Soru

Zorluk: OrtaZamirler (Adıllar)

İşaret bildiren sözcükler bir ismi işaret yoluyla belirttiğinde "işaret sıfatı", bir ismin yerini tuttuğunda ise "işaret zamiri" olur. Türkçede zamirler sadece sözcük halinde değil; iyelik ve ilgi zamirleri gibi "ek halinde" de bulunabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem işaret zamiri hem de ek halinde bir zamir kullanılmıştır?

  1. Şunları alıp kendi dolabına yerleştirir misin?Cevap
  2. B
    Bu eşyaları arkadaşının odasına taşımanı istiyorum.
  3. C
    Ötekini kimseye sormadan kütüphaneye bağışlamışlar.
  4. D
    Benim projem bitti, seninki ne zaman tamamlanacak?
  5. E
    Dün gece o olaydan sonra herkes derin bir sessizliğe büründü.

Cevap

Şunları alıp kendi dolabına yerleştirir misin? cümlesinde 'Şunları' işaret zamiri, 'dolabına' kelimesindeki iyelik eki ise ek halinde zamirdir.
Doğru cevap olan cümlede, 'Şunları' sözcüğü bir nesne grubunun yerini işaret yoluyla tuttuğu için işaret zamiri; 'dolabına' kelimesindeki iyelik eki (-ın) ise bir varlığın kime ait olduğunu ek yoluyla belirttiği için ek halinde zamir (iyelik zamiri) görevindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki işaret bildiren sözcükleri tespit et ve türünü belirle.
'Şunları' sözcüğü bir ismin yerini tuttuğu için işaret zamiridir.
İsmi nitelemediği, doğrudan ismin yerine geçtiği için zamir görevindedir.
2
Cümlede ek halinde zamir (iyelik veya ilgi eki) olup olmadığını kontrol et.
'dolab-ın-a' sözcüğündeki '-ın' eki ikinci tekil şahıs iyelik ekidir.
İyelik ekleri, isimlere gelerek aidiyet bildirdikleri için 'ek halinde zamir' olarak kabul edilir.
3
Her iki türün de aynı cümlede bulunup bulunmadığını doğrula.
İşaret zamiri (Şunları) ve iyelik zamiri (dolabına) aynı cümlededir.
Soruda istenen her iki özellik de karşılanmaktadır.

Anahtar Kavram

İşaret zamirleri ile ek halindeki (iyelik ve ilgi) zamirlerin tespiti ve işaret sıfatlarından ayırt edilmesi.

İpuçları

1
Önce cümlede 'bu, şu, o' gibi işaret bildiren kelimenin bir ismin önüne gelip gelmediğine bakın.
2
İşaret zamiri ismin yerini tutar; ek halindeki zamir ise iyelik eki (-im, -in, -i...) veya ilgi eki (-ki) şeklindedir.
3
'Şunları' kelimesi bir zamirdir; 'dolabın' kelimesindeki aidiyet eki ise ek halinde bir zamirdir.

Daha Fazla Pratik

İşaret sıfatı ile işaret zamiri arasındaki farkı pekiştirmek için 'o' sözcüğünün hem sıfat hem de zamir olarak kullanıldığı cümleler kurun.

Alternatif Yöntem

Cümledeki işaret sözcüğünün yerine bir isim koymayı deneyin; eğer isim koyabiliyorsanız (örneğin: 'Dosyaları alıp...') o bir zamirdir. Ardından kelimelerin sonundaki iyelik eklerini tarayın.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla