Soru

Zorluk: Çok zorParlamento Kararları

1982 Anayasası’na göre Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından gerçekleştirilen yasama işlemlerinin hukuki nitelikleri (kanun veya parlamento kararı) ve bu işlemlerin Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenip denetlenemeyeceğine ilişkin aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması: Kanun - Anayasa Mahkemesi denetimi kapalı
  2. B
    Savaş ilanı kararı: Parlamento kararı - Anayasa Mahkemesi denetimi kapalı
  3. C
    Yasama dokunulmazlığının kaldırılması: Parlamento kararı - Anayasa Mahkemesi denetimi açık
  4. D
    Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü değişikliği: Parlamento kararı - Anayasa Mahkemesi denetimi açık
  5. Para basılmasına karar verilmesi: Parlamento kararı - Anayasa Mahkemesi denetimi kapalıCevap

Cevap

Para basılmasına karar verilmesi işleminin parlamento kararı olarak nitelendirilmesi ve yargı yolunun kapalı olduğunun belirtilmesi yanlıştır; bu işlem bir kanun niteliğindedir ve yargı yolu açıktır.
Anayasa'nın 87. maddesinde TBMM'nin görevleri arasında sayılan 'para basılmasına karar vermek', hukuki niteliği itibarıyla bir kanun işlemidir. Kanunlar, Anayasa'nın 148. maddesi uyarınca şekil ve esas bakımından Anayasa Mahkemesinin denetimine tabidir. Dolayısıyla bu işlemin parlamento kararı olduğunu ve yargı denetiminin kapalı olduğunu savunan ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama işlemlerinin hukuki formunu belirle.
Anayasa'nın 87. maddesinde sayılan yetkiler arasında para basılmasına karar vermek de yer alır ve bu yetki doktrin ve uygulamada 'kanun' formuyla icra edilir.
Kanunlar ve parlamento kararları arasındaki en temel fark, işlemin 'kanun' adıyla yapılması ve Cumhurbaşkanının onayına/vetosuna tabi olmasıdır.
2
Yargısal denetim istisnalarını kontrol et.
Hukuk devletinin bir gereği olarak yasama işlemleri denetlenir ancak bazı siyasi veya teknik gerekçelerle anayasa koyucu istisnalar belirlemiştir.
3
Seçeneklerdeki eşleşmeleri karşılaştır.
Para basılması işleminin parlamento kararı olarak sınıflandırılması ve denetim dışı bırakılması anayasal sisteme aykırıdır.
Hatalı seçeneği bulmak için işlemin hem türünü hem de denetim statüsünü aynı anda doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Yasama İşlemlerinin Maddi ve Şekli Ayrımı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla