Soru

Zorluk: ZorYüksek Mahkemeler Genel Bilgisi

1982 Anayasası'nda düzenlenen yargı sistemi içerisinde, kurumların nihai karar verme yetkisine sahip olması veya isimlerinde "Yüksek" ifadesinin bulunması, o kurumun "Yüksek Mahkeme" statüsünde sayılması için tek başına yeterli bir kriter değildir. Bu çerçevede, 1982 Anayasası'nın "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında düzenlenen kurumlar ve bu kurumların genel özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Anayasa'nın güncel metnine göre yargı bölümünde; Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi ve Sayıştay olmak üzere 55 yüksek mahkeme bulunmaktadır.
  2. Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkları kesin olarak çözümlemekle görevli bir yüksek mahkeme olup, başkanlığı Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye tarafından yürütülür.Cevap
  3. C
    Yüksek Seçim Kurulu, seçimlerin genel yönetim ve denetiminden sorumlu olup, üyelerinin tamamı Yargıtay ve Danıştay genel kurullarınca seçildiği için Anayasa'da bir yüksek mahkeme olarak tanımlanmıştır.
  4. D
    Danıştay, idari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme mercii olup, üyelerinin tamamı Cumhurbaşkanı tarafından seçilen bir yüksek mahkemedir.
  5. E
    Hâkimler ve Savcılar Kurulu, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre görev yapan, kararlarına karşı yargı yoluna başvurulamayan yüksek bir mahkemedir.

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkları kesin olarak çözümlemekle görevli bir yüksek mahkeme olup, başkanlığı Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye tarafından yürütülür.
1982 Anayasası'na göre Uyuşmazlık Mahkemesi bir yüksek mahkemedir ve diğer yüksek mahkemelerden farklı olarak başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilir. Bu durum kurumun anayasal özerkliğini ve yargı kolları arasındaki dengeleyici rolünü pekiştirir.

Adım Adım Çözüm

1
1982 Anayasası'nda (özellikle 2017 değişiklikleri sonrası) "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında sayılan kurumları listele.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi olmak üzere toplam 44 yüksek mahkeme bulunmaktadır.
Yüksek mahkeme statüsü anayasal bir tanım olup her üst dereceli yargı organı bu kapsamda değildir.
2
Sayıştay, Yüksek Seçim Kurulu (YSK) ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) gibi kurumların statüsünü kontrol et.
Sayıştay bir hesap mahkemesidir, YSK bir seçim organıdır, HSK ise idari bir kuruldur; hiçbiri "Yüksek Mahkeme" sayılmaz.
Bu kurumlar nihai karar verme yetkisine sahip olsalar da Anayasa'nın yüksek mahkemeler tasnifinde yer almazlar.
3
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanlık ve üye yapısını analiz et.
Başkanı Anayasa Mahkemesi'nce kendi üyeleri arasından seçilir; üyeleri ise Yargıtay ve Danıştay'dan gelir.
Anayasa'nın 158. maddesi uyarınca bu mahkemenin başkanlık makamı doğrudan Anayasa Mahkemesi tarafından doldurulur.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Sınıflandırılması ve Kurumsal Yapısı

Alternatif Yöntem

Eleme yöntemiyle, isminde 'Yüksek' geçmesine rağmen YSK'nın ve hesap mahkemesi niteliğindeki Sayıştay'ın anayasal tasnifte yüksek mahkeme olmadığını hatırlayarak seçenekler daraltılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla