Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMısır'da Kurulan Türk-İslam Devletleri

Mısır coğrafyasında hüküm süren Türk-İslam devletleri; Tolunoğulları, Akşitler (İhşidiler), Eyyubiler ve Memlükler olarak kronolojik bir sıra takip eder. Bu devletlerin yönetim özellikleri, sosyal yapıları ve bölge tarihindeki etkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu devletler hakkında yapılabilecek yanlış bir değerlendirmedir?

  1. Memlük Devleti, geleneksel Türk veraset sistemini (ülke hanedanın ortak malıdır anlayışını) Mısır'da tavizsiz uygulayan tek devlettir.Cevap
  2. B
    Tolunoğulları, Mısır'da kurulan ilk Türk-İslam devleti olup 'Maristan' adı verilen sosyal kurumlar inşa etmişlerdir.
  3. C
    Akşitler (İhşidiler), kutsal topraklar olarak bilinen Hicaz bölgesine (Mekke ve Medine) egemen olan ilk Türk devletidir.
  4. D
    Tolunoğulları ve Akşitlerin kısa sürede yıkılmalarında, yönetici kadronun Türk, halkın ise çoğunlukla Arap olması temel etkendir.
  5. E
    Eyyubiler, Hıttin Savaşı ile Kudüs'ü Haçlılardan geri alarak bölgedeki Türk-İslam hakimiyetini pekiştirmişlerdir.

Cevap

Memlük Devleti'nde her emirin (komutanın) sultan olma hakkının bulunması, onları geleneksel Türk veraset sisteminden ayıran temel özelliktir.
Memlükler, geleneksel Türk veraset sistemi olan 'ülke hanedanın ortak malıdır' anlayışını uygulamamışlardır. Bunun yerine 'el-aslah' (en layık olan/en güçlü olan) sistemini benimsemişler, yani her başarılı komutanın hükümdar olabilmesine imkan tanımışlardır. Bu durum Mısır'daki diğer Türk devletlerinden en büyük farklarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Mısır'daki Türk devletlerinin veraset sistemlerini karşılaştırın.
Tolunoğulları, Akşitler ve Eyyubilerde genellikle hanedan sistemi hakimken, Memlüklerde farklı bir sistem mevcuttur.
Her devletin kendine has idari yapısını kavramak.
2
Memlük Devleti'nin 'ordu-devlet' yapısını analiz edin.
Memlüklerde 'en güçlü emirin sultan olması' kuralı geçerlidir.
Memlük veraset sisteminin özgünlüğünü tespit etmek.
3
Geleneksel 'Kut' anlayışı ile karşılaştırın.
Kut inancındaki 'hanedan üyeliği' şartı Memlüklerde zorunlu bir kural değildir; bu da saltanatın babadan oğula geçme zorunluluğunu ortadan kaldırır.
Veraset sistemindeki hatayı bulmak.

Anahtar Kavram

Memlük Veraset Sistemi (En Güçlü Komutanın Başa Geçmesi)

İpuçları

1
Mısır'daki ilk iki devlet (Tolunoğulları ve Akşitler) 'Tevaif-i Mülük' devletleridir.
2
Hicaz bölgesinin kontrolü Akşitler ile başlar, ardından Eyyubiler ve Memlükler ile devam eder.
3
Memlüklerde hükümdarlık için belirli bir hanedana mensup olma şartı aranmaz; her komutanın sultan olma hakkı vardır.

Daha Fazla Pratik

Memlüklerin bu özgün veraset sisteminin devletin istikrarı ve ömrü üzerindeki etkilerini araştırın.

Alternatif Yöntem

Devletlerin veraset sistemlerindeki farklılıklara odaklanarak 'istisnai' olanı (Memlükler) bulabilirsiniz.
Tahmini Süre:55s
Bu soruyu puanla

Konular

Mısır'da Kurulan Türk-İslam Devletleri

Bu konudan daha fazla soru