Soru

Zorluk: OrtaMahalli İdareler (Yerel Yönetimler)

Türkiye’de idari teşkilat yapısı "merkezden yönetim" ve "yerinden yönetim" olmak üzere iki temel ilke çerçevesinde şekillenmiştir. Yerinden yönetim kuruluşları içerisinde yer alan mahalli idareler; kamu tüzel kişiliklerine sahip olmaları ve karar organlarının seçimle belirlenmesi yönüyle merkezi yönetimin taşra teşkilatından ayrılırlar. Bu bilgiler ve 19821982 Anayasası’nın esasları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bir "mahalli idare" (yerel yönetim) birimi olarak kabul edilemez?

  1. İl Genel İdaresiCevap
  2. B
    İl Özel İdaresi
  3. C
    Belediye İdaresi
  4. D
    Köy İdaresi
  5. E
    Büyükşehir Belediye İdaresi

Cevap

İl Genel İdaresi, merkezi yönetimin taşra teşkilatı içerisinde yer alan, kamu tüzel kişiliği olmayan bir birimdir ve bu nedenle mahalli idare (yerinden yönetim) birimi değildir.
İl Genel İdaresi, Türkiye Cumhuriyeti idari yapısında merkezi yönetimin taşra teşkilatı birimidir. Karar organları seçimle oluşmaz ve devlet tüzel kişiliğinden ayrı bir kamu tüzel kişiliği yoktur. Oysa diğer seçeneklerdeki birimler anayasal olarak tanımlanmış, kendi bütçesi ve kamu tüzel kişiliği olan mahalli idare kuruluşlarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Mahalli idarelerin tanımını ve temel unsurlarını belirlemek.
19821982 Anayasası'na göre mahalli idareler; il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılayan, karar organları seçmenlerce oluşturulan kamu tüzel kişileridir.
Bir birimin mahalli idare sayılabilmesi için kamu tüzel kişiliği ve seçilmiş karar organı şarttır.
2
Seçeneklerdeki birimlerin hukuki statülerini karşılaştırmak.
İl Özel İdaresi, Belediye ve Köy anayasada doğrudan zikredilen mahalli idarelerdir. Büyükşehir Belediyesi ise kanunla getirilen özel bir mahalli idare biçimidir.
Taşra teşkilatı ile mahalli idareleri birbirinden ayıran en önemli fark tüzel kişilik ve merkeze bağlılık hiyerarşisidir.
3
İl Genel İdaresi'nin konumunu saptamak.
İl Genel İdaresi (Valilik), merkezi yönetimin ildeki uzantısı olan taşra teşkilatıdır.
İl Genel İdaresi'nin başında atanan bir vali bulunur ve bu idare devlet tüzel kişiliğini kullanır, kendi başına mahalli idare değildir.

Anahtar Kavram

İl Genel İdaresi (Taşra) ve İl Özel İdaresi (Mahalli) Ayrımı

İpuçları

1
Mahalli idarelerin merkezi yönetimin taşra teşkilatından farkı, kendi kamu tüzel kişiliklerine sahip olmalarıdır.
2
Seçenekler arasında hangisinin başında atanan bir 'Vali' bulunur ve devletin bir temsilcisi olarak görev yapar?
3
İl Özel İdaresi mahalli idare iken, 'İl Genel İdaresi' merkeze bağlı taşra teşkilatıdır.

Daha Fazla Pratik

İl Özel İdaresi ve İl Genel İdaresi'nin organlarını (Meclis, Encümen, Vali) karşılaştıran bir çalışma yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Birimleri 'Kamu Tüzel Kişiliği Var' ve 'Yok' şeklinde ikiye ayırarak eleyebilirsiniz. İl Genel İdaresi'nin tüzel kişiliği yoktur (devlet tüzel kişiliği altındadır).
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla