaştırır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla