Soru

Zorluk: ZorMahalli İdareler (Yerel Yönetimler)

1982 Anayasası’nın 127. maddesinde düzenlenen mahalli idareler rejimi dikkate alındığında, mahalli idarelerin seçilmiş organlarının veya bu organların üyelerinin görevden uzaklaştırılmaları ya da organlık sıfatını kaybetmeleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Mahalli idarelerin seçilmiş organlarının, organlık sıfatını kaybetmeleri konusundaki denetimin yargı yolu ile yapılması esastır.Cevap
  2. B
    İçişleri Bakanı, görevleri ile ilgili bir suç sebebiyle hakkında soruşturma açılan mahalli idare organlarını nihai karara kadar kesin olarak görevden çıkarabilir.
  3. C
    Belediye meclisinin feshine veya meclis üyeliğinin düşmesine, yerinden yönetim ilkesi gereği belediye encümeni tarafından karar verilir.
  4. D
    Vali, il özel idaresi üzerinde sahip olduğu hiyerarşik denetim yetkisi kapsamında, görevini aksatan il genel meclisi üyelerini görevden uzaklaştırabilir.
  5. E
    Köy muhtarının organlık sıfatını kaybetmesine, mülki idare amirinin teklifi üzerine Cumhurbaşkanı tarafından karar verilir.

Cevap

Mahalli idarelerin seçilmiş organlarının, organlık sıfatını kaybetmeleri konusundaki denetimin yargı yolu ile yapılması anayasal bir kuraldır.
1982 Anayasası'nın 127. maddesinin dördüncü fıkrasına göre, 'Mahalli idarelerin seçilmiş organlarının, organlık sıfatını kaybetmeleri konusundaki denetim yargı yolu ile olur.' Bu hüküm, yerel yönetimlerin özerkliğinin bir güvencesidir. Ancak görevleri ile ilgili bir suç sebebi ile hakkında soruşturma veya kovuşturma açılan mahalli idare organları veya bu organların üyelerini, İçişleri Bakanı, geçici bir tedbir olarak, kesin hükme kadar uzaklaştırabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 127. maddesinin analiz edilmesi
Mahalli idarelerin seçilmiş organlarının sıfatını kaybetmesi konusundaki yetki yargıya bırakılmıştır.
Yerel yönetimlerin özerkliğini korumak ve merkezi idarenin siyasi müdahalesini sınırlamak için yargısal denetim şart koşulmuştur.
2
İçişleri Bakanı'nın yetki sınırının belirlenmesi
Bakanın yetkisi sadece 'geçici uzaklaştırma' ile sınırlıdır.
Geçici uzaklaştırma bir ceza değil, soruşturmanın selameti için alınan bir idari tedbirdir.
3
Nihai karar merciinin tespit edilmesi
Nihai karar mercii Danıştay'dır.
Belediye ve İl Özel İdaresi organlarının feshine veya sıfatın kaybına Danıştay karar verir.

Anahtar Kavram

İdari Vesayet ve Yargısal Denetim

İpuçları

1
Mahalli idareler özerk kuruluşlar olduğu için merkezi idare üzerlerinde sınırsız yetkiye sahip değildir.
2
Seçilmiş bir organın görevine son verilmesi ile soruşturma süresince uzaklaştırılması arasındaki farkı düşünün.
3
Anayasa m. 127'ye göre, nihai olarak organlık sıfatını kaybettirme yetkisi sadece bağımsız mahkemelerdedir.

Daha Fazla Pratik

İl Genel İdaresi ile İl Özel İdaresi arasındaki farkları ve bu birimlerin organlarının hangilerinin merkezi idarece hangilerinin halk tarafından belirlendiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla