Examkin

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar

72 soru

Soru 1Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüleri, yasama dokunulmazlıkları ve cezai sorumluluk rejimleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bakanlık görevi sona ermiş olsa dahi, bir kişinin görevde olduğu dönemde işlediği iddia edilen görev suçlarından dolayı ancak Meclis soruşturması usulü uygulanarak Yüce Divan'da yargılanması mümkündür.

Cevap

Bakanlık görevi sona eren kişilerin görev dönemindeki görev suçları için Meclis soruşturması usulünün uygulanmaya devam etmesi
Doğru ifade, bakanlık görevi sona eren kişilerin görev döneminde işledikleri iddia edilen görev suçlarından dolayı hala Meclis soruşturması usulüne tabi olduklarını belirtmektedir. 1982 Anayasası'nın 106. maddesinin 6. fıkrası uyarınca, bu kişilerin görevleri sona ermiş olsa bile, eski görevleriyle ilgili suç iddialarında genel mahkemeler yetkisizdir ve süreç ancak TBMM'nin başlatacağı bir Meclis soruşturması ile Yüce Divan'da tamamlanabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Görev ve kişisel suç ayrımını yapın
Bakanlar görev suçlarında Meclis soruşturmasına, kişisel suçlarda yasama dokunulmazlığına tabidir.
Anayasa 106. madde cezai sorumluluğu bu iki başlıkta farklılaştırmıştır.
2
Görevi sona erenlerin durumunu inceleyin
Görevi bitse de görev suçları için özel usul (Meclis soruşturması) korunur.
Bu koruma, yürütme organının görev dönemindeki tasarruflarının ancak meclis denetimi ve Yüce Divan yoluyla yargılanabilmesini sağlamak içindir.
3
Karar yeter sayılarını kontrol edin
Önerge için 301, açılması için 360, sevk için 400 oy gerekir.
Cezai sorumluluk süreci nitelikli çoğunluklara bağlanmıştır.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması ve Statü Sürekliliği

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ile bakanların cezai sorumluluğu arasındaki 'kişisel suçlar' bakımından ayrımı (Art 105 vs Art 106) karşılaştırmalı olarak inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüleri ile cezai sorumluluklarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis soruşturması komisyonu; siyasi parti gruplarının her birinden eşit sayıda üye alınarak oluşturulan, toplamda on milletvekilinden oluşan bir heyettir.

Cevap

Meclis soruşturması komisyonunun her gruptan eşit sayıda üye ile 10 kişiden oluştuğunu belirten ifade yanlıştır; komisyon güçleri oranında belirlenen 15 üyeden oluşur.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 1982 Anayasası madde 106/5 uyarınca, Meclis soruşturması komisyonu 15 üyeden oluşur. Bu üyeler, Meclis'teki siyasi parti gruplarının güçleri oranında komisyona verebilecekleri üye sayısının üç katı olarak gösterecekleri adaylar arasından ad çekme (kura) usulü ile belirlenir. İfadede geçen 'eşit sayıda üye' ve 'on kişi' bilgileri mevcut anayasal düzenlemeyle çelişmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluk sürecini analiz et.
Sürecin önerge, soruşturma kararı, komisyon aşaması ve Yüce Divan sevki şeklinde ilerlediği görülür.
1982 Anayasası'nın 106. maddesi bu prosedürü ayrıntılı olarak düzenlemiştir.
2
Soruşturma komisyonunun kuruluş usulünü incele.
Komisyonun 15 üyeden oluştuğu ve üye dağılımının siyasi parti gruplarının meclisteki güçleri (sandalye sayıları) oranında yapıldığı tespit edilir.
Komisyonun tarafsızlığını ve temsiliyetini sağlamak amacıyla 'güçleri oranında aday gösterme' ve 'ad çekme (kura)' yöntemi benimsenmiştir.
3
Seçeneklerdeki sayısal ve yöntemsel verileri Anayasa metniyle karşılaştır.
On beş üye yerine on üye, güçleri oranında yerine eşit sayıda ifadesinin kullanıldığı seçeneğin hatalı olduğu belirlenir.
KPSS'de bu tür kurumsal yapı ve sayısal veri içeren teknik detaylar sıklıkla ayırt edici unsur olarak sorulmaktadır.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması Usulü ve Komisyon Yapısı

İpuçları

1
Cezai sorumluluk sürecinde komisyonun kaç kişiden oluştuğuna ve partilerin nasıl temsil edildiğine odaklanın.
2
Meclis soruşturması komisyonu toplam 15 milletvekilinden oluşur; üye dağılımı grupların sandalye sayısına göre yapılır.

Daha Fazla Pratik

Meclis soruşturmasında karar yeter sayılarını (301, 360, 400) ve bu sürecin Cumhurbaşkanı için de benzer olup olmadığını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, yürütme organı içerisinde yer alan bakanların hukuki statüleri, sorumluluk rejimleri ve yasama organı ile olan ilişkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri ile teşkilat yapısı; idarenin kanuniliği ilkesi uyarınca münhasıran kanunla düzenlenir.

Cevap

Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri ile teşkilat yapısının kanunla düzenlenmesi gerektiğini belirten ifade yanlıştır; bu işlemler Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile yapılır.
Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri ile teşkilat yapısı; 1982 Anayasası'nın 106. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir. Dolayısıyla bu işlemlerin münhasıran kanunla yapılacağını belirten ifade anayasal hükme aykırıdır ve yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Bakanlıkların kuruluş usulünü belirleyen anayasal hükmü analiz et.
1982 Anayasası'nın 106. maddesi, bakanlıkların kurulması ve kaldırılmasının Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBK) ile düzenleneceğini belirtir.
Bu yetki, 2017 anayasa değişikliği ile yürütmenin düzenleme alanına bırakılmıştır.
2
Bakanların cezai ve hukuki statülerini değerlendir.
Bakanların atama usulü (Cumhurbaşkanı tarafından), dokunulmazlık statüleri (yasama dokunulmazlığı mevcuttur) ve milletvekilliği ile bağdaşmazlıkları (üyelik sona erer) anayasada açıkça tanımlanmıştır.
Seçeneklerdeki diğer bilgilerin doğruluğunu teyit etmek için anayasal statü ayrımı yapılmalıdır.
3
Yanlış olan önermeyi tespit et.
İdarenin genel kanuniliği ilkesine bir istisna olarak bakanlıkların teşkilatlanmasının kanunla değil CBK ile yapılacağı sonucuna varılır.
Genel kuralın (kanunilik) bu özel alandaki (bakanlık teşkilatı) istisnasını bilmek sorunun çözümünü sağlar.

Anahtar Kavram

Bakanlıkların Kuruluş Usulü ve Bakanların Hukuki Statüsü

Daha Fazla Pratik

Bakanlıkların teşkilat yapısının CBK ile düzenlenmesi kuralı ile kamu tüzel kişiliklerinin kuruluş usulü (Anayasa m.123) arasındaki ilişkiyi inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların atanmaları, görevleri ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) ile olan ilişkileri bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınırlar; milletvekili iken bu göreve getirilenlerin TBMM üyeliği sona erer.

Cevap

Bakanlar ve Cumhurbaşkanı yardımcıları Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve eğer milletvekili iseler yasama üyeliği sıfatları sona erer.
Bakanların ve Cumhurbaşkanı yardımcılarının bizzat Cumhurbaşkanı tarafından atanacağı ve şayet milletvekili iseler yasama ile yürütmenin ayrılığı ilkesi gereği Meclis üyeliklerinin sona ereceği anayasal bir kuraldır.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organının atama yetkisini değerlendirmek.
Cumhurbaşkanı, yardımcılarını ve bakanları doğrudan atama ve görevden alma yetkisine sahiptir.
1982 Anayasası'nın 106. maddesi yürütme yetkisini bu şekilde düzenlemiştir.
2
Milletvekilliği ile yürütme görevinin bağdaşıp bağdaşmadığını kontrol etmek.
Milletvekili iken bakan veya yardımcı olarak atanan kişinin vekilliği düşer.
Yeni hükümet sisteminde yasama ve yürütme organlarının birbirinden bağımsızlığı (sert kuvvetler ayrılığı) esastır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Yürütme Organının Yapısı

İpuçları

1
2017 Anayasa değişikliklerinden sonra yürütme organının tek başlı hale geldiğini hatırlayın.
2
Meclis üyeliği ile bakanlık görevinin aynı kişide birleşip birleşemeyeceğini düşünün.
3
Bakanların kime karşı sorumlu olduğunu ve kim tarafından göreve getirildiğini göz önüne alın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanına vekalet etme şartları ve Yüce Divan'da yargılanma usullerini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 5Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 değişikliğiyle düzenlenen yürütme organı hükümleri uyarınca; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla cezai sorumluluklarının işletilmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüce Divana sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi, bu sevk kararının alınmasıyla birlikte kendiliğinden sona erer.

Cevap

Yüce Divana sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi, bu sevk kararının alınmasıyla birlikte kendiliğinden sona erer.
1982 Anayasası'nın 106. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar için Yüce Divana sevk kararı alınması tek başına görevin sona ermesine neden olmaz. Görevin kendiliğinden sona ermesi için Yüce Divan yargılaması sonucunda 'seçilmeye engel bir suçtan mahkûmiyet' hükmünün kurulması gerekmektedir. Bu ayrım, masumiyet karinesi ve yargılama sürecinin tamamlanması ilkesiyle ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Önerge aşamasını kontrol et.
301 milletvekili imzası gerekir.
Anayasal usul süreci salt çoğunlukla başlatır.
2
Soruşturma açma kararını kontrol et.
360 milletvekili gizli oyu gerekir.
Soruşturma aşamasına geçiş nitelikli çoğunluk gerektirir.
3
Yüce Divana sevk kararını kontrol et.
400 milletvekili gizli oyu gerekir.
Yargılama aşamasına sevk en yüksek karar yeter sayısını gerektirir.
4
Görevin sona erme şartını değerlendir.
Sadece mahkûmiyet görevi bitirir.
Anayasa'nın 106. maddesi uyarınca sevk kararı değil, mahkûmiyet kesin sonuç doğurur.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması ve Cezai Sorumluluk

İpuçları

1
Cezai sorumlulukta 301, 360 ve 400 rakamlarına dikkat edin.
2
Görevin sona ermesi için yargılamanın sonucunu mu yoksa başlangıcını mı beklemek gerekir?
3
Yüce Divana sevk edilen bir kişi suçlu sayılana kadar (mahkûm olana kadar) görevine devam edebilir mi?

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ile bakanların cezai sorumluluğu arasındaki benzerlikleri ve 'seçim kararı alamama' gibi nüans farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 6Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişikliklerle benimsenen hükümet sistemi modeline göre; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların atanmaları, görevleri ve TBMM ile olan ilişkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekili olan bir kimsenin bakan olarak atanması durumunda Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer.

Cevap

Milletvekili iken bakan olarak atanan bir kişinin Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üyeliği kendiliğinden sona erer.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Eğer TBMM üyelerinden (milletvekillerinden) biri bakan veya Cumhurbaşkanı yardımcısı olarak atanırsa, anayasa gereği milletvekilliği sıfatı sona erer. Bu durum, yeni sistemde yasama ve yürütme organlarının ayrılığını güçlendiren bir düzenlemedir.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organının yeni yapısını analiz etme
2017 değişikliği ile parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmiştir.
Yürütme yetkisi tek elde (Cumhurbaşkanı) toplanmış, Bakanlar Kurulu kaldırılmıştır.
2
Yasama ve Yürütme arasındaki uyumsuzluk kuralını inceleme
Anayasa'nın 106. maddesi gereği yürütme görevinde (bakan/CB yardımcısı) olanların yasama üyesi olamayacağı saptanmıştır.
Kuvvetler ayrılığının sertleşmesi nedeniyle bir kişinin aynı anda hem TBMM üyesi hem de bakan olması engellenmiştir.
3
Diğer seçeneklerdeki usulleri (kararname, ant içme, denetim) kontrol etme
Bakanlıkların CBK ile kurulduğu, yeminin TBMM'de yapıldığı ve gensorunun kaldırıldığı teyit edilmiştir.
Anayasal düzenlemelerin güncel halleri yanlış seçeneklerin elenmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Yürütme Organının Teşkilatlanması

İpuçları

1
Yeni sistemde yürütme organı tek bir kişiden (Cumhurbaşkanı) oluşur, diğerleri onun yardımcılarıdır.
2
Bir kişinin hem yasama (TBMM) hem de yürütme (Bakanlık) üyesi olup olamayacağını düşünün.
3
Gensoru ve güvenoyu gibi yetkilerin 2017'de kaldırıldığını, bakanların sadece Cumhurbaşkanına karşı sorumlu olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanına vekalet etme şartlarını ve TBMM'nin bilgi edinme yollarını (yazılı soru, meclis araştırması vb.) gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 7Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların atanması, hukuki statüsü ve cezai sorumlulukları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğunun kararıyla Yüce Divan'a sevk kararı verilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların Yüce Divan'a sevk edilebilmesi için TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğu değil, üçte iki çoğunluğunun (400400 vekil) oyu gereklidir.
Cezai sorumluluk sürecinde Yüce Divan'a sevk kararı, TBMM üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu (400400 milletvekili) ile gizli oylama sonucunda verilir. Salt çoğunluk (301301), sadece meclis soruşturması açılması için önerge verme aşamasında geçerli olan bir sayıdır. Bu nedenle 'salt çoğunlukla sevk edilir' ifadesi anayasal hükme aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Atanma ve Milletvekilliği İlişkisini Analiz Et
Milletvekili olan bir kişinin bakan olarak atanması durumunda vekilliği sona erer (Doğru).
Yasama ve yürütme organlarının üyelik bazında ayrıştırılması ilkesi gereğidir.
2
Bakanlıkların Kurulma Usulünü Kontrol Et
Bakanlıklar kanunla değil, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulur (Doğru).
2017 değişikliği ile yürütmenin yapısal düzenleme yetkisi Cumhurbaşkanına verilmiştir.
3
Cezai Sorumluluk Kademelerini İncele
Soruşturma önergesi: 301301 vekil; Soruşturma açılması: 360360 vekil; Yüce Divan'a sevk: 400400 vekil gerektirir.
Yüce Divan'a sevk, sürecin en ağır aşaması olduğu için en yüksek nitelikli çoğunluk aranır.
4
Yanlış Seçeneği Belirle
Yüce Divan'a sevk için salt çoğunluğun (301301) yeterli olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Anayasa Madde 106 uyarınca sevk için üçte iki (400400) oy şarttır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların Meclis Soruşturması ve Nitelikli Çoğunluk Oranları

İpuçları

1
Cezai sorumluluk sürecindeki 301, 360 ve 400 sayılarını hatırlayın.
2
Yüce Divan'a sevk, bir bakanın yargılanması anlamına gelir ve en zor ulaşılan çoğunluk olan 2/3 oyu gerektirir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ile bakanların cezai sorumluluğu arasındaki benzerlikleri ve karar yeter sayılarını karşılaştırın.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumlulukları ile Meclis soruşturması usulüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Görevden ayrılmış olsalar dahi, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görev suçlarından dolayı cezai sorumluluğu devam eder ve soruşturma açılması için üye tam sayısının beşte üçünün kararı aranır.

Cevap

Görevden ayrılmış olan Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görev suçlarına dair cezai sorumlulukları devam eder ve haklarında Meclis soruşturması açılabilmesi için TBMM üye tam sayısının beşte üçünün kabul oyu gereklidir.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevde bulundukları sürede işledikleri iddia edilen görev suçlarından dolayı görevleri sona erse dahi sorumlu tutulabilirler. Bu kişiler hakkında Meclis soruşturması açılabilmesi için TBMM üye tam sayısının salt çoğunluğuyla önerge verilir ve beşte üçünün (360) gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verilir. Bu durum, yürütme organının bu kanadının yargısal denetiminin sürekliliğini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görev süresi sonrası cezai statüsünü değerlendirmek
Görevden ayrılmış olmanın görev suçları için koruma sağlamadığı ve sorumluğun devam ettiği tespit edilir.
Anayasa Madde 106/6 uyarınca cezai sorumluluk görev bittikten sonra da devam eder.
2
Meclis soruşturması açılma kararının sayısal yeterliliğini kontrol etmek
Soruşturma açılması için gereken sayının üye tam sayısının 3/5'i (360 milletvekili) olduğu belirlenir.
Önerge için salt çoğunluk (301) gerekirken, soruşturma açılması için 3/5 çoğunluk aranır.
3
Seçeneklerdeki diğer usul kurallarını (dokunulmazlık, sevk sonuçları, parti grupları) incelemek
Dokunulmazlığın kişisel suçları kapsadığı, görevin sevk anında bittiği ve parti gruplarının bu konuda yasaklı olduğu görülür.
Bu unsurlar sorunun çeldiricilerini elemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması Usulü ve Cezai Sorumluluğun Sürekliliği

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ile bakanların cezai sorumluluğu arasındaki 'görevin sona erme anı' farkını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili suçlardan dolayı cezai sorumlulukları ve Meclis soruşturması süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla TBMM tarafından Yüce Divan’a sevk edilen Cumhurbaşkanı yardımcıları veya bakanların görevi sona erer.

Cevap

Görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla TBMM tarafından Yüce Divan’a sevk edilen Cumhurbaşkanı yardımcıları veya bakanların görevi sona erer.
1982 Anayasası'nın 106. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, hakkında Meclis soruşturması açılan ve TBMM Genel Kurulu tarafından Yüce Divan’a sevk edilen Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi sona erer. Bu durum yargılama sonucundan bağımsız olarak sevk kararı ile gerçekleşen hukuki bir sonuçtur.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis soruşturması önerge aşamasını belirle.
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301).
Anayasa'nın 106. maddesi uyarınca sürecin başlaması için salt çoğunluk imzası şarttır.
2
Soruşturma açılmasına karar verilme aşamasını belirle.
Üye tamsayısının beşte üçü (360360).
Önerge verildikten sonra Meclis'in soruşturmayı başlatması için nitelikli çoğunluk gerekir.
3
Yüce Divan'a sevk aşamasını belirle.
Üye tamsayısının üçte ikisi (400400).
En üst yargı organına sevk için en yüksek karar yeter sayısı olan üçte iki çoğunluk aranır.
4
Sevk kararının hukuki sonucunu analiz et.
Görevin kendiliğinden sona ermesi.
1982 Anayasası'na göre Yüce Divan'a sevk kararı alındığı an ilgili kişinin bakanlık veya yardımcılık sıfatı düşer.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması ve Cezai Sorumluluk

İpuçları

1
Cezai sorumluluk sürecinde üç farklı kritik sayı vardır: 301,360301, 360 ve 400400.
2
Yüce Divan'a sevk kararı için gereken çoğunluk en yüksek olanıdır (2/32/3).
3
Anayasa, yargılama başlamadan önce sevk kararının kendisini görevden ayrılma sebebi saymıştır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ile bakanların cezai sorumluluğu arasındaki benzerlik ve farkları karşılaştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 10Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluk süreci ve bu sürecin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüce Divana sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi kendiliğinden sona ermez; ancak seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilmesi hâlinde görevi sona erer.

Cevap

Yüce Divana sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi kendiliğinden sona ermez; ancak seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilmesi hâlinde görevi sona erer.
Yüce Divana sevk edilen bir yürütme organı üyesinin görevi otomatik olarak sona ermez. Anayasa'nın 106. maddesi uyarınca, bu kişilerin görevi ancak seçilmeye engel bir suçtan dolayı mahkûm edildikleri ve bu karar kesinleştiği takdirde kendiliğinden sona erer. Bu, hukuk devletindeki yargılama sürecinin bağımsızlığı ve masumiyet karinesi ile uyumlu bir düzenlemedir.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis soruşturması ve Yüce Divana sevk süreçlerindeki nitelikli çoğunlukların incelenmesi.
Önerge için 301301, soruşturma açılması için 360360, Yüce Divana sevk için 400400 kabul oyu gerektiğini teyit etme.
Sayısal sınırların bilinmesi, sürecin hangi aşamasında hangi sonucun doğacağını anlamayı sağlar.
2
Yüce Divana sevk edilmenin görev üzerindeki etkisinin analiz edilmesi.
Anayasa Madde 106/5 uyarınca, Yüce Divana sevk edilmenin sadece 'Cumhurbaşkanı seçilmeye engel bir suçtan mahkûmiyet' kesinleştiğinde görevi sona erdirdiğinin belirlenmesi.
Yargılama süreci devam ederken masumiyet karinesi gereği görevin devam ettiğini, ancak mahkûmiyetin (seçilme yeterliliğini bozuyorsa) görevi bitirdiğini ayırt etmek.
3
Görev bittikten sonraki sorumluluk rejiminin değerlendirilmesi.
Görev suçlarında meclis soruşturması usulünün kalıcı olduğunun tespiti.
Genel mahkemelerin görev suçlarında yetkili olmadığını teyit etmek.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların Cezai Sorumluluğu (Madde 106)

Daha Fazla Pratik

Bakanların meclis soruşturması ile yargılanma sürecini, Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu süreciyle karşılaştırarak benzerlik ve farklarını (özellikle sayısal oranlar açısından) çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 11Soru →

1982 Anayasası'nın 2017 değişiklikleri ile düzenlenen güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların "cezai sorumlulukları" ve "görev statüleri" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüce Divana sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi, ancak Yüce Divan tarafından seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilmesi halinde sona erer.

Cevap

Yüce Divana sevk edilen Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevinin sona ermesi için mahkûmiyet kararı beklenmez; sevk kararı ile birlikte görev kendiliğinden sona erer.
Doğru yanıt olan seçenek, görevin sona erme zamanını yanlış belirtmektedir. 1982 Anayasası Madde 106 uyarınca, Yüce Divana sevk kararı alındığı anda Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi kendiliğinden düşer. Seçilme yeterliliğini kaybettirecek bir suçtan mahkûmiyet şartı, bu makamlar için değil, Cumhurbaşkanının görevinin sona ermesi için aranan bir koşuldur.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organı üyelerinin cezai sorumluluk sürecini analiz etme
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar için 'Meclis Soruşturması' mekanizması öngörülmüştür.
Bu kişiler görevleriyle ilgili suçlardan dolayı özel bir denetim ve yargılama rejimine tabidirler.
2
Yüce Divana sevk edilmenin hukuki sonuçlarını inceleme
Anayasa'nın 106. maddesinin son fıkrası: 'Yüce Divana sevk edilen Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi sona erer.' hükmünü içerir.
Makamın saygınlığını korumak ve yargılama sürecinin selametini sağlamak amacıyla sevk işlemi görevi sona erdirici bir sebep olarak kabul edilmiştir.
3
Cumhurbaşkanı ile kıyaslama yaparak istisnayı belirleme
Cumhurbaşkanı Yüce Divana sevk edildiğinde görevi sona ermezken, yardımcıları ve bakanlar için sevk anında görev sona erer.
Seçilme yeterliliğini kaybetme şartı sadece Cumhurbaşkanının görevinin sona ermesi için Yüce Divan aşamasında aranan bir kriterdir.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması ve Görevin Sona Ermesi

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ile bakanların cezai sorumluluğu arasındaki 'görevin sona erme anı' farkını tablo yaparak çalışmanız önerilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 12Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, görevinden ayrılmış olan bir eski bakanın, bakanlık yaptığı dönemdeki 'göreviyle ilgili' bir suç işlediği iddiasıyla cezai sorumluluğuna gidilmek istenmesi durumunda izlenmesi gereken hukuki usul aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından meclis soruşturması açılmasına karar verilerek Yüce Divana sevk edilir.

Cevap

Eski bakanın göreviyle ilgili suçlardan dolayı TBMM tarafından meclis soruşturması açılarak Yüce Divana sevk edilmesi gerekmektedir.
1982 Anayasası'nın 106. maddesinin altıncı fıkrasına göre; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili suçlardan dolayı görevleri bittikten sonra da meclis soruşturması usulüyle yargılanırlar. Bu süreçte TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğuyla önerge verilir, beşte üçüyle soruşturma açılmasına karar verilir ve üçte ikisinin oyuyla Yüce Divana sevk işlemi gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Suçun niteliğinin belirlenmesi
İddia edilen suçun 'görevle ilgili' olduğu tespit edilmiştir.
Anayasa'daki özel yargılama usulü (Meclis Soruşturması) sadece görevle ilgili suçlar için geçerlidir.
2
Görev süresinin etkisinin incelenmesi
Bakanın görevden ayrılmış olması cezai sorumluluk usulünü değiştirmez.
1982 Anayasası'nın 106. maddesi uyarınca cezai sorumluluk görev bittikten sonra da aynı usulle devam eder.
3
Yetkili mercilerin tespiti
Soruşturma açma yetkisi TBMM'ye, yargılama yetkisi Anayasa Mahkemesi'ne (Yüce Divan sıfatıyla) aittir.
Yürütme organının üst düzey mensupları olan bakanlar için anayasal güvence olarak bu mekanizma öngörülmüştür.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturmasının Sürekliliği

İpuçları

1
Bakanların görevleriyle ilgili suçlarda özel bir yargılama usulü olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanların cezai sorumluluk süreçleri ve gereken nitelikli çoğunluk sayılarını tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 13Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 değişikliği ile düzenlenen yürütme organı hükümleri uyarınca; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla yürütülen Meclis soruşturması süreci hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüce Divanda seçilmeye engel bir suçtan dolayı mahkûm edilen bir bakanın görevi, mahkûmiyet kararının kesinleşmesiyle birlikte kendiliğinden sona erer.

Cevap

Yüce Divanda seçilmeye engel bir suçtan dolayı mahkûm edilen bir bakanın görevi kendiliğinden sona erer.
Doğru ifadeye göre, Yüce Divan'da yapılan yargılama sonucunda eğer bakan 'milletvekili seçilmeye engel bir suçtan' mahkûm edilirse, bu durum anayasal olarak görevinin son bulmasına yol açar. Bu süreçte başka bir makamın onayı veya yeni bir karar gerekmez.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis soruşturması aşamalarını analiz etme
Süreç; önerge (301301), soruşturma kararı (360360) ve Yüce Divana sevk (400400) olmak üzere üç kademeli sayısal yeterlilik gerektirir.
Anayasal sürecin doğru işletilmesi için bu sayısal eşiklerin bilinmesi şarttır.
2
Yargılama sonucundaki hukuki durumu değerlendirme
Yargılama Anayasa Mahkemesi tarafından Yüce Divan sıfatıyla yapılır.
Suçun niteliği (seçilme engeli teşkil edip etmemesi) görevin akıbetini belirler.
3
Görevin sona erme anını tespit etme
Anayasa madde 106/5 uyarınca, seçilmeye engel bir suçtan mahkûmiyet görevi sona erdirir.
Bu, anayasal bir emredici hükümdür ve kendiliğinden sonuç doğurur.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması ve Cezai Sorumluluk

İpuçları

1
Bakanların cezai sorumluluğu için kullanılan özel denetim yolunun adına ve oylama sayılarına odaklanın.
2
Yüce Divan'a sevk kararı için gereken sayı üye tamsayısının üçte ikisidir (400400). Ancak bu aşamada bakanlık düşmez.
3
Anayasa madde 106'ya göre görevin sona ermesi için mahkûmiyet hükmünün 'seçilme engeli' teşkil etmesi gerekir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ile bakanların cezai sorumluluğu arasındaki benzerlik ve farkları (özellikle oylama sayıları açısından) karşılaştırın.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 14Soru →

1982 Anayasası’nda 2017 değişikliğiyle hayata geçirilen yürütme organı düzenlemeleri ışığında; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüleri, cezai sorumlulukları ve dokunulmazlıkları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis Soruşturması süreci neticesinde Yüce Divan’a sevk edilmesine karar verilen bir bakanın bakanlık sıfatı, bu kararın verildiği anda başka bir işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erer.

Cevap

Meclis Soruşturması sonucunda Yüce Divan’a sevk edilmesine karar verilen bir bakanın görevi, sevk kararı ile birlikte kendiliğinden sona erer.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan'a sevk edildikleri takdirde, bu sevk kararı ile birlikte görevleri kendiliğinden sona erer. Bu düzenleme, yürütmenin üst düzey yetkililerinin yargılama sürecindeki güvenilirliğini ve makamın saygınlığını korumayı amaçlayan doğrudan bir anayasal sonuçtur.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluk süreçlerini (Meclis Soruşturması) incelemek.
Bu kişilerin görev suçları için 301301 önerge, 360360 kabul ve 400400 sevk oyu ile Yüce Divan süreci işletilir.
Anayasal hiyerarşide cezai sorumluluğun aşamalarını belirlemek için gereklidir.
2
Anayasa'nın 106. maddesinin beşinci fıkrasındaki hukuki sonucu değerlendirmek.
Yüce Divan'a sevk kararı verildiği anda ilgili kişinin görevinin sona erdiği tespit edilir.
Yargılama sonucunu beklemeden gerçekleşen bu anayasal yaptırımı ayırt etmek önemlidir.
3
Kişisel suçlar ve milletvekilliğiyle ilişik kesilme anı gibi yan statüleri kontrol etmek.
Kişisel suçlarda dokunulmazlığın devam ettiği ve vekilliğin atama anında bittiği teyit edilir.
Diğer seçeneklerdeki çeldiricilerin yanlışlığını kanıtlamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Cezai Sorumluluk ve Görevin Sona Ermesi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 15Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla açılan Meclis Soruşturması sürecinde kurulan "Soruşturma Komisyonu" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Komisyon, siyasi parti gruplarının güçleri oranında gösterdiği adaylar arasından ad çekme usulüyle belirlenen on beş üyeden oluşur.

Cevap

Meclis soruşturması komisyonunun, siyasi parti gruplarının güçleri oranında aday gösterdiği isimler arasından ad çekme (kura) usulüyle belirlenen on beş üyeden oluşması anayasal bir kuraldır.
1982 Anayasası'nın 106. maddesi uyarınca; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında açılan Meclis soruşturması, Meclis'teki siyasi parti gruplarının, güçleri oranında komisyona verebilecekleri üye sayısının üç katı olarak gösterecekleri adaylar arasından, her grup için ayrı ayrı ad çekme (kura) suretiyle kurulacak on beş kişilik bir komisyon tarafından yürütülür.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis soruşturması komisyonunun oluşumunu düzenleyen 1982 Anayasası'nın 106. maddesini değerlendir.
Komisyonun 15 üyeden oluştuğu ve özel bir seçim yöntemine tabi olduğu belirlenir.
Yürütme organının üst düzey yetkililerinin yargılanma sürecinde meclis denetiminin objektifliğini sağlamak amaçlanır.
2
Siyasi parti gruplarının aday gösterme ve seçim usulünü analiz et.
Grupların güçleri oranında aday gösterdiği ve bu adaylar arasından kura (ad çekme) çekildiği saptanır.
Siyasi partilerin doğrudan istediği ismi komisyona yerleştirmesini engelleyerek tarafsızlığı pekiştirmek hedeflenir.
3
Komisyonun çalışma sürelerini ve sonuçlarını kontrol et.
2+1 aylık çalışma süresi ve Yüce Divan'a sevk için 400 oy gerektiği teyit edilir.
Hukuki sürecin belirli bir zaman diliminde tamamlanması ve güçlü bir meclis iradesiyle yargı yolunun açılması sağlanır.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması Komisyonu Teşekkülü

Daha Fazla Pratik

Meclis soruşturması sürecinde Yüce Divan'a sevk kararının hangi çoğunlukla ve hangi usulle (gizli/açık oy) alındığını tekrar etmeniz faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 16Soru →

2017 yılı anayasa değişiklikleri ile yürütme organının yapısı köklü bir değişime uğramış, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların statüleri yeniden belirlenmiştir. Buna göre, söz konusu makam sahiplerinin hukuki durumuyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, yürüttükleri faaliyetlerden dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı siyasi olarak sorumludurlar.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, yürüttükleri faaliyetlerden dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı siyasi olarak sorumludurlar ifadesi yanlıştır.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili iş ve işlemlerinden dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı değil, kendilerini atayan ve her an görevden alabilen Cumhurbaşkanına karşı sorumludurlar. 2017 anayasa değişiklikleri ile 'Gensoru' mekanizması kaldırıldığı için meclisin yürütme üyelerini siyasi nedenlerle görevden düşürme yetkisi bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Atama ve seçilme yeterliliği arasındaki ilişkiyi incelemek.
Bakanların milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olması gerektiği sonucuna varılır.
Anayasa'nın 106. maddesi bu şartı açıkça belirtir.
2
Göreve başlama prosedürünü kontrol etmek.
Meclis önünde ant içmenin bir zorunluluk olduğu teyit edilir.
Yürütme organı üyeleri de yasama üyeleri gibi ant içerek göreve başlar.
3
Milletvekilliği ile bakanlık görevinin bağdaşıp bağdaşmadığını değerlendirmek.
Atanan bir milletvekilinin üyeliğinin sona ereceği belirlenir.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yasama ve yürütme üyelikleri birleşemez.
4
Siyasi sorumluluk makamını belirlemek.
Sorumluluğun sadece Cumhurbaşkanına karşı olduğu anlaşılır.
2017 değişikliği ile gensoru ve siyasi sorumluluk meclis denetiminden çıkarılmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların Siyasi Sorumluluğu

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumlulukları için gereken meclis soruşturması sayılarını (301, 360, 400) tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 17Soru →

1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler ışığında, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüleri, nitelikleri ve görevlerinin sona ermesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Görevleriyle ilgili suçlardan dolayı hakkında Meclis soruşturması açılan ve Yüce Divana sevk edilen bir bakanın görevi, sevk kararının verildiği tarihte kendiliğinden sona erer.

Cevap

Görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divana sevk edilen bir bakanın görevinin sevk kararıyla kendiliğinden sona ereceği ifadesi yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 106. maddesinin 11. fıkrasına göre, Yüce Divana sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi sona ermez. Görevin hukuken sona ermesi için, Yüce Divan yargılaması sonucunda 'seçilmeye engel bir suçtan' mahkûm edilmiş olması şarttır. Sevk kararı sadece yargılamanın başlamasını sağlar ve kişinin görevde kalmasına engel teşkil etmez.

Adım Adım Çözüm

1
Bakanların atanma ve nitelik şartlarının değerlendirilmesi
Bakanların milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olması gerektiği, ancak Cumhurbaşkanından farklı olarak üniversite mezuniyetinin zorunlu olmadığı saptandı.
Anayasa madde 106, atama kriteri olarak madde 76'yı (milletvekili yeterliliği) referans alır.
2
Bakanlıkların hukuki dayanağının ve teşkilat yapısının incelenmesi
Bakanlıkların kuruluşu ve yapısının artık kanunla değil, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlendiği doğrulandı.
2017 Anayasa değişikliği ile yürütmenin iç organizasyon yetkisi genişletilmiştir.
3
Cezai sorumluluk ve görevin sona erme anının analizi
Yüce Divana sevk edilmenin (iddianamenin kabulü benzeri süreç) görevi sona erdirmediği, sadece kesinleşmiş mahkûmiyetin bu sonucu doğurduğu belirlendi.
Anayasa madde 106/11 açıkça 'Yüce Divana sevk edilenin görevi sona ermez' hükmünü amirdir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların statüsü ile cezai sorumluluk usulleri

İpuçları

1
Yargılama sürecinin başlaması (sevk) ile yargılamanın sonuçlanması (mahkûmiyet) arasındaki hukuki farkı düşünün.
2
Bakanların eğitim şartının milletvekilleriyle mi yoksa Cumhurbaşkanıyla mı benzer olduğunu hatırlayın.
3
Anayasa madde 106/11'de Yüce Divana sevk edilen bir bakanın statüsünün devam edip etmeyeceği açıkça belirtilmiştir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ile bakanların cezai sorumluluğu arasındaki benzerlikleri ve 'seçim kararı alınamaması' gibi ince farkları karşılaştırmalı olarak çalışmanız önerilir.

Alternatif Yöntem

Bakanların niteliklerini milletvekilliği ile, Cumhurbaşkanının niteliklerini ise kendi makamı ile eşleştirerek hafızanızda kodlayabilirsiniz; zira bakanlar temelde 'milletvekili seçilme yeterliliğine' tabidirler.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 18Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların atanmaları, görevleri ve hukuki statüleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde ant içerek görevlerine başlarlar.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların TBMM önünde ant içerek göreve başlamaları anayasal bir zorunluluktur.
1982 Anayasası'nın 106. maddesinin dördüncü fıkrasında açıkça belirtildiği üzere, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde milletvekilleri gibi ant içerek görevlerine resmen başlarlar.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organının yardımcı unsurlarının göreve başlama usulünü incelemek.
Anayasa madde 106'ya göre atanan kişilerin mecliste yemin etmesi gerektiğini saptamak.
Bu makamlar siyasi ve hukuki sorumluluk gerektirdiği için göreve başlama ritüeli anayasal güvenceye bağlanmıştır.
2
Yasama üyeliği ile yürütme görevinin bağdaşabilirliğini kontrol etmek.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yasama ve yürütmenin sert ayrılığı gereği vekillik düşmektedir.
Hükümet üyelerinin parlamentoya karşı değil, Cumhurbaşkanına karşı sorumlu olması bu ayrımı zorunlu kılar.
3
Düzenleyici işlem yetkisini değerlendirmek.
Bakanlık teşkilatlanmasının artık kanunla değil, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) ile yapıldığını hatırlamak.
Yürütmenin hızlı ve esnek yapılanabilmesi için bu alan CBK'ya bırakılmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların Hukuki Statüsü

İpuçları

1
Bu kişilerin parlamenterlerden farklı olarak göreve başlama usullerini ve sorumlu oldukları makamı hatırlayın.
2
Yürütme ve yasama arasındaki 'sert ayrılık' ilkesini düşünün; bir kişi aynı anda iki kolda birden yer alabilir mi?
3
Bakanların meclis önünde ant içmesi anayasal bir kuraldır ve soruşturma süreçleri oldukça yüksek nitelikli çoğunluklar gerektirir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanına vekalet etme şartlarını ve vekalet edecek kişinin yetkilerini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 19Soru →

1982 Anayasası’nda 2017 anayasa değişikliği ile düzenlenen güncel hükümler uyarınca; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluk rejimi ile yasama dokunulmazlıkları arasındaki hukuki ilişki göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis soruşturması sonucunda Yüce Divan’a sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi, sevk kararıyla birlikte kendiliğinden sona erer.

Cevap

Meclis soruşturması sonucunda Yüce Divan’a sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi, sevk kararıyla birlikte kendiliğinden sona erer.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Meclis soruşturması açılabilir. Bu sürecin sonunda eğer TBMM üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu (400 milletvekili) ile Yüce Divan’a sevk kararı alınırsa, ilgili kişinin görevi o anda sona erer. Bu düzenlemede 'seçilmeye engel bir suçtan mahkûmiyet' şartı aranmaz; sevk kararı tek başına görevi bitirici etkiye sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organı üyelerinin (CB yardımcıları ve Bakanlar) cezai sorumluluk türlerini ayrıştırın.
Görevle ilgili suçlar ve görevle ilgili olmayan suçlar olmak üzere iki ayrı rejim mevcuttur.
Anayasa, bu iki suç kategorisi için farklı yargılama usulleri öngörmüştür.
2
Görevle ilgili suçlarda işletilen 'Meclis Soruşturması' sürecinin sonuçlarını inceleyin.
Meclis soruşturması sonucunda 2/3 çoğunlukla (400 MV) Yüce Divan'a sevk kararı alınabilir.
Yüce Divan'a sevk, bakanlık veya yardımcılık sıfatının hukuki sonucunu belirler.
3
Anayasa m. 106/9 hükmü ile m. 105/5 hükmünü karşılaştırın.
Bakanlar için 'sevk' yeterliyken, Cumhurbaşkanı için 'seçilmeye engel suçtan mahkûmiyet' şartı aranmaktadır.
Yürütmenin başı ile yardımcıları/bakanlar arasındaki hukuki statü farkını tespit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması ve Görevin Sona Ermesi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 20Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların göreve başlamaları, hukuki statüleri ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) ile olan ilişkileri bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde andiçerek görevlerine başlarlar.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevlerine başlayabilmek için Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) önünde andiçmek zorundadırlar.
1982 Anayasası'nın 106. maddesi açıkça belirtmektedir ki; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde andiçerek görevlerine başlarlar. Bu kural hem milletvekili olmayan hem de milletvekilliğinden istifa ederek göreve gelen tüm üyeler için geçerlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organı üyelerinin göreve başlama usulünü inceleyin.
1982 Anayasası Madde 106'ya göre atanan kişilerin andiçmesi gerekir.
Anayasal statünün kazanılması ve göreve fiilen başlanması için yemin töreni zorunludur.
2
Yasama ve yürütme arasındaki üyelik ilişkisini değerlendirin.
Bakan olanın milletvekilliği düşer.
Sert kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği bir kişi hem yasamada hem yürütmede yer alamaz.
3
Düzenleyici işlem yetkisini kontrol edin.
Bakanlık teşkilatı CBK ile kurulur.
Yürütmenin kendi iç yapısını düzenleme yetkisi kanun koyucudan alınarak Cumhurbaşkanına verilmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Yürütme Organı Üyelerinin Statüsü
Tahmini Süre:55s
Sayfa 1 / 4Sonraki
Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür | Examkin