Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Türkiye'de yer şekillerinin çeşitlilik göstermesi, kısa mesafelerde sıcaklık değişimlerinin yaşanmasına neden olur. Bir merkezin gerçek sıcaklığı ile deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklığı arasındaki farkın artması, o merkezin deniz seviyesinden olan yükseltisinin fazla olduğunu kanıtlar.

Aşağıdaki tabloda dört farklı merkezin aynı andaki gerçek ve indirgenmiş sıcaklık değerleri verilmiştir:

MerkezGerçek Sıcaklıkİndirgenmiş Sıcaklık
K12∘C12^{\circ}C16∘C16^{\circ}C
L6∘C6^{\circ}C22∘C22^{\circ}C
M18∘C18^{\circ}C21∘C21^{\circ}C
N10∘C10^{\circ}C12∘C12^{\circ}C

Buna göre, tabloda verilen merkezlerden hangisinin deniz seviyesinden yüksekliği diğerlerine göre daha fazladır ve fiziki haritada 'koyu kahverengi' ile gösterilmesi beklenir?

  1. A
    K
  2. LCevap
  3. C
    M
  4. D
    N

Cevap

Gerçek ve indirgenmiş sıcaklık farkı en fazla olan L merkezi, en yüksek merkezdir ve koyu kahverengi ile gösterilir.
L merkezinde gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık arasındaki fark 16∘C16^{\circ}C olarak hesaplanmıştır. Türkiye'de her 200200 metrede sıcaklık 1∘C1^{\circ}C değiştiği için bu fark 32003200 metrelik bir yükseltiye karşılık gelir. Fiziki haritalarda 20002000 metrenin üzerindeki yükseltiler koyu kahverengi ile gösterildiğinden, en yüksek nokta olan L merkezi doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Merkezlerin gerçek ve indirgenmiş sıcaklık farklarını hesaplayınız.
K: 16−12=4∘C16 - 12 = 4^{\circ}C, L: 22−6=16∘C22 - 6 = 16^{\circ}C, M: 21−18=3∘C21 - 18 = 3^{\circ}C, N: 12−10=2∘C12 - 10 = 2^{\circ}C.
Gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık arasındaki fark sadece yükselti ile açıklanır.
2
Hesaplanan farkları her 200200 metrede 1∘C1^{\circ}C sıcaklık değişimi kuralına göre yükseltiye çeviriniz.
L merkezi için: 16×200=320016 \times 200 = 3200 metredir.
Sıcaklık farkı ne kadar büyükse merkez o kadar yüksektedir.
3
Yükselti basamaklarını fiziki harita renk tonlarıyla eşleştiriniz.
3200 metre, 2000-2500 metrenin üzerindeki alanlar için kullanılan koyu kahverengi tonuna denk gelir.
Fiziki haritalarda kahverengi ve tonları yüksek dağlık alanları temsil eder.

Anahtar Kavram

Gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık arasındaki fark yükseltiye bağlıdır.

İpuçları

1
İndirgenmiş sıcaklık, bir yerin deniz seviyesinde (00 metrede) olduğu varsayılarak hesaplanan sıcaklıktır.
2
İki sıcaklık değeri arasındaki farkı 200200 ile çarparsanız o merkezin metre cinsinden yükseltisini bulabilirsiniz.
3
En büyük sıcaklık farkına sahip olan merkez, Türkiye'nin en yüksek noktalarından biri (örneğin bir dağ zirvesi) gibi düşünülmelidir.

Daha Fazla Pratik

İndirgenmiş sıcaklık haritalarında yükseltinin etkisinin tamamen ortadan kaldırıldığını ve sadece enlem ile denizellik/karasallık etkisinin kaldığını unutmayın.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Bu konudan daha fazla soru