Examkin

Yürütme

642 soru

Soru 1Soru →

1982 Anayasası’na göre Olağanüstü Hal (OHAL) yönetimi ve bu süreçte çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olağanüstü hal döneminde çıkarılan ve Meclis tarafından onaylanarak kanunlaşan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine karşı hiçbir şekilde Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamaz.

Cevap

Olağanüstü hal döneminde çıkarılan kararnameler Meclis tarafından onaylanıp kanunlaştıktan sonra Anayasa Mahkemesi denetimine tabi hale geldiği için bu kararnamelere karşı dava açılamayacağı yönündeki ifade yanlıştır.
Anayasa'nın 148. maddesi uyarınca olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine karşı Anayasa Mahkemesinde dava açılamaz. Ancak bu yasak sadece 'kararname' aşaması içindir. Bu kararnameler Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından onaylanarak kanun haline geldiğinde, artık bir 'kanun' statüsü kazandıkları için Anayasa Mahkemesi'nin denetimine (iptal davasına) tabi hale gelirler. Dolayısıyla, kanunlaşan bir kararnamenin hiçbir şekilde denetlenemeyeceğini söylemek hukuki bir hatadır.

Adım Adım Çözüm

1
OHAL ilan ve uzatma usulünü hatırlama
OHAL'i Cumhurbaşkanı ilan eder (max 6 ay), Meclis onayına sunar. Uzatma yetkisi (max 4 ay) ise Meclis'e aittir.
Anayasal sürecin temel aktörlerini ve sürelerini doğru saptamak gerekir.
2
OHAL kararnamelerinin Meclis onay sürecini inceleme
Bu kararnameler 3 ay içinde Meclis tarafından onaylanmalıdır, yoksa yürürlükten kalkarlar.
Yasama organının denetim süresini belirlemek kararnamenin akıbetini anlamak için şarttır.
3
Yargısal denetim muafiyetini ve istisnasını analiz etme
Anayasa m. 148 uyarınca OHAL CBK'lar yargı yoluna kapalıdır; ancak Meclis onayından geçip kanunlaştıklarında 'kanun' statüsü kazanırlar.
Meclis onayından sonra işlemin hukuki niteliği değişir ve kanunlar üzerindeki yargısal denetim kuralları geçerli olur.

Anahtar Kavram

OHAL Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Yargısal Denetimi
Soru 2Soru →

1982 Anayasası'nın 117. maddesinde düzenlenen 'Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı' hükümleri ile 2017 Anayasa değişiklikleri sonrası tesis edilen yeni hiyerarşik yapı birlikte değerlendirildiğinde; millî savunma politikaları, sorumluluk zinciri ve temsil yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı Millî Savunma Bakanı, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı birinci dereceden sorumludur.

Cevap

Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı TBMM'ye karşı sorumlu olan makam Milli Savunma Bakanı değil, Cumhurbaşkanı'dır.
1982 Anayasası'nın 117. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, millî güvenliğin sağlanması ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanması konularında Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı asıl sorumlu makam Cumhurbaşkanı'dır. Millî Savunma Bakanı'nın TBMM'ye karşı bu yönde bir anayasal sorumluluğu bulunmamaktadır. Bakanlar, görevlerinden dolayı yalnızca Cumhurbaşkanı'na karşı sorumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 117. maddesinin incelenmesi
Anayasa m. 117/2: 'Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı, Cumhurbaşkanı sorumludur.' hükmüne ulaşılır.
Anayasal sorumluluk makamını tespit etmek için temel metne bakılmalıdır.
2
Bakanların sorumluluk alanının analizi
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde bakanlar Meclis'e karşı değil, sadece Cumhurbaşkanı'na karşı siyasi ve idari olarak sorumludur.
Sistem değişikliği sonrası sorumluluk zincirindeki farkı anlamak gerekir.
3
Genelkurmay Başkanı'nın hiyerarşik konumunun belirlenmesi
Genelkurmay Başkanı Milli Savunma Bakanı'na bağlı ve ona karşı sorumludur; ancak bu durum Cumhurbaşkanı'nın Meclis'e karşı olan anayasal ödevini değiştirmez.
İdari sorumluluk ile anayasal siyasi sorumluluk arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Başkomutanlık ve Milli Güvenlik Sorumluluğu
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru →

19821982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanı’nın görev ve yetkileri yasama, yürütme ve yargı fonksiyonları ile olan ilişkilerine göre sınıflandırılmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanı’nın doğrudan yürütme alanına giren görev ve yetkilerinden biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sürekli hastalık, sakatlık ve kocama sebebiyle belirli kişilerin cezalarını hafifletmek veya kaldırmak

Cevap

Sürekli hastalık, sakatlık ve kocama sebebiyle belirli kişilerin cezalarını hafifletmek veya kaldırmak seçeneği Cumhurbaşkanı'nın yürütme yetkileri arasındadır.
Cumhurbaşkanı'nın sürekli hastalık, sakatlık ve kocama gibi sebeplere dayanarak kişilerin cezalarını hafifletme veya kaldırma yetkisi, 19821982 Anayasası'nda yürütme organına tanınmış bireysel bir af yetkisidir. Bu yetki, TBMM'nin sahip olduğu 'genel ve özel af' (yasama yetkisi) ile karıştırılmamalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı'nın görevlerinin anayasal kategorilerini hatırla.
Görevler; Yasama, Yürütme ve Yargı olarak üç ana başlıkta toplanır.
Soruda spesifik olarak 'yürütme' kategorisine giren yetki sorulmaktadır.
2
Seçeneklerdeki yetkilerin kime ait olduğunu ve kategorisini analiz et.
Andlaşmaları uygun bulma TBMM'nindir (Yasama). Kamu Başdenetçisi seçimi TBMM'nindir (Yasama). İptal davası açma Cumhurbaşkanı'nındır ama 'Yasama' ile ilgilidir. Danıştay üyelerinin sadece bir kısmı Cumhurbaşkanı tarafından seçilir ve bu 'Yargı' ile ilgilidir.
Yanlış seçenekleri eleyerek doğru kategorizasyona ulaşmak gerekir.
3
Cezaların hafifletilmesi yetkisini incele.
Hastalık ve kocama gibi nedenlerle verilen af yetkisi, yürütme organının başı olan Cumhurbaşkanı'nın bireysel ve idari bir yetkisidir.
19821982 Anayasası Madde 104104 uyarınca bu yetki yürütme bölümünde düzenlenmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı'nın Görev ve Yetkilerinin Sınıflandırılması

İpuçları

1
Milletlerarası andlaşmalarda TBMM 'uygun bulur', Cumhurbaşkanı 'onaylar'.
2
Cumhurbaşkanı'nın yasama organına (TBMM) müdahale niteliğindeki yetkileri (kanun yayımlama, veto, iptal davası) 'Yasama' başlığında incelenir.
3
Af yetkisi konusunda; genel/özel af TBMM'nin, kişiye özel 'hastalık/kocama' affı ise Cumhurbaşkanı'nın yetkisidir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın yüksek mahkemelere (AYM, Danıştay, Yargıtay CB Başsavcılığı) üye seçme yetkilerini ve bu seçimlerdeki oranları tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru →

1982 Anayasası’nın yürürlükteki hükümlerine göre, Cumhurbaşkanının bir suç işlediği iddiasıyla cezai sorumluluğuna gidilmesi ve Meclis soruşturması süreci ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Soruşturma komisyonu raporunun Genel Kurulda görüşülmesinin ardından, üye tamsayısının salt çoğunluğunun gizli oyuyla Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevkine karar verilir.

Cevap

Soruşturma komisyonu raporunun ardından Yüce Divana sevk için salt çoğunluk değil, üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun (400 milletvekili) gizli oyu gerekmektedir.
Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevk edilebilmesi için TBMM Genel Kurulunda yapılacak gizli oylamada üye tamsayısının üçte iki çoğunluğuna (400 milletvekili) ulaşılması şarttır. Seçeneklerde belirtilen 'salt çoğunluk' (301) ifadesi sadece soruşturma önergesinin verilmesi için yeterlidir; yargılama aşamasına geçiş için yeterli değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Önerge aşamasını incele
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301 milletvekili) gerekir.
Sürecin resmi olarak başlaması için gereken ilk sayısal eşiktir.
2
Soruşturma açılması kararını incele
Üye tamsayısının beşte üçü (360 milletvekili) gizli oyu gerekir.
Komisyon kurulması ve incelemenin derinleşmesi için gereken nitelikli çoğunluktur.
3
Yüce Divana sevk aşamasını incele
Üye tamsayısının üçte ikisi (400 milletvekili) gizli oyu gerekir.
Yargılamaya başlanması için gereken en yüksek nitelikli çoğunluk eşiğidir.
4
Hatalı ifadeyi tespit et
Yüce Divana sevk için 'salt çoğunluk' ifadesinin kullanıldığı seçenek yanlıştır.
Anayasa 105. madde açıkça üçte iki (400) oranını belirtir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu ve Meclis Soruşturması Karar Yeter Sayıları

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğunda üç farklı sayısal eşik vardır: 301, 360 ve 400.
2
Yüce Divana sevk aşaması, sürecin en ağır yaptırımı olan yargılamayı başlattığı için en yüksek oy oranını gerektirir.
3
Anayasa'ya göre sevk için gerekli olan sayı, meclis üye tamsayısının üçte ikisidir.

Daha Fazla Pratik

Bakanların ve Cumhurbaşkanı yardımcılarının cezai sorumluluk sürecini de inceleyiniz; usuller Cumhurbaşkanı ile büyük oranda benzerlik gösterir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 5Soru →

1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler dikkate alındığında, Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) yapısı, işleyişi ve gündeminin belirlenmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli Güvenlik Kurulu'nun gündemine ilişkin öneride bulunma yetkisi, Kurul üyesi olan tüm bakanlara ve kuvvet komutanlarına anayasal olarak tanınmıştır.

Cevap

Kurulun gündemine ilişkin öneride bulunma yetkisinin tüm üyelere ait olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Milli Güvenlik Kurulu'nun gündemi belirlenirken, 1982 Anayasası'nın 118. maddesi gereğince yalnızca Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınır. Diğer bakanların veya kuvvet komutanlarının gündeme dair öneri sunma yetkisi anayasal bir hüküm olarak mevcut değildir; bu nedenle tüm üyelere bu yetkinin tanındığını iddia eden ifade hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
MGK üyelerini hatırla.
Cumhurbaşkanı, CB Yardımcıları, Adalet, İçişleri, Dışişleri, Milli Savunma Bakanları, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları.
Üyelik yapısını bilmek, kimlerin yetki sahibi olduğunu anlamak için ön koşuldur.
2
Anayasa Madde 118'deki gündem belirleme usulünü incele.
Gündem; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir.
Anayasa, öneri sunabilecek kişileri kısıtlı tutarak yürütme ve askeri tepe yönetim arasında bir denge kurmuştur.
3
Yanlış olan yetki dağılımını tespit et.
Bakanların ve kuvvet komutanlarının anayasal olarak gündem önerisi verme yetkisi yoktur.
Kurul üyesi olmak, her konuda (özellikle gündem belirleme gibi prosedürel konularda) aynı anayasal yetkiye sahip olmak anlamına gelmez.

Anahtar Kavram

MGK Gündeminin Belirlenmesi ve Üyelik Yapısı

İpuçları

1
MGK bir danışma organıdır ancak gündeminin nasıl belirleneceği Anayasa'da özel bir usule bağlanmıştır.
2
Gündem önerisi verebilecek kişileri düşünün; Anayasa burada 'tüm bakanlar' gibi genel bir ifade kullanmış mıdır?

Daha Fazla Pratik

MGK kararlarının hukuki niteliğini ve Cumhurbaşkanı üzerindeki etkisini (tavsiye kararı) incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 6Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüleri, yasama dokunulmazlıkları ve cezai sorumluluk rejimleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bakanlık görevi sona ermiş olsa dahi, bir kişinin görevde olduğu dönemde işlediği iddia edilen görev suçlarından dolayı ancak Meclis soruşturması usulü uygulanarak Yüce Divan'da yargılanması mümkündür.

Cevap

Bakanlık görevi sona eren kişilerin görev dönemindeki görev suçları için Meclis soruşturması usulünün uygulanmaya devam etmesi
Doğru ifade, bakanlık görevi sona eren kişilerin görev döneminde işledikleri iddia edilen görev suçlarından dolayı hala Meclis soruşturması usulüne tabi olduklarını belirtmektedir. 1982 Anayasası'nın 106. maddesinin 6. fıkrası uyarınca, bu kişilerin görevleri sona ermiş olsa bile, eski görevleriyle ilgili suç iddialarında genel mahkemeler yetkisizdir ve süreç ancak TBMM'nin başlatacağı bir Meclis soruşturması ile Yüce Divan'da tamamlanabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Görev ve kişisel suç ayrımını yapın
Bakanlar görev suçlarında Meclis soruşturmasına, kişisel suçlarda yasama dokunulmazlığına tabidir.
Anayasa 106. madde cezai sorumluluğu bu iki başlıkta farklılaştırmıştır.
2
Görevi sona erenlerin durumunu inceleyin
Görevi bitse de görev suçları için özel usul (Meclis soruşturması) korunur.
Bu koruma, yürütme organının görev dönemindeki tasarruflarının ancak meclis denetimi ve Yüce Divan yoluyla yargılanabilmesini sağlamak içindir.
3
Karar yeter sayılarını kontrol edin
Önerge için 301, açılması için 360, sevk için 400 oy gerekir.
Cezai sorumluluk süreci nitelikli çoğunluklara bağlanmıştır.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması ve Statü Sürekliliği

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ile bakanların cezai sorumluluğu arasındaki 'kişisel suçlar' bakımından ayrımı (Art 105 vs Art 106) karşılaştırmalı olarak inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 7Soru →

1982 Anayasası'na göre, Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) yapısı, gündeminin belirlenmesi ve toplantı esasları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir.

Cevap

Kurulun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanı tarafından düzenlenir.
1982 Anayasası'nın 'Milli Güvenlik Kurulu' başlıklı 118. maddesine göre, kurulun gündeminin Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenmesi anayasal bir kuraldır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 118. maddesini inceleyin.
Milli Güvenlik Kurulu'nun anayasal bir organ olduğu ve gündeminin nasıl belirlendiği tespit edilir.
Gündem belirleme yetkisi, yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanı'ndadır.
2
Gündem belirlenirken kimlerin görüşünün alınacağına bakın.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı'nın önerilerinin dikkate alındığı görülür.
Güvenlik politikalarının koordinasyonu için bu iki makamın stratejik önemi vardır.
3
Diğer seçeneklerdeki üyelik ve işleyiş hatalarını eleyin.
Genel Sekreterin üye olmadığı, Milli Eğitim Bakanının listede yer almadığı ve toplantı çağrısının sadece CB tarafından yapılabileceği teyit edilir.
2017 anayasa değişiklikleri sonrası güncel yapı bu şekildedir.

Anahtar Kavram

MGK Gündeminin Belirlenmesi ve Üyelik Yapısı

İpuçları

1
MGK'da sivil ve askeri üyeler bulunur, ancak her devlet görevlisi bu kurulun üyesi değildir.
2
Gündemi belirleme yetkisi doğrudan yürütmenin başı olan makama aittir.
3
Genelkurmay Başkanı gündeme ilişkin öneri sunabilir ancak gündemi son haline getiren Cumhurbaşkanı'dır.

Daha Fazla Pratik

MGK Genel Sekreterliği'nin teşkilat yapısının artık kanunla değil, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlendiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 8Soru →

1982 Anayasası’nda yer alan hükümler uyarınca Cumhurbaşkanı seçimi, adaylık süreci ve görev süresine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda yapılan referandumda, adayın Cumhurbaşkanı seçilebilmesi için kayıtlı seçmen tamsayısının salt çoğunluğunun 'evet' oyunu alması gerekir.

Cevap

Referandum aşamasında seçilmek için kayıtlı seçmen tamsayısının değil, geçerli oyların salt çoğunluğunun 'evet' oyu alması yeterlidir.
Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turuna tek aday kalması halinde yapılacak olan referandumda, adayın seçilmiş sayılması için tüm seçmenlerin yarısından fazlasının değil, sadece oy kullanan ve oyu geçerli sayılanların yarısından fazlasının (%50+1) 'evet' oyu alması yeterlidir. 'Kayıtlı seçmen tamsayısı' ifadesi bu anlamda hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci tur prosedürünü incelemek
İkinci tura iki aday katılır, ancak adaylardan biri çekilir veya seçilme yeterliğini kaybederse sıradaki aday gelir.
Seçim sürecinin sürekliliğini sağlamak için ikame kuralı mevcuttur.
2
Tek aday kalması durumunu analiz etmek
İkinci oylamaya tek aday kalırsa seçim referandum (halk oylaması) usulüyle yapılır.
Anayasa m.101 uyarınca rekabetçi olmayan bir seçimde meşruiyetin halk oylamasıyla tescili gerekir.
3
Referandumdaki karar yeter sayısını tespit etmek
Adayın seçilebilmesi için 'geçerli oyların salt çoğunluğunu' alması gerekir.
Anayasal düzenlemede katılım oranından bağımsız olarak dökülen geçerli iradenin yarısından fazlası esas alınmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Seçiminde Karar Yeter Sayıları

İpuçları

1
Anayasa'daki seçim yeter sayılarını incelerken 'geçerli oy' ile 'kayıtlı seçmen' ayrımına dikkat edin.
2
Referandumda adayın seçilememesi durumunda sadece seçim yenilenir, tüm süreç baştan başlar.
3
Cumhurbaşkanı seçiminin ikinci turunda referanduma gidildiğinde, halkın %50'den fazlasının sandığa gitmesi değil, gidenlerin çoğunluğunun 'evet' demesi yeterlidir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda seçimlerin ne zaman yapılacağına dair Anayasa m.106'daki süreleri (45 ve 60 gün kuralları) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüleri ile cezai sorumluluklarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis soruşturması komisyonu; siyasi parti gruplarının her birinden eşit sayıda üye alınarak oluşturulan, toplamda on milletvekilinden oluşan bir heyettir.

Cevap

Meclis soruşturması komisyonunun her gruptan eşit sayıda üye ile 10 kişiden oluştuğunu belirten ifade yanlıştır; komisyon güçleri oranında belirlenen 15 üyeden oluşur.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 1982 Anayasası madde 106/5 uyarınca, Meclis soruşturması komisyonu 15 üyeden oluşur. Bu üyeler, Meclis'teki siyasi parti gruplarının güçleri oranında komisyona verebilecekleri üye sayısının üç katı olarak gösterecekleri adaylar arasından ad çekme (kura) usulü ile belirlenir. İfadede geçen 'eşit sayıda üye' ve 'on kişi' bilgileri mevcut anayasal düzenlemeyle çelişmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluk sürecini analiz et.
Sürecin önerge, soruşturma kararı, komisyon aşaması ve Yüce Divan sevki şeklinde ilerlediği görülür.
1982 Anayasası'nın 106. maddesi bu prosedürü ayrıntılı olarak düzenlemiştir.
2
Soruşturma komisyonunun kuruluş usulünü incele.
Komisyonun 15 üyeden oluştuğu ve üye dağılımının siyasi parti gruplarının meclisteki güçleri (sandalye sayıları) oranında yapıldığı tespit edilir.
Komisyonun tarafsızlığını ve temsiliyetini sağlamak amacıyla 'güçleri oranında aday gösterme' ve 'ad çekme (kura)' yöntemi benimsenmiştir.
3
Seçeneklerdeki sayısal ve yöntemsel verileri Anayasa metniyle karşılaştır.
On beş üye yerine on üye, güçleri oranında yerine eşit sayıda ifadesinin kullanıldığı seçeneğin hatalı olduğu belirlenir.
KPSS'de bu tür kurumsal yapı ve sayısal veri içeren teknik detaylar sıklıkla ayırt edici unsur olarak sorulmaktadır.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması Usulü ve Komisyon Yapısı

İpuçları

1
Cezai sorumluluk sürecinde komisyonun kaç kişiden oluştuğuna ve partilerin nasıl temsil edildiğine odaklanın.
2
Meclis soruşturması komisyonu toplam 15 milletvekilinden oluşur; üye dağılımı grupların sandalye sayısına göre yapılır.

Daha Fazla Pratik

Meclis soruşturmasında karar yeter sayılarını (301, 360, 400) ve bu sürecin Cumhurbaşkanı için de benzer olup olmadığını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 10Soru →

1982 Anayasası’nın 2017 değişiklikleri sonrası güncel metnine göre, olağanüstü hal (OHAL) yönetimi ve bu süreçteki hukuki denetim mekanizmaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Savaş hali dışında, olağanüstü halin uzatılmasında her defasında öngörülen dört aylık süre sınırı, Cumhurbaşkanının kararıyla altı aya kadar çıkarılabilir.

Cevap

Savaş hali dışında OHAL uzatma süresindeki dört aylık sınırı Cumhurbaşkanının tek başına artırabileceğini belirten ifade yanlıştır; bu yetki TBMM'ye aittir ve süre sınırı katidir.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'na göre olağanüstü halin uzatılmasına karar verme yetkisi münhasıran Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) aittir. Cumhurbaşkanı sadece sürenin uzatılmasını talep edebilir. Ayrıca, savaş hali dışındaki durumlarda bu uzatma süresi her defasında 'dört ayı' geçemez; Cumhurbaşkanının bu süreyi kendi kararıyla altı aya çıkarma gibi bir yetkisi bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
OHAL ilan yetkisini belirle
OHAL ilan etme yetkisi Cumhurbaşkanına aittir (en fazla 6 ay için).
Yürütme organının hızlı karar alması gereken durumlar için Anayasa bu yetkiyi Cumhurbaşkanına vermiştir.
2
Uzatma yetkisini ve süre sınırlarını kontrol et
Uzatma yetkisi TBMM'dedir. Süre her defasında en fazla 4 aydır.
İlan yürütmeye, denetim ve uzatma ise yasama organına (TBMM) bırakılarak güçler dengesi korunmuştur.
3
Savaş hali istisnasını değerlendir
Savaş halinde 4 aylık süre sınırı aranmaz.
Savaşın getirdiği belirsizlik ve olağanüstülük, sürenin daha esnek tutulmasını gerektirir.
4
OHAL Kararnamelerinin süresini incele
3 ay içinde Meclis'te karara bağlanmayan kararnameler düşer.
Yürütmenin denetimsiz düzenleme yapmasının önüne geçmek için 'onaylanmama durumunda iptal' mekanizması getirilmiştir.

Anahtar Kavram

OHAL İlan, Uzatma ve Kararname Süreçleri

İpuçları

1
OHAL ilan yetkisi ile OHAL'i uzatma yetkisi farklı organlara aittir.
2
TBMM'nin OHAL sürecindeki en kritik yetkisi, Cumhurbaşkanı'ndan gelen uzatma talebini değerlendirmektir.
3
Anayasa'da savaş hali durumları için süre sınırları konusunda özel bir esneklik tanınmıştır; ancak bu esneklik normal OHAL durumları için geçerli değildir.

Daha Fazla Pratik

OHAL döneminde temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması rejimini ve AYM'nin bu süreçteki denetim yetkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru →

Türk idari sisteminde Cumhurbaşkanlığı makamına bağlı en üst denetim merci olan Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDKDDK) 20172017 anayasa reformları sonrasındaki hukuki çerçevesine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi hukuksal açıdan yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurul, yürüttüğü idari soruşturmalar neticesinde disiplin suçu işlediği saptanan kamu görevlileri hakkında doğrudan disiplin cezası tesis etme ve uygulama yetkisine sahiptir.

Cevap

Devlet Denetleme Kurulu (DDK), idari soruşturma açma ve yürütme yetkisine sahip olsa da doğrudan disiplin cezası verme yetkisine sahip değildir.
Devlet Denetleme Kurulu, 20172017 Anayasa değişikliği ile 'idari soruşturma' yapma yetkisine kavuşmuş olsa da, bu yetki Kurula bizzat disiplin cezası (kademe ilerlemesinin durdurulması, ihraç vb.) uygulama gücü vermez. Kurul, soruşturma raporunu hazırlar ve gereği yapılmak üzere ilgili mercilere veya Cumhurbaşkanlığına sunar. Cezayı uygulayacak olan, kamu görevlisinin bağlı olduğu kurumun disiplin mercileridir.

Adım Adım Çözüm

1
DDK'nın anayasal dayanağını ve 20172017 değişikliğini analiz et.
19821982 Anayasası Madde 108108 uyarınca Kurulun yetkileri 'inceleme, araştırma ve denetleme'ye ek olarak 'idari soruşturma'yı da kapsayacak şekilde genişletilmiştir.
Kurulun güncel yetki sınırlarını belirlemek için temel hukuki metne bakılmalıdır.
2
Kurulun denetim kapsamındaki istisnaları kontrol et.
Sadece 'yargı organları' kapsam dışıdır; TSK dahil diğer tüm kamu ve kamu niteliğindeki yapılar denetime tabidir.
Mahkemelerin bağımsızlığı ilkesi bu istisnanın temelidir.
3
Düzenleyici işlem türünü belirle.
Kurulun teşkilatı ve işleyişi 'Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi' ile düzenlenir.
Bu durum, Anayasa'nın yürütme içindeki bu kuruma tanıdığı özel bir düzenleme usulüdür.
4
İdari soruşturma yetkisinin 'icrai' sonuçlarını değerlendir.
Soruşturma yetkisi delil toplama ve rapor hazırlamayı kapsar; ancak disiplin cezası verme (yaptırım uygulama) yetkisi yürütme hiyerarşisindeki yetkili amirlere aittir.
Audit ve soruşturma organları ile icra organları arasındaki yetki ayrımı hukuk devletinin bir gereğidir.

Anahtar Kavram

DDK'nın Yetki ve Teşkilat Yapısı (20172017 Sonrası)
Soru 12Soru →

1982 Anayasası'na göre; Cumhurbaşkanının hastalık, yurt dışına çıkma ve benzeri sebeplerle makamından geçici olarak ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanlığına vekalet etme ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanma görevi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanının görevlendirdiği Cumhurbaşkanı yardımcısı

Cevap

Cumhurbaşkanının geçici olarak görevinden ayrılması durumunda vekalet görevi, kendisi tarafından görevlendirilen Cumhurbaşkanı yardımcısı tarafından yerine getirilir.
1982 Anayasası'nın 106. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması halinde, Cumhurbaşkanının görevlendireceği Cumhurbaşkanı yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekillik eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasanın Yürütme bölümündeki ilgili maddeyi (Madde 106) analiz edin.
Cumhurbaşkanlığına vekalet esaslarının 2017 değişikliğiyle yeniden düzenlendiği görülür.
Güncel mevzuata göre yürütmenin başı ve yardımcısı arasındaki ilişkiyi belirlemek.
2
Geçici ayrılma (hastalık, yurt dışı) ile makamın boşalması (ölüm, istifa) durumlarını ayırt edin.
Her iki durumda da vekilin Cumhurbaşkanı yardımcısı olduğu ancak geçici durumda görevlendirmenin Cumhurbaşkanı tarafından yapıldığı saptanır.
Vekaletin kaynağını ve usulünü kesinleştirmek.
3
TBMM Başkanı seçeneğini sistem farkı nedeniyle eleyin.
TBMM Başkanı'nın vekalet yetkisinin kaldırıldığı teyit edilir.
Parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçişin sonucudur.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığına Vekalet

İpuçları

1
2017 Anayasa değişikliğinden önceki sistem ile sonrasındaki sistem arasındaki farkı düşünün.
2
Yürütme organının tek yapılı hale gelmesiyle vekalet yetkisi de artık yürütme içindeki bir isme verilmiştir.
3
Anayasa madde 106'da belirtildiği üzere, vekil olan kişi 'Başkan' değil, 'Yardımcı' sıfatını taşır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa gibi nedenlerle 'boşalması' durumundaki seçim sürelerini ve vekalet usulünü tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:45s
Soru 13Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla işletilen meclis soruşturması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, seçimlerin yenilenmesi kararı alamaz.

Cevap

Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, seçimlerin yenilenmesi kararı alamaz.
1982 Anayasası'nın 105. maddesine göre, hakkında TBMM tarafından soruşturma açılmasına karar verilen (üye tamsayısının beşte üçü olan 360 milletvekilinin gizli oyuyla) Cumhurbaşkanı, bu aşamadan sonra meclis seçimlerinin yenilenmesine (erken seçim kararı almaya) karar veremez. Bu kural, Cumhurbaşkanı'nın yargısal süreçten kaçınmak için yasama organını feshetmesini engellemeye yöneliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis soruşturması sürecinin aşamalarını belirle.
Önerge (301), Soruşturma Açılması Kararı (360), Komisyon Raporu ve Yüce Divan'a Sevk (400) aşamaları mevcuttur.
Cezai sorumluluk süreci belirli nitelikli çoğunluklara bağlanmıştır.
2
Sürecin Cumhurbaşkanı'nın yetkileri üzerindeki etkisini incele.
Soruşturma açılmasına karar verildiği andan itibaren Cumhurbaşkanı'nın seçimleri yenileme yetkisi kısıtlanır.
Yargılama sürecinin manipüle edilmesini veya seçim yoluyla yargıdan kaçılmasını önlemek amaçlanmıştır.
3
Anayasa metni ile seçenekleri karşılaştır.
Mevcut düzenlemeye göre doğru ifadenin seçim yasağı olduğu görülür.
105. maddede bu yasak açıkça hüküm altına alınmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu ve Meclis Soruşturması Usulü

İpuçları

1
Cezai sorumluluk sürecinde Cumhurbaşkanı'nın bazı yetkileri dondurulur veya yasaklanır.
2
Özellikle meclisi etkileyebilecek en güçlü yetkilerden biri olan 'seçimlerin yenilenmesi' yetkisine odaklanın.
3
Soruşturma açılmasına karar verilen (360 oy aşaması) bir Cumhurbaşkanı artık erken seçim kararı alamaz.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluğundaki oy sayılarını ve usul benzerliklerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 14Soru →

1982 Anayasası’nda 2017 yılında yapılan değişiklikler uyarınca; Cumhurbaşkanının hastalık, yurt dışına çıkma veya görevinden geçici olarak ayrılma hallerinde, Cumhurbaşkanlığı makamına aşağıdakilerden hangisi vekalet eder?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı

Cevap

Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre; Cumhurbaşkanının hastalık ve yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın Yürütme bölümündeki ilgili maddeyi (Madde 106) analiz etme.
Cumhurbaşkanlığı vekalet rejiminin 2017 değişiklikleriyle yeniden düzenlendiği görülür.
Vekalet yetkisinin kime ait olduğunu belirlemek için güncel anayasal metne bakılmalıdır.
2
Geçici ayrılma (hastalık, yurt dışı) ile makamın boşalması (ölüm, istifa) durumlarını ayırt etme.
Her iki durumda da vekilin 'Cumhurbaşkanı Yardımcısı' olduğu tespit edilir.
Eski sistemdeki TBMM Başkanı vekaleti ile yeni sistemdeki yardımcı vekaleti arasındaki farkı netleştirmek gerekir.
3
Vekaletin nasıl başlayacağını belirleme.
Geçici ayrılmalarda Cumhurbaşkanı, yardımcılarından birini bizzat görevlendirir.
Anayasa metninde 'Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı' ifadesi açıkça yer almaktadır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığına Vekalet

İpuçları

1
2017 anayasa değişikliklerinden sonra vekalet yetkisinin TBMM'den Yürütme organının kendi içine geçtiğini düşünün.
2
Cumhurbaşkanına en yakın siyasi figür olan ve doğrudan onun tarafından atanan kişiyi hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Makamın ölüm veya istifa gibi nedenlerle tamamen boşalması durumunda seçimlerin ne kadar sürede yapılacağını ve bu süreçte vekaletin nasıl işleyeceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 15Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliliğini kaybetmesi hâlinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır.

Cevap

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliliğini kaybetmesi hâlinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır.
İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliliğini kaybetmesi durumunda, birinci oylamadaki sıralamaya göre bir sonraki adayın ikame edilmesi, demokratik sürecin kesintisiz devamını sağlayan anayasal bir kuraldır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı seçimindeki oylama turlarının analiz edilmesi.
Seçim iki turlu bir sistemdir; ilk turda geçerli oyların salt çoğunluğu aranır.
Anayasal sürecin işleyişini belirlemek için başlangıç noktasını saptamak gerekir.
2
İkinci tura kalan adayların durumunun incelenmesi.
İkinci tura en çok oy alan iki aday katılır. Ancak bu adaylardan birinin elenmesi (ölüm, yeterlilik kaybı vb.) durumunda seçimin nasıl devam edeceği Anayasa m. 101'de 'ikame' kuralı ile açıklanmıştır.
Adaylardan birinin çekilmesi durumunda seçimin aksamaması için yedekleme (ikame) usulü getirilmiştir.
3
Seçimin kesinleşme sonuçlarını değerlendirme.
Seçilen kişinin milletvekilliği veya parti üyeliği (varsa) seçimin kesinleşmesi ile sona erer.
Yürütmenin başı olan makamın yasama üyeliği ile bağdaşmayacağı ilkesi gereğidir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Seçiminde İkame ve Referandum Usulü

İpuçları

1
Adaylık için partilerin aldığı oy oranları ve seçmen imza sayıları arasındaki farkları hatırlayın.
2
İkinci turda adaylardan birinin başına bir şey gelirse seçimin iptal edilip edilmeyeceğini veya bir alt sıradaki adayın gelip gelmeyeceğini düşünün.
3
Referandum ve genel seçimlerde çoğunluk hesaplanırken kullanılan temel birim 'geçerli oylar'dır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisinden ilişiğinin kesilip kesilmediği konusundaki 2017 değişikliğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 16Soru →

19821982 Anayasası uyarınca Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm, istifa veya diğer bir sebeple boşalması durumunda izlenecek prosedür ve vekalet esaslarına ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genel seçime bir yıldan fazla süre kalmışken seçilen ve kalan süreyi tamamlayan Cumhurbaşkanı için bu süre, anayasal dönem sınırı bakımından bir dönem sayılır.

Cevap

Genel seçime bir yıldan fazla süre kalmışken seçilen ve kalan süreyi tamamlayan Cumhurbaşkanı için bu sürenin dönemden sayılacağı ifadesi yanlıştır.
Doğru cevap, anayasal sürenin hesaplanmasına ilişkin yanlış bilgiyi içeren seçenektir. 19821982 Anayasası'nın 106106. maddesinin açık hükmüne göre, genel seçime bir yıldan fazla süre kalmışken Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması üzerine seçilen ve kalan süreyi tamamlayan Cumhurbaşkanı için bu süre, iki dönemlik görev sınırı bakımından 'bir dönem' olarak kabul edilmez. Bu kural, Cumhurbaşkanının anayasal hakkını korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumundaki anayasal dayanağı tespit etmek.
19821982 Anayasası'nın 106106. maddesi hükümleri esas alınır.
Vekalet ve seçim takvimi bu madde ile düzenlenmiştir.
2
Seçim takvimi ve vekalet edecek makamı doğrulamak.
Makamın boşalmasından itibaren 4545 gün içinde seçim yapılması ve Cumhurbaşkanı yardımcısının tam yetkiyle vekalet etmesi gerektiği teyit edilir.
20172017 anayasa değişiklikleri sonrası yürürlükte olan güncel kural budur.
3
Kalan süreyi tamamlayan Cumhurbaşkanının hukuki statüsünü incelemek.
Anayasa'nın 106106. maddesinin son fıkrasında yer alan 'Kalan süreyi tamamlayan Cumhurbaşkanı açısından bu süre dönemden sayılmaz' hükmüne ulaşılır.
Bu hüküm, iki dönemlik seçilme sınırı (101101. madde) için bir istisna teşkil eder.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Makamının Boşalması ve Seçimlerin Yenilenmesi

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının yurt dışına çıkması gibi 'geçici' ayrılma halleri ile makamın 'boşalması' arasındaki vekalet yetkisi farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 17Soru →

1982 Anayasası'na göre, Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.

Cevap

Başkomutanlığın Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamayacağı ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edildiği ifadesi doğrudur.
1982 Anayasası'nın 117. maddesi uyarınca Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve bu makam Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir. Bu, Türk anayasa hukukunda sembolik ve manevi bir birleşmeyi ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın ilgili maddesini belirleme
1982 Anayasası'nın 117. maddesi incelenmelidir.
Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığına ilişkin temel esaslar bu maddede düzenlenmiştir.
2
Başkomutanlık temsilini kontrol etme
Başkomutanlık makamının TBMM'yi temsil ettiği ve bu temsilin Cumhurbaşkanı eliyle yürütüldüğü tespit edilir.
Anayasa'da 'Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevî varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur' ifadesi yer almaktadır.
3
Genelkurmay Başkanının hiyerarşik sorumluluğunu doğrulama
Genelkurmay Başkanının Milli Savunma Bakanına sorumlu olduğu bilgisi teyit edilir.
2017 anayasa değişikliği ve ilgili Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile sorumluluk hattı Milli Savunma Bakanlığına bağlanmıştır.

Anahtar Kavram

Anayasal Başkomutanlık Temsili ve Genelkurmay Sorumluluk Hattı

İpuçları

1
Başkomutanlık makamının hangi kurumun 'manevi varlığından' doğduğuna odaklanın.
2
Barışta Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilen bu makamın, savaşta kimin tarafından 'onun adına' yürütüldüğünü hatırlayın.
3
Anayasa'nın 117. maddesini düşünün: 'Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz...'

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının milli güvenlik politikalarındaki diğer yetkilerini (MGK Başkanlığı gibi) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 18Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanlığına adaylık ve seçilme yeterliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı adayının mutlaka TBMM üyesi (milletvekili) olması zorunludur.

Cevap

Cumhurbaşkanı adayının mutlaka milletvekili olması gerektiği yönündeki ifade yanlıştır; adayların milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olması yeterlidir ve TBMM dışından da aday gösterilebilirler.
Cumhurbaşkanı adayının milletvekili olması zorunluluğu bulunmamaktadır. 1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, adayların sadece milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olması yeterlidir. Bu düzenleme, halkın doğrudan seçtiği Cumhurbaşkanlığı makamına parlamento dışından da ehliyetli kişilerin aday gösterilebilmesine olanak sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı seçilme yeterliliği şartlarını (yaş, eğitim, vatandaşlık) gözden geçir.
Adayın 40 yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve Türk vatandaşı olması gerektiği doğrulanır.
Anayasal temel şartları belirlemek için.
2
Adaylık için mevcut mesleki veya kurumsal statü gerekliliğini incele.
Milletvekili olma şartının değil, sadece milletvekili seçilme yeterliliğine (milletvekili olabilme şartlarına) sahip olma şartının arandığı görülür.
Adayın Meclis içinden veya dışından seçilebilme durumunu netleştirmek için.
3
Aday gösterme yöntemlerini kontrol et.
Siyasi parti grupları, toplam %5 oy alan partiler ve 100 bin seçmenin aday gösterebileceği teyit edilir.
Seçeneklerdeki adaylık usullerinin doğruluğunu ölçmek için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Seçilme Yeterliliği ve Aday Gösterilmesi
Tahmini Süre:45s
Soru 19Soru →

19821982 Anayasası'nda yer alan düzenlemelere göre, Genelkurmay Başkanı görev ve yetkilerinden dolayı aşağıdakilerden hangisine karşı sorumludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli Savunma Bakanı

Cevap

Genelkurmay Başkanı, görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanına karşı sorumludur.
Milli Savunma Bakanı seçeneği doğrudur; çünkü 19821982 Anayasası'nın 117117. maddesinde yapılan 20172017 değişikliği ile Genelkurmay Başkanının görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanına karşı sorumlu olduğu açıkça hükme bağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Genelkurmay Başkanlığı'nın idari yapısını analiz etmek.
Genelkurmay Başkanlığı, yürütme organı içerisinde Milli Savunma Bakanlığına bağlı bir yapıdır.
20172017 yılındaki anayasa değişiklikleri ve ilgili kararnamelerle askeri hiyerarşi sivil denetime daha yakın hale getirilmiştir.
2
Anayasal sorumluluk hükmünü hatırlamak.
19821982 Anayasası'nın 117117. maddesi, Genelkurmay Başkanının sorumluluk makamını açıkça belirtir.
Anayasa metninde 'Genelkurmay Başkanı; bu görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanına sorumludur' ifadesi yer almaktadır.

Anahtar Kavram

Genelkurmay Başkanının Sorumluluk Makamı
Tahmini Süre:30s
Soru 20Soru →

1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler ile 2017 anayasa değişikliği sonrası yürürlüğe giren idari yapılanma dikkate alındığında, Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genelkurmay Başkanı, Silahlı Kuvvetlerin komutanı olup barışta bu görevi Cumhurbaşkanı adına yürütür.

Cevap

Genelkurmay Başkanı'nın barışta bu görevi Cumhurbaşkanı adına yürüttüğü ifadesi yanlıştır; zira Başkomutanlık temsili ile Genelkurmay Başkanlığı'nın barış vaktindeki komuta yetkisi farklı hukuki temellere dayanır.
Genelkurmay Başkanı, barışta Silahlı Kuvvetlerin komutanıdır ancak bu sıfatını kullanırken 'Cumhurbaşkanı adına' hareket ettiğine dair anayasal bir zorunluluk yoktur. 'Cumhurbaşkanı namına' hareket etme durumu sadece savaş halindeki Başkomutanlık görevleri için geçerlidir. Ayrıca mevcut teşkilat yapısında Milli Savunma Bakanına bağlı ve sorumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Madde 117'yi incele.
Başkomutanlığın TBMM adına Cumhurbaşkanı tarafından temsil edildiğini doğrula.
Anayasal temeli belirlemek.
2
Genelkurmay Başkanı'nın barış ve savaş statüsünü karşılaştır.
Genelkurmay Başkanı barışta TSK komutanıdır, savaşta ise Cumhurbaşkanı namına Başkomutanlık yapar.
Zaman dilimine göre yetki kullanım farkını ayırt etmek.
3
Hiyerarşik sorumluluk hattını kontrol et.
Genelkurmay Başkanı'nın Milli Savunma Bakanına sorumlu olduğunu teyit et.
Güncel mevzuat değişikliğini doğrulamak.

Anahtar Kavram

Başkomutanlık Temsili ve Genelkurmay Başkanlığı'nın Sorumluluğu

İpuçları

1
Başkomutanlık yetkisinin 'temsil' ve 'fiilen kullanma' durumlarının hangi zaman dilimlerinde (barış/savaş) değiştiğine dikkat edin.
2
Genelkurmay Başkanı'nın 2017 değişikliği sonrası kime bağlı ve sorumlu olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) güncel üyelerini ve kurulun gündeminin kim tarafından belirlendiğini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Sayfa 1 / 33Sonraki
Yürütme Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür | Examkin