Examkin

Soru

Zorluk: OrtaHak Kavramı ve Hakların Türleri

Bir taşınmazı kiralayan şahsın, kira sözleşmesinden doğan hakkını tapu kütüğüne şerh ettirmesi durumunda; bu hakkın hukuki niteliği ve etkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Hak, mülkiyet hakkı gibi bir mutlak hak niteliği kazanarak herkese karşı ileri sürülebilir hale gelir.
  2. Hakkın nispi niteliği özünde değişmez; ancak etkisi kuvvetlenerek taşınmazı sonradan iktisap eden üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilir hale gelir.Cevap
  3. C
    Şerh işlemi ile birlikte kira sözleşmesi özel hukuk alanı dışına çıkarak bir 'kamu hakkı' niteliği kazanır.
  4. D
    Tapuya yapılan bu işlem, sözleşmenin kurucu unsurlarındaki eksikliği gidererek 'yokluk' yaptırımını ortadan kaldırır.
  5. E
    Şerh sonrasında bu hakkın ihlal edilmesi durumunda faile sadece 'disiplin cezası' uygulanması mümkündür.

Cevap

Hakkın nispi niteliği değişmez ancak etkisi kuvvetlenerek taşınmazı sonradan alan üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilir hale gelir.
Kira hakkı gibi alacak hakları normalde sadece sözleşmenin tarafları arasında ileri sürülebilirken, tapuya şerh edildiklerinde taşınmazın mülkiyetini sonradan kazanan yeni maliklere karşı da ileri sürülebilirler. Bu işleme hakkın etkisinin kuvvetlendirilmesi denir ve hakkın nispi niteliğini ayni hakka dönüştürmez.

Adım Adım Çözüm

1
Kira hakkının temel niteliğini belirle.
Kira hakkı, bir sözleşmeye dayandığı için sadece taraflar arasında hüküm doğuran bir 'nispi hak'tır.
Alacak hakları kural olarak sadece borçluya karşı ileri sürülebilir.
2
Tapu kütüğüne şerh işleminin etkisini analiz et.
Nispi hak tapuya şerh edildiğinde, bu hak taşınmazın sonraki maliklerine karşı da ileri sürülebilir.
Şerh, hakkın 'etkisini kuvvetlendirir' ancak onu bir 'ayni hak' (mutlak hak) yapmaz.
3
Hakkın yeni statüsünü sınıflandır.
Bu hak artık 'etkisi kuvvetlendirilmiş nispi hak' kategorisine girer.
Hukukumuzda sınırlı sayıda (numerus clausus) bulunan ayni haklara yeni bir ayni hak eklenemeyeceği için hakkın özü nispi kalmaya devam eder.

Anahtar Kavram

Etkisi Kuvvetlendirilmiş Nispi Haklar

İpuçları

1
Bir hakkın tapuya şerh edilmesi, o hakkın başkalarına karşı da savunulabilmesini sağlar.
2
Şerh işlemi hakkı bir mülkiyet hakkı (ayni hak) yapmaz, sadece etkisini üçüncü kişilere karşı korur.
3
Kira, şufa (önalım) ve vefa (gerialım) gibi haklar bu şekilde kuvvetlendirilen hakların en tipik örnekleridir.

Daha Fazla Pratik

Ayni haklar ve alacak hakları arasındaki farkları pekiştirmek için 'sınırlı ayni haklar' (irtifak, rehin, taşınmaz yükü) konusunu inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Hakkın 'ileri sürülebileceği çevre' kriterini hatırla: Sadece borçluya karşı ise nispi, herkese karşı ise mutlak. Şerh, bu iki kategorinin arasında bir 'orta yol' (kuvvetlendirilmiş nispi) oluşturur.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Hak Kavramı ve Hakların Türleri

Bu konudan daha fazla soru