Soru

Zorluk: Çok zorYüksek Mahkemeler Genel Bilgisi

1982 Anayasası’nın sistematiği ve 2017 anayasa değişiklikleri sonrası oluşan güncel hukuki durum göz önüne alındığında, Türk hukuk sistemindeki "Yüksek Mahkemeler" ve bu kurumların anayasal statüleri ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

  1. 1982 Anayasası'nda bir yargı merciinin "Yüksek Mahkeme" olarak nitelendirilmesi, o kurumun kararlarının kesinliğinden ziyade Anayasa’nın "Yüksek Mahkemeler" alt başlığında açıkça ve sınırlı sayıda sayılmış olmasına bağlıdır.Cevap
  2. B
    Yüksek Seçim Kurulu, kararlarına karşı başka bir mercie başvurulamadığı ve seçim yargısının tepe organı olduğu için 2017 değişikliği sonrası yüksek mahkemeler listesine dahil edilmiştir.
  3. C
    Sayıştay, kararlarının kesinliği ve "Yargı" bölümünde düzenlenmiş olması sebebiyle anayasal olarak "mali yüksek mahkeme" statüsünde kabul edilmektedir.
  4. D
    Hâkimler ve Savcılar Kurulu, yüksek mahkeme üyelerinin tamamını seçme yetkisine sahip tek idari-yargısal üst kuruluş olduğu için yüksek mahkemeler hiyerarşisinin en üstünde yer alır.
  5. E
    Uyuşmazlık Mahkemesi, yalnızca diğer yüksek mahkemeler arasındaki yetki çatışmalarını çözdüğü için bu mahkemelerin her birinden birer temsilcinin katılımıyla oluşan geçici bir kurul niteliğindedir.

Cevap

1982 Anayasası'nda bir yargı merciinin "Yüksek Mahkeme" olarak nitelendirilmesi, o kurumun kararlarının kesinliğinden ziyade Anayasa’nın "Yüksek Mahkemeler" alt başlığında açıkça ve sınırlı sayıda sayılmış olmasına bağlıdır.
Anayasal sistemimizde bir kurumun yüksek mahkeme olup olmadığını belirleyen temel kriter, 1982 Anayasası'nın Üçüncü Bölüm'ündeki "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında düzenlenmiş olmasıdır. Bu liste tahdidi (sınırlı) niteliktedir. Sayıştay (mali yargı) ve YSK (seçimlerin denetimi) gibi kurumların kararlarının kesin olması ve bu kararlara karşı başka bir mercie başvurulamaması, onları anayasal anlamda 'yüksek mahkeme' yapmaya yetmez.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'daki yüksek mahkemeleri listeleme.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
1982 Anayasası'nın "Yargı" bölümünde sadece bu dört kurum yüksek mahkeme olarak ismen zikredilmiştir.
2
Kararları kesin olan diğer kurumları analiz etme.
Sayıştay ve Yüksek Seçim Kurulu'nun kararları kesindir ancak yüksek mahkeme değillerdir.
Bir kurumun 'yüksek mahkeme' olması için sadece kararlarının kesin olması yetmez, anayasal sistematiğin bunu öngörmesi gerekir.
3
2017 değişikliklerinin etkisini değerlendirme.
Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) kaldırılmıştır.
Bu mahkemelerin kaldırılmasıyla yüksek mahkeme sayısı altıdan dörde düşmüştür.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Tahdidi (Sınırlı Sayıda) Sayılması İlkesi

Daha Fazla Pratik

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin üyelerinin hangi kurumlardan seçildiğini ve bu seçimin mahkemenin 'bağımsız' yapısına etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla