Soru

Zorluk: ZorYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

19821982 Anayasası’nda düzenlenen yasama bağışıklıklarından "yasama sorumsuzluğu" ve "yasama dokunulmazlığı"nın kapsamı, hukuki nitelikleri ve istisnaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin Meclis dışındaki tüm siyasi faaliyetlerini ve parti çalışmalarını da koruma altına alan, Meclis kararıyla kaldırılabilen nispi bir bağışıklıktır.
  2. Yasama dokunulmazlığı, bir milletvekili hakkında sadece cezai nitelikteki işlemlerin yapılmasını engeller; hukuk mahkemelerinde açılacak tazminat davaları veya şahsi borçlar için yapılacak icra takipleri dokunulmazlık kapsamında yer almaz.Cevap
  3. C
    Yasama sorumsuzluğu, milletvekiline sadece görev süresi boyunca koruma sağlar; milletvekilliği sıfatı sona erdikten sonra Meclis'teki oy ve sözlerinden dolayı cezai takibat yapılmasının önünde anayasal bir engel bulunmaz.
  4. D
    Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve Anayasanın 1414. maddesindeki durumlar kapsamında olan suçlarda, milletvekilinin yargılanabilmesi için her halükarda TBMM Genel Kurulu'nun dokunulmazlığı kaldırma kararı alması zorunludur.
  5. E
    Meclis tarafından dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekilinin üyeliği, bu kararın alındığı tarihte kendiliğinden düşer; ilgili kişi kararın iptali için 77 gün içinde Yargıtay Ceza Genel Kurulu'na başvurabilir.

Cevap

Yasama dokunulmazlığı sadece cezai takibatı (sorgulama, tutuklama, yargılama) engelleyen bir yargılama engeli niteliğindedir; tazminat davaları veya icra takipleri gibi hukuki süreçler bu bağışıklık kapsamında değildir.
Yasama dokunulmazlığı (19821982 Anayasası m. 8383), milletvekillerinin sadece cezai nitelikteki işlemlerden (sorgulama, tutuklama, yargılama) korunmasını sağlar. Bu koruma, milletvekilinin şahsi borçlarından dolayı icra takibine uğramasını veya hakkında tazminat davası açılmasını engellemez. Dolayısıyla hukuk mahkemelerindeki süreçler dokunulmazlıktan etkilenmeden devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama sorumsuzluğu ve yasama dokunulmazlığı arasındaki temel farkları analiz et.
Sorumsuzluk mutlak ve sürekliyken, dokunulmazlık nispi ve geçicidir.
İki kavramın hukuki nitelikleri uygulama alanlarını belirler.
2
Yasama dokunulmazlığının hangi tür davaları durdurduğunu değerlendir.
Dokunulmazlık sadece cezai yargılamayı durdurur, hukuk mahkemelerindeki tazminat davalarını veya icra takiplerini durdurmaz.
Dokunulmazlık bir 'yargılama engeli' olarak sadece kamu davası niteliğindeki cezai süreçler için öngörülmüştür.
3
Bağışıklıkların istisnalarını ve usule ilişkin kurallarını kontrol et.
Anayasa m. 1414 istisnası için soruşturmaya seçilmeden önce başlanmış olması şarttır ve dokunulmazlık kaldırılsa dahi milletvekilliği düşmez.
Anayasal istisnaların uygulanması için belirli şartların (seçilmeden önce başlama gibi) bir arada bulunması gerekir.

Anahtar Kavram

Yasama Bağışıklıklarının Kapsamı ve Hukuki Sınırları

Daha Fazla Pratik

Dokunulmazlığın kaldırılması kararının iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvuru sürelerini ve mahkemenin karar verme süresini tekrar edin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla