Soru

Zorluk: OrtaParlamento Kararları

19821982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından alınan parlamento kararları kural olarak yargısal denetim dışında bırakılmıştır. Ancak hukuk devleti ilkesi uyarınca, yasama organının bu türdeki bazı işlemleri için Anayasa Mahkemesine başvurulabilmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenebilen istisnai parlamento kararları arasında yer almaz?

  1. A
    Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nde yapılan değişiklikler
  2. B
    Milletvekilliğinin devamsızlık nedeniyle düşürülmesi kararı
  3. C
    Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin karar
  4. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı'nın seçilmesi kararıCevap
  5. E
    Milletvekilliğinin istifa nedeniyle düşürülmesine dair karar

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı'nın seçilmesi kararı, bir parlamento kararı olmasına rağmen yargısal denetime tabi olan üç istisna (İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması, milletvekilliğinin düşürülmesi) arasında yer almaz.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı'nın seçilmesi işlemi bir parlamento kararıdır. Ancak Anayasa, sadece TBMM İçtüzüğü değişiklikleri, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi (istifa, devamsızlık, bağdaşmayan görev gibi nedenlerle) kararlarının Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenebileceğini hükme bağlamıştır. Meclis Başkanı seçimi, savaş ilanı, seçimlerin yenilenmesi gibi kararlar yargı denetimi dışındadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama işlemlerinin hukuki niteliğini belirleme
İşlemlerin 'Kanun' ve 'Parlamento Kararı' olarak ikiye ayrıldığını tespit etme.
Parlamento kararlarının kural olarak yargı denetimi dışında olduğunu anlamak için bu ayrım gereklidir.
2
Anayasa Mahkemesi denetimine tabi olan parlamento kararlarını listeleme
19821982 Anayasası'na göre denetlenebilen üç işlem: TBMM İçtüzüğü, Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması ve Milletvekilliğinin Düşürülmesi.
Hukuk devleti ilkesi gereği getirilen istisnaları belirleyerek elemeyi sağlamak.
3
Seçeneklerdeki işlemleri istisnalar ile karşılaştırma
Meclis Başkanı seçiminin bu üçlü grupta yer almadığının görülmesi.
Doğru sonuca ulaşmak için spesifik işlemi teşhis etmek.

Anahtar Kavram

Parlamento Kararlarının Yargısal Denetimi

İpuçları

1
Parlamento kararlarından sadece 33 tanesi yargı denetimine tabidir.
2
Denetlenebilen kararlar genellikle milletvekilliği statüsü veya Meclisin iç çalışma düzeni (İçtüzük) ile ilgilidir.
3
Meclis Başkanı seçimi, savaş ilanı veya OHAL onayı gibi kararlar 'denetlenemez' parlamento kararları grubundadır.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin düşmesi kararlarına karşı Anayasa Mahkemesine kaç gün içinde başvurulması gerektiğini ve mahkemenin karar süresini inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla