Soru

Zorluk: OrtaSoğuk Savaş Döneminde Türkiye

II.II. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru Türkiye'de iç siyasi hareketlilik artmış ve iktidarda bulunan Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) içerisinde görüş ayrılıkları belirginleşmiştir. 19451945 yılında TBMM'de görüşülen ve partiden ayrılan muhalif grubun "Dörtlü Takrir"i vermesine zemin hazırlayarak Demokrat Parti'nin kurulmasıyla sonuçlanan süreci başlatan temel yasal düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Çiftçiyi Topraklandırma KanunuCevap
  2. B
    Milli Korunma Kanunu
  3. C
    Varlık Vergisi Kanunu
  4. D
    Köy Enstitüleri Kanunu
  5. E
    Üniversiteler Kanunu

Cevap

Demokrat Parti'nin kuruluşuna giden siyasi kırılmayı başlatan temel gelişme Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu'dur.
Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu, CHP içerisindeki büyük arazi sahipleri ve liberal görüşlü isimlerin sert muhalefetiyle karşılaşmıştır. Bu muhalefet, Celal Bayar ve arkadaşlarının parti yönetimine sunduğu 'Dörtlü Takrir' ile resmi bir boyut kazanmış ve Türkiye'nin çok partili siyasi tarihindeki en büyük dönüm noktalarından biri olan Demokrat Parti'nin kurulmasına yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi kırılma noktasını belirle.
1945 yılında TBMM'ye sunulan Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu tasarısı.
Bu kanunun özellikle 17. ve 21. maddeleri, mülkiyet haklarını kısıtladığı gerekçesiyle parti içinde tepki çekmiştir.
2
Muhalefetin tepkisini analiz et.
Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan tarafından sunulan Dörtlü Takrir.
Kanun tasarısına karşı çıkan bu isimler, partide demokratik reformlar yapılmasını talep etmişlerdir.
3
Sonucu değerlendir.
Demokrat Parti'nin kuruluşu.
Takririn reddedilmesi ve muhalif isimlerin partiden ihracı/istifası sonucunda 7 Ocak 1946'da Demokrat Parti kurulmuştur.

Anahtar Kavram

Demokrat Parti'nin kuruluşu ve Dörtlü Takrir

İpuçları

1
Bu düzenleme, iktisadi hayatı ve mülkiyet yapısını köylü lehine değiştirmeyi amaçlayan bir sosyal reform tasarısıdır.
2
Adnan Menderes ve Celal Bayar gibi isimlerin CHP içinde bu tasarıya karşı bayrak açması, yeni bir partinin ayak seslerini oluşturmuştur.
3
Tasarının mülkiyete müdahale eden 17. ve 21. maddelerine karşı çıkan muhalifler, daha sonra 'Dörtlü Takrir'i kaleme almışlardır.

Daha Fazla Pratik

Demokrat Parti'nin kuruluşunda imzası bulunan 'Dörtlü Takrir'in dört imzacısını (Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü, Refik Koraltan) ezberlemeniz faydalı olacaktır.

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken kronolojik olarak 1945 yılının başındaki temel iç siyasi gelişmeleri düşünmek sizi doğru yanıta götürecektir.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla