Examkin

Soru

Zorluk: OrtaCumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin işleyişi dikkate alındığında, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Milletvekili olan bir kişinin bakan olarak atanması durumunda, bu kişinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği kendiliğinden sona erer.Cevap
  2. B
    Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, yürüttükleri genel politikalardan dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı bireysel ve kolektif olarak sorumludurlar.
  3. C
    Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve teşkilat yapısı yalnızca Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından çıkarılacak bir kanunla düzenlenebilir.
  4. D
    Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanabilmek için en az 40 yaşında olmak ve yükseköğrenim mezunu olmak şarttır.
  5. E
    Her bir bakanlık, merkezi idare hiyerarşisi içinde yer almasına karşın kendine ait bağımsız bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir.

Cevap

Milletvekili olan bir kişinin bakan olarak atanması durumunda, milletvekilliği sıfatının kendiliğinden sona ermesi doğru bir ifadedir.
1982 Anayasası'nın 106. maddesi açıkça belirtir ki; 'Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanırlarsa üyelikleri sona erer.' Bu durum, yürütme organının yasama organından tamamen ayrılmasını hedefleyen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organı üyelerinin (Cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakanlar) atama kaynağını belirleyin.
Bu makamlar doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
Yürütme yetkisi tek elde toplandığı için atama yetkisi de Cumhurbaşkanı'na aittir.
2
Yasama üyeliği (milletvekilliği) ile yürütme görevinin aynı kişide birleşip birleşemeyeceğini kontrol edin.
İki görev aynı anda yürütülemez; atama yapıldığında milletvekilliği düşer.
Sert kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği yasama ve yürütme üyelikleri birbirinden ayrılmıştır.
3
Siyasi sorumluluk ve idari teşkilat kurallarını gözden geçirin.
Sorumluluk Cumhurbaşkanı'nadır ve teşkilatlanma CBK (Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi) ile yapılır.
Hükümet sisteminin doğası gereği meclise karşı siyasi sorumluluk (güvensizlik oyu vb.) kaldırılmıştır.

Anahtar Kavram

Yasama ve Yürütme Arasındaki Üyelik Bağdaşmazlığı

İpuçları

1
Bir kişi aynı anda hem yasa yapan organın (meclis) üyesi hem de yürüten organın (bakanlık) üyesi olabilir mi?
2
Bakanların kime karşı sorumlu olduğuna ve bakanlıkların ne tür bir hukuki belge (kanun mu kararname mi) ile kurulduğuna dikkat edin.
3
Anayasa'nın 106. maddesi, yürütme görevine atanan milletvekillerinin meclis koltuğunu boşaltması gerektiğini söyler.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcılarının ve bakanların görevleriyle ilgili suçlardan dolayı yargılanma usulü olan 'Meclis Soruşturması' sürecindeki sayısal yeter sayılarını çalışmanız bu konuyu pekiştirecektir.

Alternatif Yöntem

Eğer seçeneklerde çelişkiye düşerseniz, parlamenter sistem (eski) ile başkanlık sistemi (yeni) arasındaki farkları hatırlayın. Eski sistemde bakanlar meclis içinden seçilirdi ve vekillikleri devam ederdi; yeni sistemde ise yürütme yasamanın dışındadır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar

Bu konudan daha fazla soru