Soru

Zorluk: Orta1924 Anayasası

Cumhuriyet döneminin en uzun süre yürürlükte kalan anayasası olan 19241924 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, zaman içerisinde toplumun ihtiyaçları ve devrimlerin gereklilikleri doğrultusunda pek çok değişikliğe uğramıştır. Bu bağlamda, laiklik yolunda atılan adımların anayasal düzleme aktarılması süreci kademeli olarak gerçekleşmiştir.

Buna göre, 19241924 Anayasası'nda gerçekleştirilen aşağıdaki düzenlemelerden hangisi 19281928 yılındaki anayasa değişikliği ile hayata geçirilmiştir?

  1. "Devletin dini İslam'dır" ibaresinin anayasa metninden çıkarılmasıCevap
  2. B
    "Laiklik" ilkesinin anayasanın temel nitelikleri (ikinci madde) arasına eklenmesi
  3. C
    Kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkının tanınması
  4. D
    Anayasa Mahkemesi'nin kurularak kanunların anayasaya uygunluk denetiminin başlatılması
  5. E
    Başbakanlık makamının kaldırılarak yürütmenin tekli yapıya dönüştürülmesi

Cevap

"Devletin dini İslam'dır" ibaresinin anayasa metninden çıkarılması seçeneği doğrudur.
19241924 Anayasası'nın laikleşme sürecindeki en radikal ve somut adım 19281928 değişikliğidir. Bu değişiklikle anayasanın ikinci maddesindeki "Türkiye Devletinin dini, Din-i İslam'dır" hükmü yürürlükten kaldırılmış, ayrıca meclisin şeriat hükümlerini yerine getirmesine dair görevine son verilmiştir. Bu hamle, anayasayı dini referanslardan arındırmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
19241924 Anayasası'nın laikleşme sürecini kronolojik olarak değerlendirmek
19241924 Anayasası kabul edildiğinde (ilk haliyle) laik değildir; ikinci maddesinde devletin dininin İslam olduğu belirtilmiştir.
Anayasanın kabul edildiği dönemdeki siyasi ve toplumsal dengeleri anlamak için gereklidir.
2
19281928 yılındaki spesifik değişikliği tespit etmek
19281928 yılında yapılan değişiklikle "Devletin dini İslam'dır" ibaresi çıkarılmış, ayrıca milletvekili ve Cumhurbaşkanı yeminlerinden dini ifadeler kaldırılmıştır.
Soruda istenen tarihsel veriyi doğrulamak için bu adım şarttır.
3
19281928 ve 19371937 değişiklikleri arasındaki farkı belirlemek
19281928'de dini hükümler çıkarılmış, 19371937'de ise Laiklik ilkesi metne eklenmiştir.
Öğrencilerin en çok karıştırdığı iki farklı laikleşme aşamasını ayırt etmek için kritik bir adımdır.

Anahtar Kavram

19241924 Anayasası'nın Laikleşme Aşamaları

İpuçları

1
19241924 Anayasası laikleşme sürecinde önce dini hükümler çıkarılmış, yıllar sonra laiklik ilkesi eklenmiştir.
2
19281928 değişikliği ile hem ikinci maddedeki dini ibare hem de yeminlerdeki dini kelimeler değiştirilmiştir.
3
Devletin laikleşmesi yolunda anayasadan çıkarılan meşhur "Din-i İslam" maddesini düşünün.

Daha Fazla Pratik

1924 Anayasası'ndaki 1937 değişikliklerinin (Atatürk İlkeleri) içeriğini ve önemini tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla