Examkin

Soru

Zorluk: ZorCemiyetler (Yararlı, Zararlı ve Azınlık Cemiyetleri)

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndan mağlup ayrılmasının akabinde kurulan direniş örgütleri, genellikle yerel kurtuluşu ve mevcut saltanat/hilafet düzenine bağlı kalarak toprak bütünlüğünü korumayı temel prensip edinmiştir. Ancak Edirne merkezli teşkilatlanan bir cemiyet; Osmanlı Devleti'nin tamamen parçalanması ya da Trakya'nın işgale uğraması halinde, bölgede gerekirse bağımsız bir cumhuriyet yönetimi kurmayı hedeflemiş ve bu amaçla Lüleburgaz ve Edirne kongrelerini düzenlemiştir.

Kuruluş tüzüğünde devlet kurma yetkisini saklı tutarak diğer yararlı cemiyetlerden bu yönüyle ayrılan teşkilat aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kilikyalılar Cemiyeti
  2. B
    Karakol Cemiyeti
  3. Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk CemiyetiCevap
  4. D
    Wilson Prensipleri Cemiyeti
  5. E
    Sulh ve Selamet-i Osmaniye Cemiyeti

Cevap

Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, 30 Kasım 1918'de Edirne'de kurulmuş ve Mondros sonrası teşkilatlanan ilk direniş örgütlerinden biri olmuştur. Cemiyetin en önemli ve ayırt edici özelliği; Osmanlı Devleti'nin parçalanması ya da bölgenin Yunanistan'a bırakılması tehlikesine karşı, Batı Trakya Türk Devleti tecrübesinden yararlanarak bağımsız bir 'Trakya Cumhuriyeti' kurma yetkisini tüzüğüne dahil etmesidir. Ayrıca bu doğrultuda Lüleburgaz ve Edirne kongrelerini toplayarak bölgede sivil ve askeri idareyi organize etmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde verilen cemiyetin temel ayırt edici özelliklerini ve faaliyet bölgesini tespit etme
Cemiyetin Edirne merkezli olduğu, Lüleburgaz ve Edirne kongrelerini düzenlediği ve Osmanlı Devleti'nin çökmesi durumunda 'bağımsız bir cumhuriyet kurma' maddesini tüzüğüne eklediği belirlenir.
Milli Mücadele Dönemi cemiyetleri arasında tüzüğünde açıkça yeni bir devlet kurma yetkisi bulunduran tek yapılanmayı doğru tespit etmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki cemiyetlerin kuruluş amaçlarını ve faaliyet alanlarını karşılaştırma
Kilikyalılar Cemiyeti Çukurova bölgesine, Karakol Cemiyeti İstanbul'daki gizli sevkiyat faaliyetlerine, Wilson Prensipleri Cemiyeti ABD mandası talebine, Sulh ve Selamet-i Osmaniye Cemiyeti ise hilafet yanlısı tutuma odaklanmıştır. Edirne merkezli çalışan ve cumhuriyet kurma fikrini tüzüğüne yansıtan cemiyet Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyetidir.
Çeldiriciler ile hedeflenen cemiyet arasındaki bölgesel ve yapısal farkları netleştirmek.
3
Doğru teşkilat bilgisini doğrulama
Trakya-Paşaeli Cemiyeti; Mondros Ateşkesi'nden sonra ilk kurulan cemiyetlerden biri olup Batı Trakya Türk Cumhuriyeti deneyiminin de etkisiyle Osmanlı Devleti dağılırsa kendi kaderini tayin ederek bağımsız cumhuriyet ilan etme kararı almıştır.
Tarihsel kronoloji ve tüzük maddesi doğrulanarak sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Dönemi'nde Yararlı Cemiyetler ve Trakya-Paşaeli Cemiyeti'nin Özellikleri

İpuçları

1
Bu cemiyet, Trakya bölgesinde Yunan ilhakına karşı kurulmuş ve bölgede yerel kongreler düzenlemiştir.
2
Cemiyet, Osmanlı Devleti'nin tamamen yıkılması ihtimaline karşı geçici bir yerel hükümet ve cumhuriyet kurma maddesini tüzüğünde bulundurmuştur.
3
Lüleburgaz ve Edirne kongrelerini organize eden, Edirne merkezli kurulan cemiyettir.

Daha Fazla Pratik

Milli Mücadele Dönemi'nde kurulan diğer yararlı cemiyetlerin yayın organları ve topladıkları kongreler incelenmelidir.

Alternatif Yöntem

Soru kökündeki 'Lüleburgaz ve Edirne kongreleri' ile 'Edirne merkezli teşkilatlanma' ipuçlarından doğrudan Trakya bölgesindeki cemiyete ulaşılabilir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Cemiyetler (Yararlı, Zararlı ve Azınlık Cemiyetleri)

Bu konudan daha fazla soru