Examkin

Yüksek Mahkemeler Genel Bilgisi

79 soru

Soru 1Soru →

1982 Anayasası'nda düzenlenen yargı sistemi içerisinde, kurumların nihai karar verme yetkisine sahip olması veya isimlerinde "Yüksek" ifadesinin bulunması, o kurumun "Yüksek Mahkeme" statüsünde sayılması için tek başına yeterli bir kriter değildir. Bu çerçevede, 1982 Anayasası'nın "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında düzenlenen kurumlar ve bu kurumların genel özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkları kesin olarak çözümlemekle görevli bir yüksek mahkeme olup, başkanlığı Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye tarafından yürütülür.

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkları kesin olarak çözümlemekle görevli bir yüksek mahkeme olup, başkanlığı Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye tarafından yürütülür.
1982 Anayasası'na göre Uyuşmazlık Mahkemesi bir yüksek mahkemedir ve diğer yüksek mahkemelerden farklı olarak başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilir. Bu durum kurumun anayasal özerkliğini ve yargı kolları arasındaki dengeleyici rolünü pekiştirir.

Adım Adım Çözüm

1
1982 Anayasası'nda (özellikle 2017 değişiklikleri sonrası) "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında sayılan kurumları listele.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi olmak üzere toplam 44 yüksek mahkeme bulunmaktadır.
Yüksek mahkeme statüsü anayasal bir tanım olup her üst dereceli yargı organı bu kapsamda değildir.
2
Sayıştay, Yüksek Seçim Kurulu (YSK) ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) gibi kurumların statüsünü kontrol et.
Sayıştay bir hesap mahkemesidir, YSK bir seçim organıdır, HSK ise idari bir kuruldur; hiçbiri "Yüksek Mahkeme" sayılmaz.
Bu kurumlar nihai karar verme yetkisine sahip olsalar da Anayasa'nın yüksek mahkemeler tasnifinde yer almazlar.
3
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanlık ve üye yapısını analiz et.
Başkanı Anayasa Mahkemesi'nce kendi üyeleri arasından seçilir; üyeleri ise Yargıtay ve Danıştay'dan gelir.
Anayasa'nın 158. maddesi uyarınca bu mahkemenin başkanlık makamı doğrudan Anayasa Mahkemesi tarafından doldurulur.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Sınıflandırılması ve Kurumsal Yapısı

Alternatif Yöntem

Eleme yöntemiyle, isminde 'Yüksek' geçmesine rağmen YSK'nın ve hesap mahkemesi niteliğindeki Sayıştay'ın anayasal tasnifte yüksek mahkeme olmadığını hatırlayarak seçenekler daraltılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru →

19821982 Anayasası'nda yargı erki içerisinde yer alan mercilerin hukuki nitelikleri ve "Yüksek Mahkeme" statüleri belirli kriterlere göre düzenlenmiştir. Buna göre, güncel anayasal düzenleme çerçevesinde yüksek mahkemelerin kapsamı ve statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20172017 yılındaki anayasa değişiklikleri ile askeri yargı kollarının kaldırılması sonucunda, Türk hukuk sisteminde yüksek mahkeme olarak düzenlenen kurum sayısı 44 olarak belirlenmiştir.

Cevap

20172017 anayasa değişiklikleri sonrası yüksek mahkeme sayısı 44'e düşmüştür ve bu mahkemeler Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ile Uyuşmazlık Mahkemesi'dir.
19821982 Anayasası'na göre yüksek mahkemeler sadece Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'dir. 20172017 yılındaki anayasa değişikliğiyle askeri yargı organları (Askeri Yargıtay ve AYİM) kaldırıldığı için yüksek mahkeme sayısı 66'dan 44'e düşmüştür. Bu nedenle dördüncü seçenekteki ifade güncel hukuki durumu tam olarak yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'da sayılan yüksek mahkemelerin listelenmesi
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Anayasal statüye sahip yüksek mahkemeleri belirlemek.
2
20172017 anayasa değişikliklerinin etkisinin analizi
Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) kaldırılmıştır.
Yüksek mahkeme sayısındaki güncel değişikliği tespit etmek.
3
İstisnai kurumların (Sayıştay, YSK, HSK) statüsünün kontrolü
Bu kurumların yargı bölümünde yer almalarına rağmen yüksek mahkeme olmadıkları sonucuna ulaşılır.
Çeldiricileri eleyerek doğru sayısal veriye ve statü bilgisine ulaşmak.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Sayısı ve Kapsamı

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin üye seçimi ve görev süresi ile Yargıtay/Danıştay arasındaki yapısal farkları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru →

1982 Anayasası'nın sistematiğinde yargı erki; ilk derece mahkemeleri, üst derece mahkemeleri ve yüksek mahkemeler gibi çeşitli kademelerden oluşmaktadır. Bir yargı merciinin kararlarının kesin olması veya anayasal bir güvenceye sahip olması, o merciin mutlaka 'Yüksek Mahkeme' kategorisinde yer aldığı anlamına gelmemektedir. Anayasa koyucu, yalnızca belirli görev alanlarına sahip dört mahkemeyi bu özel statüde tanımlamıştır.

Buna göre, güncel anayasal düzenlemeler çerçevesinde aşağıdaki kurumlardan hangisi 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında düzenlenen mercilerden biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlık Mahkemesi

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi
Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümleyen ve 1982 Anayasası'nda açıkça 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında düzenlenen dört mahkemeden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal Tasnifi İnceleme
1982 Anayasası'nın 'Yargı' bölümünde 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında hangi kurumların sayıldığını belirle.
Yüksek mahkemelerin listesi Anayasa'da sınırlı sayıda (numerus clausus) belirtilmiştir.
2
Güncel Listeyi Hatırlama
Mevcut yüksek mahkemelerin Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi olduğunu saptar.
2017 değişikliği ile askeri yüksek mahkemelerin kaldırıldığı bilgisini güncel tutar.
3
Seçenekleri Eleme
Mali denetim yapan Sayıştay, idari bir kurul olan HSK ve seçim işlerini yürüten YSK'nın bu listede olmadığını görür.
Bu kurumlar yargı bölümünde yer alsa da teknik anlamda yüksek mahkeme statüsünde değillerdir.
4
Hiyerarşik Farkı Saptama
Bölge İdare Mahkemesi'nin bir istinaf mercii olduğunu ve Danıştay'ın (yüksek mahkeme) altında yer aldığını belirleyerek doğru cevaba ulaşır.
İkinci derece mahkemeler yüksek mahkeme değildir.

Anahtar Kavram

Anayasal Yüksek Mahkemeler Listesi
Soru 4Soru →

19821982 Anayasası'nın "Yargı" bölümünde düzenlenen "Yüksek Mahkemeler" ve bu mahkemelerin genel işleyiş kuralları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay ve Yüksek Seçim Kurulu (YSK), verdikleri kararların kesin olması ve bu kararlara karşı yargı yolunun kapalı olması sebebiyle 19821982 Anayasası'nda "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında sayılmıştır.

Cevap

Sayıştay ve Yüksek Seçim Kurulu'nun (YSK) kararları kesin nitelikte olsa da, bu kurumlar 1982 Anayasası'nda belirtilen dört yüksek mahkemeden biri değildir.
Doğru seçenek olan Sayıştay ve YSK ile ilgili ifade yanlıştır çünkü her iki kurum da anayasal olarak yüksek yargı işlevi görseler de, 19821982 Anayasası'nın sistematiğinde "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında zikredilmezler. Yüksek mahkemeler sadece AYM, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'nden ibarettir.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 146−160.146-160. maddeleri arasındaki "Yüksek Mahkemeler" başlığı incelenir.
Anayasa'da sadece Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi bu başlık altında sayılmıştır.
Yüksek mahkemelerin listesi sınırlıdır (numerus clausus).
2
Sayıştay ve YSK'nın anayasal konumu değerlendirilir.
Sayıştay, yargı bölümünde bağımsız bir denetim organı olarak; YSK ise seçimlerin yönetimini sağlayan bir kurul olarak düzenlenmiştir.
Bir kurumun kararlarının kesin olması, onun mutlaka bir 'yüksek mahkeme' olduğu anlamına gelmez.
3
20172017 Anayasa değişikliğinin etkileri kontrol edilir.
Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi sistemden tamamen çıkarılmıştır.
Yüksek mahkeme sayısı 66'dan 44'e düşürülmüştür.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Tahdidi Sayımı

İpuçları

1
Türkiye'de 19821982 Anayasası'na göre tam olarak 44 tane yüksek mahkeme vardır.
2
Bir mahkemenin kararının kesin olması, onun anayasal statüde 'Yüksek Mahkeme' kategorisinde olmasını gerektirmez.
3
Sayıştay ve YSK kararları kesindir ancak isimleri yüksek mahkemeler arasında geçmez.

Daha Fazla Pratik

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin diğer üyelerinin hangi kurumlardan geldiğini ve hangi durumlarda hangi dairenin kararlarının üstün sayıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 5Soru →

1982 Anayasası'nda düzenlenen yargı yetkisi hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi güncel anayasal düzende bir "yüksek mahkeme" olarak kabul edilmemektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay

Cevap

Sayıştay, bir anayasal kurum olmasına rağmen 1982 Anayasası'nda belirtilen yüksek mahkemeler listesinde yer almaz.
1982 Anayasası'na göre günümüzde dört adet yüksek mahkeme bulunmaktadır: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi. Sayıştay, anayasanın yargı bölümünde düzenlenmiş olsa da 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında yer almamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
1982 Anayasası'ndaki yüksek mahkemeleri listeleme
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Anayasa'nın yargı bölümünde yüksek mahkemeler tahdidi olarak (sayılarak) belirtilmiştir.
2
Seçeneklerdeki kurumları bu liste ile karşılaştırma
Sayıştay'ın bu listede bulunmadığının tespiti.
Sayıştay, mali denetim yapan bir anayasal kurumdur ancak teknik anlamda 'Yüksek Mahkeme' statüsünde değildir.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası'na göre yüksek mahkemelerin belirlenmesi
Tahmini Süre:45s
Soru 6Soru →

1982 Anayasası’nın "Yargı" bölümünde düzenlenen yüksek mahkemeler ve diğer anayasal yargı mercileri arasında görev, yetki ve hiyerarşik konum bakımından belirli farklar bulunmaktadır. Özellikle 2017 Anayasa değişiklikleri ile askeri yargının kaldırılması, yüksek yargıdaki kurum sayısını ve bu kurumların anayasal statülerini doğrudan etkilemiştir.

Buna göre, güncel anayasal düzenlemeler ışığında yüksek mahkemeler ve bu mahkemelerin statüleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay, vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Danıştay ile arasında çıkan uyuşmazlıklarda kararları esas alınan bir yüksek mahkeme statüsündedir.

Cevap

Sayıştay'ın bir yüksek mahkeme olduğunu ve kararlarının Danıştay'a karşı üstün olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü Sayıştay, 1982 Anayasası'nda Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi ile birlikte sayılan 'Yüksek Mahkemeler'den biri değildir. Ayrıca Anayasa'nın 160. maddesi uyarınca, vergi ve mali konularda Danıştay ile Sayıştay arasındaki görüş ayrılıklarında Danıştay'ın kararı esas alınır; yani hiyerarşik olarak Sayıştay kararları Danıştay'ın üstünde değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'da sayılan yüksek mahkemeleri tespit etme
1982 Anayasası'na göre yüksek mahkemeler şunlardır: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Yüksek mahkeme statüsündeki kurumların tam listesini bilmek temel ayrımı yapmayı sağlar.
2
Sayıştay'ın anayasal statüsünü analiz etme
Sayıştay, Anayasa'nın "Yargı" bölümünde düzenlenmiş bir kurum olsa da "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında yer almaz.
Kurumun yargı bölümünde yer alması, her zaman yüksek mahkeme statüsünde olduğu anlamına gelmez.
3
Danıştay ve Sayıştay arasındaki hiyerarşiyi kontrol etme
Anayasa'nın 160. maddesine göre, vergi ve benzeri mali yükümlülüklerde Danıştay ile Sayıştay kararları çelişirse Danıştay kararları esas alınır.
Anayasal hiyerarşide idari yargının en üst mercii Danıştay'dır.
4
2017 sonrası durumu doğrulama
Askeri mahkemelerin (Askeri Yargıtay ve AYİM) kaldırılmasıyla yüksek mahkeme sayısı 4'e düşmüştür.
Güncel anayasal bilgi sınav formatı için kritiktir.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası'na göre yüksek mahkemelerin sayımı (numerus clausus) ve Sayıştay'ın statüsü

İpuçları

1
Anayasa'da hangi kurumların 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında toplandığını hatırlayın.
2
Sayıştay ve Danıştay arasında bir vergi uyuşmazlığı çıktığında hangisinin sözünün geçtiğini (Anayasa madde 160) kontrol edin.
3
2017 değişikliği öncesinde 6 olan yüksek mahkeme sayısının, askeri mahkemelerin kalkmasıyla kaça düştüğünü ve Sayıştay'ın bu listede olup olmadığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Hakimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) yüksek mahkeme olup olmadığını ve üye seçimindeki rollerini tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru →

Türkiye Cumhuriyeti'nin güncel yargı sisteminde yer alan yüksek mahkemelerin kurumsal kimlikleri, üye yapıları ve işleyiş esasları üzerine yapılan bir incelemede, aşağıdaki tespitlerden hangisinin doğruluğu savunulabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay başkanları kendi üyeleri arasından seçilirken; Uyuşmazlık Mahkemesi başkanlığı Anayasa Mahkemesi tarafından görevlendirilen bir üye tarafından yürütülür.

Cevap

Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay başkanlarının kendi üyeleri arasından seçilmesi, buna karşın Uyuşmazlık Mahkemesi başkanının Anayasa Mahkemesi tarafından görevlendirilmesi doğru bir tespittir.
1982 Anayasası'nın ilgili maddelerine göre, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay başkanlarını kendi genel kurulları içinden seçerken, Uyuşmazlık Mahkemesi başkanlığı için ayrı bir seçim yapılmaz; Anayasa Mahkemesi kendi üyelerinden birini bu göreve atar.

Adım Adım Çözüm

1
Yüksek mahkemelerin listesinin belirlenmesi
1982 Anayasası'na göre yüksek mahkemeler: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'dir.
Yüksek mahkeme statüsündeki kurumları belirlemek, hangileri için ortak hüküm arandığını netleştirir.
2
Başkanlık seçim yöntemlerinin karşılaştırılması
Anayasa Mahkemesi (Madde 146), Yargıtay (Madde 154) ve Danıştay (Madde 155) başkanlarını kendi üyeleri arasından gizli oyla ve salt çoğunlukla seçer. Uyuşmazlık Mahkemesi (Madde 158) başkanlığını ise AYM kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye yapar.
Başkanlık makamına ilişkin istisnai durumun (Uyuşmazlık Mahkemesi) tespit edilmesi doğru cevaba ulaşmayı sağlar.
3
Yanlış statü ve sürelerin elenmesi
Sayıştay/YSK'nın yüksek mahkeme olmadığı ve 12 yıllık görev süresinin her mahkeme için anayasal bir kural olmadığı (Danıştay/Yargıtay için kanunla düzenlendiği) belirlenir.
Çeldiricilerin (Sayıştay yanılgısı ve görev süresi karışıklığı) elenmesi sağlanır.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Kuruluş ve Başkanlık Yapısı

İpuçları

1
Anayasa'da 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında hangi kurumların sayıldığını hatırlayın.
2
Dört yüksek mahkemeden birinin başkanı, kendi üyeleri arasından seçimle gelmez.
3
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı'nın kim tarafından ve nereden görevlendirildiğine dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin asıl ve yedek üyelerinin hangi yüksek mahkemelerden geldiğini araştırarak bu kurumsal yapıyı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru →

Türkiye Cumhuriyeti'nin 1982 Anayasası'nda düzenlenen yargı sistemi ve 2017 yılındaki anayasa değişiklikleri göz önünde bulundurulduğunda, "Yüksek Mahkemeler" genel başlığı altında yer alan mercilerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmekle görevli olup başkanı Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkları gideren bir yüksek mahkemedir ve başkanlığını Anayasa Mahkemesi'nin görevlendirdiği kendi üyelerinden biri yürütür.
Doğru ifade olan Uyuşmazlık Mahkemesi'ne dair bilgi, hem mahkemenin görev alanını (adli ve idari yargı çatışmaları) hem de başkanının Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından seçildiği anayasal gerçeğini yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'daki yüksek mahkeme listesini hatırla.
1982 Anayasası'na göre yüksek mahkemeler şunlardır: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Soruyu cevaplamak için önce yüksek mahkeme statüsündeki kurumları bilmek gerekir.
2
Sayıştay, YSK ve HSK gibi kurumların anayasal statüsünü analiz et.
Bu kurumlar 'Yargı' bölümünde düzenlenmiştir ancak 'Yüksek Mahkemeler' alt başlığına dahil edilmemişlerdir.
Çeldirici seçeneklerin neden yanlış olduğunu ayırt etmek için gereklidir.
3
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kuruluş ve işleyiş özelliklerini değerlendir.
Mahkemenin başkanı Anayasa Mahkemesi tarafından kendi asıl veya yedek üyeleri arasından seçilir.
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin diğer yüksek mahkemelerden ayrılan özel seçim usulünü tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Sayısı ve Statüsü

İpuçları

1
Anayasa'da yüksek mahkemeler dört tanedir ve 2017 değişikliği ile askeri yargıtaylar kaldırılmıştır.
2
Kararların 'kesin' olması bir kurumu otomatik olarak 'Yüksek Mahkeme' yapmaz; Anayasa'da ismen sayılması gerekir.
3
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanının kim tarafından seçildiğine ve diğer yüksek mahkemelerle (AYM) olan bağına odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin üye sayısı ve seçim yöntemindeki 2017 değişikliklerini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 9Soru →

1982 Anayasası’nın "Yargı" bölümü sistematik yapısı dikkate alındığında, "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında düzenlenen kurumlar arasında sayılmamasına karşın; hesap yargılaması yaparak vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında kesin hüküm verme yetkisine sahip olan ve kararları aleyhine idari yargı yoluna başvurulamayan anayasal kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay

Cevap

Sayıştay
Sayıştay, 1982 Anayasası'nın 160. maddesinde düzenlenen, TBMM adına mali denetim yapan ve hesap yargılaması sonucunda kesin hüküm veren bir kurumdur. Kararları aleyhine idari yargı yoluna başvurulamaması ona 'yüksek dereceli mahkeme' benzeri bir güç verse de, Anayasa'nın 'Yüksek Mahkemeler' başlığı (Md. 146-160 arası) altında sadece Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi sayılmıştır. Dolayısıyla Sayıştay teknik olarak bir 'Yüksek Mahkeme' değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altındaki kurumları listele
1982 Anayasası'na göre yüksek mahkemeler şunlardır: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi.
Anayasal sistematiği ve kurumların statüsünü belirlemek için gereklidir.
2
Soruda verilen 'mali kesin hüküm' yetkisini analiz et
Anayasa'nın 160. maddesi uyarınca Sayıştay; merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderlerini TBMM adına denetler ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlar.
Kurumun görev alanını ve yargısal niteliğini saptamak için gereklidir.
3
Kurumun yargı hiyerarşisindeki yerini kontrol et
Sayıştay kararları kesindir ve bu kararlar aleyhine idari yargı yoluna başvurulamaz. Ancak bu durum, kurumu Anayasa'da sayılan 'Yüksek Mahkemeler' listesine dahil etmez.
Yüksek mahkeme statüsü ile kararların kesinliği arasındaki ince ayrımı fark etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Sınıflandırılması ve Sayıştay'ın Statüsü

İpuçları

1
Anayasa'da kararları kesin olan her kurum 'Yüksek Mahkeme' başlığı altında düzenlenmemiştir.
2
2017 Anayasa değişikliğinden sonra askeri yüksek mahkemelerin kaldırıldığını ve geriye sadece 4 yüksek mahkeme kaldığını hatırlayın.
3
Soruda bahsedilen mali denetim ve hesap yargılaması yetkisi, TBMM adına denetim yapan kurumun temel özelliğidir.

Daha Fazla Pratik

Yüksek Seçim Kurulu (YSK) ve Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) gibi kurumların da yargısal yetkileri olmasına rağmen 'Yüksek Mahkeme' statüsünde olmadığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 10Soru →

Yargı erkini oluşturan mercilerin hiyerarşik yapısı ve anayasal nitelikleri göz önüne alındığında, yüksek mahkemelerin kapsamı ve hukuki statüsü hakkında aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Güncel anayasal düzende yüksek mahkemeler; Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi’nden teşekkül etmektedir.

Cevap

Güncel anayasal düzende yüksek mahkemeler; Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi’nden teşekkül etmektedir.
Türkiye Cumhuriyeti'nin güncel hukuk sisteminde ve 19821982 Anayasası'nın ilgili maddelerinde yüksek mahkemeler sadece dört tanedir: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi. 20172017 yılındaki anayasa değişiklikleri ile askeri yüksek mahkemelerin kaldırılması bu sayıyı dörde düşürmüştür.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın "Yargı" bölümündeki yüksek mahkemelerin tasnifi incelenir.
Anayasa'nın 146146 ile 160160. maddeleri arasında yüksek mahkemelerin isimleri ve işleyişleri belirlenmiştir.
Yüksek mahkeme statüsünün belirlenmesi için anayasal dayanağın tespit edilmesi gerekir.
2
20172017 Anayasa değişikliği ile kaldırılan askeri mahkemeler göz önüne alınır.
Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi sistemden çıkarılmıştır.
Güncel sayısal ve kurumsal yapının doğru tespiti için değişikliklerin bilinmesi elzemdir.
3
Sayıştay, YSKYSK ve HSKHSK gibi kurumların anayasal statüleri karşılaştırılır.
Bu kurumların yüksek mahkeme başlığı altında yer almadığı, özel statülü anayasal organlar olduğu görülür.
Yaygın bir kavram yanılgısı olan "yüksek" sıfatına sahip her kurumun yüksek mahkeme olduğu düşüncesini elemek gerekir.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Anayasal Tasnifi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 11Soru →

19821982 Anayasası’nın 'Yargı' bölümünde düzenlenen kurumların anayasal statüleri ve 20172017 yılındaki anayasa değişiklikleri sonrası oluşan mevcut yapı dikkate alındığında, yüksek mahkemelerin nitelikleri ve kapsamına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi; anayasal sistematiğe göre 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında sınırlı (numerus clausus) olarak sayılmış olup, Sayıştay bu kategorinin dışında bırakılmıştır.

Cevap

Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yüksek mahkeme olarak sınırlı sayıda sayıldığı ifade doğrudur.
1982 Anayasası'nda yapılan 2017 değişikliklerinden sonra Türkiye'de sadece dört adet yüksek mahkeme kalmıştır: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi. Bu kurumlar Anayasa'nın yargı bölümünde 'Yüksek Mahkemeler' alt başlığı altında sınırlı sayıda belirtilmiştir. Sayıştay ise aynı bölümde 'Diğer Hükümler' altında düzenlendiği için bir yüksek mahkeme değil, yüksek denetleme/yargılama organıdır.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 'Yargı' başlığı altındaki maddelerin tasnifi incelenir.
Anayasa'nın 146146 ile 160160 arasındaki maddeleri yargı organlarını düzenler.
Kurumların anayasal statüsünü belirlemek için sistematik yerleşime bakılmalıdır.
2
20172017 Anayasa değişikliğinin yargı üzerindeki etkileri analiz edilir.
Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaldırılmıştır.
Güncel yüksek mahkeme listesini belirlemek için kaldırılan kurumlar elenmelidir.
3
Yüksek Mahkemeler başlığı altında yer alan kurumlar listelenir.
Listede sadece Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi bulunur.
Anayasa koyucunun iradesi bu dört kurumu 'Yüksek Mahkeme' olarak tanımlamıştır.
4
Sayıştay, HSK ve YSK gibi diğer kurumların statüsü kontrol edilir.
Bu kurumların yargısal yetkileri olsa da 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında yer almadıkları görülür.
Niteliksel benzerlik (kesin hüküm verme), anayasal başlık (statü) ile karıştırılmamalıdır.

Anahtar Kavram

Anayasal statü ve Yüksek Mahkemelerin sınırlı sayı (numerus clausus) ilkesi.

İpuçları

1
Bir organın kararlarının kesin olması, onun mutlaka bir 'Yüksek Mahkeme' olduğu anlamına gelmez; Anayasa'daki başlıklandırmaya dikkat ediniz.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın neden yüksek mahkeme sayılmadığını ve anayasal yerini tekrar gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 12Soru →

19821982 Anayasası’nın "Yargı" bölümünde, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı gibi temel ilkelerin ardından "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında belirli merciler tahdidi (sınırlı) olarak sayılmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 19821982 Anayasası’nda açıkça bir "yüksek mahkeme" olarak düzenlenmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlık Mahkemesi

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi, 19821982 Anayasası uyarınca yargı sistemi içerisinde yer alan dört yüksek mahkemeden biridir.
Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle görevli bir yüksek mahkemedir. 19821982 Anayasası'na göre mevcut yüksek mahkemeler Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'nden ibarettir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın Yargı bölümündeki kurumların sınıflandırılmasını incelemek.
19821982 Anayasası'nın 146−160146-160. maddeleri arasında yüksek mahkemeler özel bir başlık altında toplanmıştır.
Yüksek mahkeme statüsündeki kurumları diğer anayasal yargı mercilerinden ayırt etmek gerekir.
2
Yüksek mahkeme olarak sayılan dört kurumu hatırlamak.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
20172017 Anayasa değişiklikleri ile Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaldırılmış, yüksek mahkeme sayısı dörde inmiştir.
3
Seçeneklerdeki kurumları bu liste ile karşılaştırmak.
Uyuşmazlık Mahkemesi listede yer alırken; Sayıştay, HSK ve YSK yargı bölümünde yer alsa da bu statüye sahip değildir.
Kurumların isimlerinde "Yüksek" ifadesinin geçmesi veya nihai karar mercii olmaları, onların otomatik olarak "Yüksek Mahkeme" başlığı altında sayıldığı anlamına gelmez.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemeler
Tahmini Süre:45s
Soru 13Soru →

19821982 Anayasası'nda yargı yetkisinin bağımsız mahkemelerce kullanılacağı ilkesi uyarınca, belirli merciler "Yüksek Mahkemeler" statüsünde kabul edilerek anayasal teminat altına alınmıştır. Bir kurumun yargısal faaliyet yürütmesi, anayasal bir organ olması veya kararlarının kesin nitelik taşıması, o kurumun mutlaka yüksek mahkemeler başlığı altında yer aldığı anlamına gelmemektedir.

Buna göre, 19821982 Anayasası'nın güncel metni dikkate alındığında; mali yargı kolunda görev yapıp hesap yargılaması sonucunda kesin hüküm verme yetkisine sahip olmasına rağmen, Anayasa'nın "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında düzenlenen kurumlardan biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay

Cevap

Sayıştay
Doğru cevap olan Sayıştay, 19821982 Anayasası'nın "Yargı" bölümünde düzenlenen anayasal bir kuruluştur. Kendi alanında (mali denetim ve hesap yargılaması) kesin hüküm verme yetkisine sahip olmasına rağmen, Anayasa'nın "Yüksek Mahkemeler" alt başlığı altında sınırlı (tahdidi) olarak sayılan dört mahkemeden biri değildir. Bu nedenle yargısal bir işlev görmesine karşın anayasal statü bakımından yüksek mahkeme kabul edilmez.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nda açıkça "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında düzenlenen kurumları listele.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Anayasa'nın yargı bölümündeki hiyerarşik yapıyı belirlemek için.
2
Soru kökünde belirtilen "mali yargı" ve "kesin hüküm" kriterlerine uyan anayasal kurumu tespit et.
Sayıştay.
Sayıştay'ın anayasal statüsünü ve yetki alanını doğrulamak için.
3
Tespit edilen kurumun (Sayıştay), yüksek mahkemeler listesinde yer alıp almadığını kontrol et.
Sayıştay, Yargı bölümünde yer almasına rağmen Yüksek Mahkemeler başlığı altında değildir.
Anayasal sınıflandırma farkını netleştirmek ve doğru cevaba ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Tahdidi Sayımı
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 14Soru →

Türkiye Cumhuriyeti 1982 Anayasası'nın yargı sistemine ilişkin düzenlemeleri ve yüksek mahkemelerin hukuki statüleri dikkate alındığında, bu mahkemelerin kuruluşu, üye seçimi ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüksek Seçim Kurulu, kararlarının kesin olması ve üyelerinin yüksek mahkeme üyeleri arasından seçilmesi nedeniyle 1982 Anayasası'nda 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında düzenlenmiş kurumlardan biridir.

Cevap

Yüksek Seçim Kurulu'nun yüksek mahkemeler arasında sayıldığını iddia eden ifade yanlıştır; çünkü YSK bir yüksek mahkeme değil, anayasal bir kuruldur.
1982 Anayasası'na göre yalnızca dört yüksek mahkeme bulunmaktadır: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi. Yüksek Seçim Kurulu (YSK), isminde 'Yüksek' ibaresi geçmesine ve kararlarının kesin olmasına rağmen, bir yüksek mahkeme değil, seçimlerin dürüstlüğünü sağlayan özel bir 'kurul'dur ve anayasada yargı bölümünden ziyade seçimlerin genel yönetimine ilişkin kısımlarda düzenlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 146-160. maddeleri arasındaki 'Yüksek Mahkemeler' listesini belirle.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi olmak üzere dört adet yüksek mahkeme olduğu tespit edilir.
Yargı hiyerarşisindeki en üst mercileri belirlemek için gereklidir.
2
Yüksek Seçim Kurulu (YSK) ve Sayıştay'ın anayasal konumlarını karşılaştır.
YSK'nın 79. maddede (Yasama bölümü), Sayıştay'ın ise 160. maddede (Yargı bölümü sonu) yer aldığı ancak 'Yüksek Mahkeme' başlığı altında olmadıkları görülür.
Kurumların isimlerindeki 'yüksek' ifadesinin mahkeme statüsü anlamına gelmediğini ayırt etmek gerekir.
3
Yüksek mahkemelerin üye seçim usullerini kontrol et.
Yargıtay'ın tamamının HSK tarafından, Danıştay'ın ise 1/4'ünün CB, 3/4'ünün HSK tarafından seçildiği teyit edilir.
Seçim usulleri arasındaki ince farkları doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Sınıflandırılması ve YSK'nın Hukuki Statüsü

İpuçları

1
Anayasa'da 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında kaç tane kurum sayıldığını hatırlayın.
2
İsminde 'yüksek' kelimesi geçen her kurulun mahkeme statüsünde olup olmadığını sorgulayın; özellikle seçim ve mali denetim organlarına dikkat edin.
3
YSK'nın yargı bölümünde mi yoksa yasama/seçim bölümünde mi düzenlendiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Mahkemelerin üye sayıları ve görev sürelerindeki 2017 değişikliklerini tekrar etmeniz, benzer karmaşık sorularda hız kazandıracaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 15Soru →

1982 Anayasası'nın "Yargı" bölümünde düzenlenen yüksek mahkemeler, 20172017 yılındaki köklü anayasa değişiklikleri ile sayısal ve yapısal bir dönüşüme uğramıştır. Bu süreçte askeri yargı organları tasfiye edilmiş ve yargı sistemindeki hiyerarşik denge yeniden kurulmuştur. Bu çerçevede, güncel anayasal düzende "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında tahdidi olarak (isimlendirilerek) sayılan kurumların toplam sayısı ve bu grupta yer almadığı halde Anayasa'nın "Yargı" bölümünde müstakil bir madde altında düzenlenen anayasal merci aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 44 - Sayıştay

Cevap

4 - Sayıştay
1982 Anayasası'nın güncel metnine göre yüksek mahkemeler; Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'dir (Toplam 44 adet). Sayıştay ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK), Anayasa'nın "Yargı" bölümünde müstakil olarak düzenlenmesine rağmen birer yüksek mahkeme değildir. Seçeneklerdeki eşleşmelerden yalnızca 44 sayısı ile Sayıştay birlikteliği anayasal sistematiğe uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
20172017 Anayasa değişiklikleri sonrası yüksek mahkeme listesini belirle.
Yüksek mahkemeler; Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'dir. Toplam sayı 44 olur.
20172017 yılında Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) kaldırılarak yargı kolu sadeleştirilmiştir.
2
Anayasa'nın "Yargı" bölümünde düzenlenen ancak yüksek mahkeme statüsünde olmayan kurumları tespit et.
Sayıştay ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) yargı bölümündedir ancak yüksek mahkeme değildir.
Anayasa'nın sistematiğinde yüksek mahkemeler sınırlı olarak sayılmıştır; Sayıştay mali denetim, HSK ise idari denetim ve yönetim organıdır.
3
Çeldiricilerdeki diğer kurumların anayasal konumlarını analiz et.
Yüksek Seçim Kurulu (YSK), Anayasa'nın 7979. maddesinde, "Yasama" bölümü altında düzenlenmiştir.
YSK'nın yargı bölümünde yer almaması, KPSS ve hukuk sınavlarında en sık sorulan teknik ayrıntılardan biridir.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemeler ve Anayasal Statüleri

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin üye seçimi ve görevleri ile Sayıştay'ın mali denetim yetkisinin sınırlarını incelemek faydalı olacaktır.

Alternatif Yöntem

Yüksek mahkemeleri 'AYDU' (Anayasa, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık) şeklinde kodlayarak sayısı ve isimleri hızlıca teyit edilebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 16Soru →

1982 Anayasası'na göre, aşağıdakilerden hangisi Türk yargı sistemi içerisinde "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında düzenlenen kurumlardan biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay

Cevap

Sayıştay
Doğru yanıt olan kurum, 1982 Anayasası'na göre bir yüksek mahkeme değil, TBMM adına mali denetim yapmakla görevli bir anayasal kuruluştur. Anayasa'da yüksek mahkemeler sadece Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi olarak sayılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın yargı bölümündeki yüksek mahkeme listesini kontrol et.
1982 Anayasası'nda güncel olarak dört adet yüksek mahkeme bulunmaktadır.
Yüksek mahkemelerin isimleri Anayasa'da sınırlı sayıda (tahdidi) sayılmıştır.
2
Yüksek mahkemeleri tanımla.
Bu mahkemeler: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'dir.
2017 anayasa değişikliği ile Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaldırılmıştır.
3
Sayıştay'ın hukuki statüsünü değerlendir.
Sayıştay, yargı bölümünde yer alsa da bir 'Yüksek Mahkeme' değildir.
Sayıştay'ın kararları kesin olsa da anayasal hiyerarşide yüksek mahkemeler arasında sayılmamıştır.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Sınıflandırılması

İpuçları

1
Anayasa'da yargı başlığı altında olup da yüksek mahkeme sayılmayan kurumları hatırlayın.
2
2017 değişikliği ile askeri yüksek mahkemelerin kaldırıldığını ve geriye sadece dört yüksek mahkeme kaldığını düşünün.
3
Cevap, TBMM adına denetim yapan ve kararları kesin olan ancak mahkeme sıfatı yüksek olmayan kurumdur.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ve Danıştay arasındaki görev alanı farklarını inceleyerek bu iki kurumun neden sıkça karıştırıldığını öğrenebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 17Soru →

19821982 Anayasası’nda düzenlenen yüksek mahkemeler ve yargı organlarının genel statüleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesi, anayasal hiyerarşide özel ihtisas mahkemeleri olarak yüksek mahkeme statüsünü korumaktadır.

Cevap

Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesi'nin yüksek mahkeme statüsünü koruduğuna dair ifade yanlıştır çünkü bu mahkemeler 20172017 yılında kaldırılmıştır.
Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesi, 1616 Nisan 20172017 referandumu ile kabul edilen ve yürürlüğe giren anayasa değişiklikleri neticesinde tamamen kaldırılmıştır. Günümüzde askeri yargı, sadece disiplin mahkemeleri düzeyinde ve sınırlı koşullarda varlığını sürdürebilir; yüksek mahkeme düzeyinde bir askeri yargı organı kalmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'ndaki güncel yüksek mahkemeleri listele.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Yargı bölümündeki yüksek mahkemelerin sınırlarını belirlemek için.
2
20172017 Anayasa değişikliklerinin askeri yargı üzerindeki etkisini kontrol et.
Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesi kaldırıldı.
Yargı birliğinin sağlanması amacıyla askeri yüksek mahkemelerin varlığına son verilmiştir.
3
Sayıştay ve YSK gibi 'kararları kesin olan' diğer kurumların statüsünü doğrula.
Sayıştay ve YSK anayasal kurumlardır ancak yüksek mahkeme başlığı altında değildirler.
Yüksek mahkeme tanımı teknik bir anayasal sınıflandırmadır.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Sayısı ve Güncel Statüleri

İpuçları

1
20172017 Anayasa değişikliklerinden sonra askeri yargı sisteminde ne gibi köklü değişimler olduğunu hatırlayın.
2
Anayasa'da 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında kaç adet kurumun isminin geçtiğini kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin üye yapısını ve üyelerinin hangi mahkemelerden geldiğini detaylıca inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 18Soru →

1982 Anayasası'nda düzenlenen "Yargı" bölümü ve bu bölüm altındaki "Yüksek Mahkemeler" genel hükümleri dikkate alındığında, yüksek mahkemelerin yapısal özellikleri ve üye seçim süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlık Mahkemesinin Başkanlığı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye tarafından yürütülür.

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesinin Başkanlığı'nın Anayasa Mahkemesi tarafından görevlendirilen bir üye tarafından yürütüldüğü ifadesi doğrudur.
Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı arasındaki uyuşmazlıkları çözen uzman bir yüksek mahkemedir. Anayasa'nın ilgili maddesi gereği bu mahkemenin başkanı, Anayasa Mahkemesi genel kurulu tarafından kendi üyeleri arasından 4 yıllığına seçilip görevlendirilir. Bu durum onu diğer yüksek mahkemelerden ayıran en bariz özelliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Yüksek mahkemelerin listesini belirleme
1982 Anayasası'na göre yüksek mahkemeler şunlardır: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Yüksek mahkeme statüsünde olan ve olmayan kurumları ayırt etmek temel adımdır.
2
Sayıştay ve YSK'nın hukuki konumunu analiz etme
Sayıştay bir yüksek denetleme kurumudur, YSK ise karma nitelikli bir üst kuruldur; ikisi de yüksek mahkeme değildir.
Kararları kesin olan her kurumun yüksek mahkeme olduğu yanılgısını düzeltmek gerekir.
3
Mahkeme başkanlarının seçim usulünü karşılaştırma
AYM, Yargıtay ve Danıştay kendi başkanını seçerken; Uyuşmazlık Mahkemesi başkanı AYM tarafından dışarıdan (kendi içinden bir üye) atanır.
Yüksek mahkemeler arasındaki yapısal farklardan en önemlisini tespit etmek için gereklidir.
4
Üye seçimlerindeki yetki dağılımını kontrol etme
Yargıtay üyelerinin tamamı HSK; Danıştay'ın ise 3/4'ü HSK, 1/4'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
İdari ve adli yargı arasındaki seçim farkını doğrulamak sonucun netleşmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Sayısal Listesi ve Uyuşmazlık Mahkemesinin Özel Konumu

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi üye seçiminde TBMM ve Cumhurbaşkanı'nın üye sayılarını karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.

Alternatif Yöntem

Yüksek mahkemeleri 'AYDU' (Anayasa, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık) şeklinde kodlayarak, dışarıda kalan Sayıştay ve YSK gibi kurumları doğrudan eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 19Soru →

1982 Anayasası'nın "Yargı" bölümünde düzenlenen yüksek mahkemelerin kuruluş, işleyiş ve başkanlık seçimleri dikkate alındığında, bu mahkemelere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, mahkemenin kendi asıl üyeleri arasından, gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğu ile seçilir.

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı'nın mahkemenin kendi üyeleri arasından seçildiğini belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'nın 158. maddesine göre, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı mahkemenin kendi üyeleri arasından değil, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi (Anayasa Mahkemesi) üyeleri arasından seçilir ve görevlendirilir. Bu durum, diğer yüksek mahkemelerin başkanlarını kendi üyeleri arasından seçmesi kuralının tek istisnasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
1982 Anayasası'na göre yüksek mahkemelerin listesini hatırla.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi.
Yüksek mahkeme statüsündeki kurumları belirlemek için.
2
Yüksek mahkemelerin başkanlık seçim usullerini karşılaştır.
AYM, Yargıtay ve Danıştay kendi başkanını seçer; ancak Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı AYM tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.
Başkanlık seçimindeki özel durumu (istisnayı) tespit etmek için.
3
2017 değişikliklerinin etkisini kontrol et.
Askeri mahkemeler kaldırılmış, mahkeme sayısı 44'e inmiştir.
Mahkeme sayısına dair bilginin güncelliğini doğrulamak için.
4
Sayıştay ve YSK'nın hukuki statüsünü değerlendir.
Bu kurumlar yüksek mahkeme değil, anayasal yargı/denetim organlarıdır.
Sık yapılan kavramsal hatayı (yüksek mahkeme zannetme) elemek için.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Başkanlık Seçimi İstisnası

İpuçları

1
Yüksek mahkemelerin başkanlık seçimlerine odaklanın; hepsi kendi içinden mi seçer?
2
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanının nereden geldiğini ve kim tarafından görevlendirildiğini hatırlayın.
3
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, aslında bir Anayasa Mahkemesi üyesidir.

Daha Fazla Pratik

Uyuşmazlık Mahkemesi'ne üye gönderen diğer mahkemeleri (Yargıtay ve Danıştay) ve üye sayılarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru →

Türk anayasal düzeninde bir yargı merciinin "Yüksek Mahkeme" statüsü kazanması, sadece fonksiyonel bir ölçütle (kararlarının kesinliği) değil, yapısal-organik bir ölçütle (Anayasa'daki tasnif) belirlenir. 1982 Anayasası'nın 2017 değişikliği sonrası güncel metni incelendiğinde; hesap yargılaması yaparak sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlama yetkisine sahip olan ve bu kararlarına karşı idari yargı yoluna başvurulamayan hangi kurum, anayasal sistematiğin "Yüksek Mahkemeler" başlığı dışında bırakılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay

Cevap

Sayıştay, anayasal sistematiğimizde kararlarının kesinliğine ve yargısal işlevine rağmen "Yüksek Mahkeme" statüsünde kabul edilmemiştir.
Doğru seçenek olan Sayıştay, Anayasa'nın 160. maddesinde düzenlenen bir hesap mahkemesi ve denetim organıdır. Sayıştay'ın sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlaması ve bu kararlara karşı idari yargı yolunun kapalı olması (Anayasa m. 160/1) ona yargısal bir güç kazandırır. Ancak 1982 Anayasası'nın sistematiğinde 'Yüksek Mahkemeler' başlığı (Bölüm II) altında sadece Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi sayılmıştır. Sayıştay ise bu listenin dışında, ayrı bir başlık altında yapılandırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'daki 'Yüksek Mahkemeler' listesinin belirlenmesi
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
1982 Anayasası'nın 146-158. maddeleri arasındaki 'Yüksek Mahkemeler' başlığı bu kurumları kapsar.
2
Sayıştay'ın anayasal konumunun incelenmesi
Sayıştay, Anayasa'nın 160. maddesinde 'Yargı' bölümü içinde ancak yüksek mahkemelerden ayrı bir başlık altında düzenlenmiştir.
Sayıştay bir 'yüksek denetim ve yargı organı' olsa da anayasal tasnif gereği bir yüksek mahkeme değildir.
3
2017 değişikliklerinin etkisinin kontrol edilmesi
Askeri Yargıtay ve AYİM kaldırılmış, Uyuşmazlık Mahkemesi statüsünü korumuştur.
Güncel durumda sadece dört adet yüksek mahkeme bulunmaktadır.

Anahtar Kavram

Anayasal Sistematiğe Göre Yüksek Mahkemeler
Tahmini Süre:1m 30s
Sayfa 1 / 4Sonraki
Yüksek Mahkemeler Genel Bilgisi Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür | Examkin