Soru

Zorluk: OrtaMahalli İdareler (Yerel Yönetimler)

Türkiye'nin idari teşkilatlanmasında, 19821982 Anayasası'nın 127127. maddesinde düzenlenen "Mahallî İdareler", merkezî idare kuruluşlarından ayrı kamu tüzel kişiliklerine sahiptir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa'da belirtilen mahalli idare birimleri arasında yer almaz?

  1. A
    İl özel idaresi
  2. B
    Belediye idaresi
  3. C
    Köy idaresi
  4. İl genel idaresiCevap
  5. E
    Büyükşehir belediye idaresi

Cevap

İl genel idaresi, merkezî idarenin taşra teşkilatında yer alan bir birim olup mahalli idareler (yerinden yönetim) kapsamında değildir.
İl genel idaresi, 1982 Anayasası'na göre merkezî idarenin taşra teşkilatı içerisinde yer alan, yetki genişliği ilkesiyle yönetilen ve devlet tüzel kişiliğine bağlı bir birimdir. Mahalli idareler ise (İl Özel İdaresi, Belediye ve Köy) merkezî idareden ayrı kamu tüzel kişiliklerine ve seçimle gelen organlara sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 127127. maddesindeki mahalli idare tanımını analiz edin.
Mahalli idareler; il (özel), belediye ve köy halkının yerel ihtiyaçlarını karşılayan kamu tüzel kişileridir.
Mahalli idarelerin hangi birimlerden oluştuğunu tespit etmek için anayasal dayanağı belirlemek gerekir.
2
İl özel idaresi ve il genel idaresi kavramlarını karşılaştırın.
İl genel idaresi Valilik, İl İdare Kurulu ve İl İdare Şube Başkanlarından oluşur (Merkezi İdare - Taşra); İl özel idaresi ise Vali, İl Genel Meclisi ve İl Encümeninden oluşur (Yerinden Yönetim).
Bu iki kavram isim benzerliği nedeniyle sıkça karıştırıldığı için aralarındaki statü farkını netleştirmek gerekir.
3
Seçenekleri bu ayrıma göre sınıflandırın.
İl özel, belediye, büyükşehir ve köy birer mahalli idaredir; ancak il genel idaresi taşra teşkilatıdır.
Soruda istenen 'yer almaz' ifadesine uygun olan seçeneği işaretlemek için son kontrolü yapmak gerekir.

Anahtar Kavram

Türkiye'nin İdari Teşkilat Yapısı: Taşra vs. Mahalli İdare

İpuçları

1
Mahalli idarelerin seçimle gelen karar organları ve kendi bütçeleri vardır.
2
Seçenekler arasında 'Devlet Tüzel Kişiliği' içinde yer alan ve merkezin hiyerarşik denetimi altındaki taşra birimini arayın.
3
İl Genel İdaresi (Valilik gibi) merkezin taşradaki uzantısıdır; oysa İl Özel İdaresi, yerel bir yerinden yönetim birimidir.

Daha Fazla Pratik

İl Genel İdaresi ile İl Özel İdaresi'nin organları (Meclis, Encümen, Vali) arasındaki farkları inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İdari teşkilat şemasını hatırlayın: Sol tarafta 'Merkezi İdare' (Başkent ve Taşra), sağ tarafta 'Yerinden Yönetim' (Mahalli ve Hizmet) bulunur. İl Genel İdaresi sol taraftaki 'Taşra' bölümündedir.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla