1961 Anayasası, 1924 Anayasası'nda uygulanan "çoğunlukçu demokrasi" ve "meclis üstünlüğü" anlayışının yarattığı sakıncaları gidermek amacıyla; iktidarın dengelenmesi, denetlenmesi ve temel hakların güvence altına alınması için yeni mekanizmalar geliştirmiştir. Bu doğrultuda "sosyal devlet" ve "hukuk devleti" ilkeleri benimsenmiş, yasama organı iki meclisli bir yapıya dönüştürülmüştür.
Buna göre; Türk anayasa tarihinde ilk kez 1961 Anayasası ile getirilen, yasama organının bir kanadını oluşturan yapı ve kanunların anayasaya uygunluğunu denetleyen kurum aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- Cumhuriyet Senatosu — Anayasa MahkemesiCevap
- BMillet Meclisi — Sayıştay
- CDevlet Denetleme Kurulu — Kamu Denetçiliği Kurumu
- DBakanlar Kurulu — Danıştay
- ECumhurbaşkanlığı Kararnamesi — Olağanüstü Hal
Cevap
Cumhuriyet Senatosu ve Anayasa Mahkemesi
1961 Anayasası, Türk hukuk tarihinde ilk kez Anayasa Mahkemesi'ni kurarak yasama organının işlemlerinin yargısal denetimini başlatmış ve yasama organını 'Millet Meclisi' ile 'Cumhuriyet Senatosu' olarak ikiye bölerek denge-denetim sistemini kurmuştur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
1961 Anayasası'nın Getirdiği Kurumsal Yenilikler ve Denge-Denetim Sistemi
İpuçları
1
1961 Anayasası'nın en büyük amacı, Meclis'in sınırsız gücünü yeni kurumlarla kısıtlamaktı.
2
Bu anayasa ile bugün hala var olan ancak 1961'de 'ilk kez' kurulan, kanunların iptal davasına bakılan mahkemeyi düşünün.
3
Yasama organı 1961'de iki kanatlıydı; biri halkın seçtiği meclis, diğeri ise Cumhuriyet Senatosu idi.
Daha Fazla Pratik
1961 ve 1982 Anayasaları arasındaki ortak ve farklı özellikleri (örneğin MGK'nın kuruluşu ve yapısı) karşılaştırarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Kronolojik eleme yöntemi: Seçeneklerdeki kurumların hangi anayasalarla geldiğini (1982 DDK, 2010 Kamu Denetçiliği vb.) hatırlayarak yanlışları eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s