Soru

Zorluk: OrtaDağılma Dönemi (1792-1922)

Osmanlı Devleti'nin 18381838 yılında İngiltere ile imzaladığı Balta Limanı Ticaret Antlaşması, devletin ekonomik yapısında köklü değişimlere neden olmuştur. Bu antlaşmanın Osmanlı Devleti üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Antlaşma ile iç gümrük vergilerinin kaldırılması ve yabancı tüccarlara tanınan geniş imtiyazlar, Osmanlı topraklarının Avrupa devletlerinin açık pazarı haline gelmesine yol açmıştır.Cevap
  2. B
    Nizam-ı Cedid ordusunun masraflarını karşılamak amacıyla İrad-ı Cedid hazinesinin kurulmasına ve mali disiplinin sağlanmasına zemin hazırlamıştır.
  3. C
    Boğazların statüsünü ilk kez uluslararası bir konferansta belirleyerek Rusya'nın Akdeniz'e inme politikasını tamamen sona erdirmiştir.
  4. D
    Yerli esnafı korumak amacıyla Tekel Sistemi (Yed-i Vahit) uygulamalarını güçlendirerek dış ticaret açığını dengelemeyi hedeflemiştir.
  5. E
    Ayanların siyasi varlığını resmen tanıyarak padişahın yetkilerinin bir belgeyle ilk kez kısıtlandığı demokratikleşme adımıdır.

Cevap

Balta Limanı Ticaret Antlaşması ile iç gümrüklerin kaldırılması ve yabancı tüccarlara tanınan kolaylıklar, Osmanlı Devleti'nin Avrupa devletlerinin açık pazarı haline gelmesine ve yerli sanayinin çökmesine neden olmuştur.
Doğru seçenek, antlaşmanın tarihsel önemini vurgular. Balta Limanı ile iç gümrüklerin kaldırılması, yabancı tüccarların Osmanlı içinde yerli tüccardan daha az vergi ödeyerek mal satmasına olanak tanımıştır. Bu durum, Osmanlı ekonomisinin Avrupa sanayisine karşı savunmasız kalmasına ve 'açık pazar' haline dönüşmesine neden olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Antlaşmanın içeriğini analiz etme
İhracattan alınan vergi %\% 12, ithalattan alınan vergi %\% 5 olarak belirlenmiş ve iç gümrük vergileri kaldırılmıştır.
Antlaşmanın teknik şartları, yerli tüccarın yabancı tüccarla rekabet edemeyeceği bir mali ortam yaratmıştır.
2
Ekonomik sonuçları değerlendirme
Avrupa'dan gelen ucuz ve seri üretim mallar iç piyasaya hakim olmuş, lonca teşkilatı ve yerli üretim zayıflamıştır.
Osmanlı Devleti, hammadde ihraç eden ve mamul madde ithal eden yarı sömürge bir ekonomik yapıya bürünmüştür.

Anahtar Kavram

Balta Limanı Ticaret Antlaşması ve Ekonomik Bağımlılık
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla