Soru

Zorluk: OrtaDuraklama Dönemi (1579-1699)

1533 yılında imzalanan İstanbul (İbrahim Paşa) Antlaşması'na göre Avusturya Arşidükü, protokol bakımından Osmanlı sadrazamına denk sayılmış; bu durum Osmanlı Devleti'nin Avrupa karşısında büyük bir diplomatik üstünlük elde etmesini sağlamıştır. Ancak 17. yüzyılın başlarında yaşanan iç ve dış gelişmeler, Osmanlı Devleti'nin bu üstünlüğünü korumasını zorlaştırmıştır. 1606 yılına gelindiğinde imzalanan yeni bir antlaşma ile Avusturya Arşidükü'nün protokolde Osmanlı padişahına denk sayılması ve kendisine "Sezar" unvanıyla hitap edilmesi kabul edilmiştir.

Bu bilgiler doğrultusunda, Osmanlı Devleti'nin Avusturya üzerindeki diplomatik ve siyasi üstünlüğünün sona erdiğini, devletler arası eşitlik (mütekabiliyet) esasına dönüldüğünü gösteren bu antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Zitvatorok AntlaşmasıCevap
  2. B
    Bucaş Antlaşması
  3. C
    Vasvar Antlaşması
  4. D
    Ferhat Paşa Antlaşması
  5. E
    Karlofça Antlaşması

Cevap

Osmanlı Devleti'nin Avusturya üzerindeki diplomatik üstünlüğünü kaybettiği ve hükümdarların eşit sayıldığı antlaşma Zitvatorok Antlaşması'dır.
Zitvatorok Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin dış politikada artık 'tek taraflı üstünlük' kuramadığını ve Avusturya ile eşit hukuki statüye geçtiğini belgeler. 1533'teki sadrazam-kral eşitliği maddesinin yerini padişah-imparator eşitliğine bırakması, Osmanlı'nın bölgedeki psikolojik üstünlüğünü yitirdiğinin kanıtıdır.

Adım Adım Çözüm

1
1533 İstanbul Antlaşması'nın içeriğini hatırla.
Avusturya kralı Osmanlı sadrazamına denk kabul edilerek mutlak üstünlük kurulmuştur.
Başlangıç noktasını ve kaybedilen üstünlüğün mahiyetini anlamak için gereklidir.
2
1606 tarihindeki diplomatik değişikliği analiz et.
Avusturya hükümdarı (Arşidük), Osmanlı padişahına denk sayılarak 'Sezar' unvanını kullanmaya başlamıştır.
Soru kökünde belirtilen 'mütekabiliyet' (karşılıklılık/eşitlik) durumunu saptamak için gereklidir.
3
Verilen tarih ve özellikleri taşıyan antlaşmayı belirle.
I. Ahmed döneminde imzalanan 1606 Zitvatorok Antlaşması bu hükümleri içermektedir.
Doğru kronolojik ve içerik eşleştirmesini yapmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Osmanlı-Avusturya İlişkilerinde Mütekabiliyet Esası

İpuçları

1
Bu antlaşma 17. yüzyılın başlarında, Celali İsyanları ve İran savaşlarının baskısı altında imzalanmıştır.
2
1533 İstanbul Antlaşması ile elde edilen 'sadrazam-kral' eşitliğini bozan antlaşmayı arayın.
3
Osmanlı padişahının Avusturya hükümdarına 'Sezar' dediği 1606 tarihli antlaşmadır.

Daha Fazla Pratik

Osmanlı Devleti'nin Duraklama Dönemi'nde kazandığı son kale ve aldığı son savaş tazminatı olan antlaşmayı (Vasvar) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla