Soru

Zorluk: ZorNoktalama İşaretleri

Noktalama işaretlerinin kullanımı, metnin anlamını belirginleştirir ve okumayı kolaylaştırır. Ancak bu işaretlerin kural dışı kullanımı anlam karmaşasına yol açabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Modern bilim; gözlem, deney ve mantıksal çıkarım ilkeleri üzerine inşa edildiği için her geçen gün hızla gelişmektedir.
  2. Karar vericiler; mevcut verileri, saha raporlarını ve uzman görüşlerini titizlikle inceleyip, yeni stratejiyi belirlemek üzere bir araya geldiler.Cevap
  3. C
    Tarihçi, belgelerin dilini çözmekle kalmaz; o dönemin ruhunu, toplumsal yapısını ve zihniyetini de anlamaya çalışır.
  4. D
    Sanatçının son sergisinde üç ana tema ön plana çıkıyordu: doğa, insan ve yalnızlık.
  5. E
    "Bilgi, paylaşıldıkça çoğalan tek hazinedir," diyerek sözlerine başladı konuşmacı.

Cevap

Karar vericilerin eylemlerini anlatan cümlede, zarf-fiil ekinden sonra virgül kullanılması bir noktalama hatasıdır.
Doğru cevap olan seçenekte 'inceleyip' kelimesi bir zarf-fiildir. Cümlede bu kelimeyi takip eden ve zarf-fiil görevinde olan başka bir sözcük bulunmadığı için kendisinden sonra virgül getirilmesi yazım kurallarına aykırıdır. Eğer cümle 'inceleyip, değerlendirerek' şeklinde olsaydı virgül kullanımı doğru olurdu.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki zarf-fiilleri tespit et.
Cümlede sadece 'inceleyip' kelimesi zarf-fiil eki (-ip) almıştır.
Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanım kuralını uygulamak için kelime türünü belirlemek gerekir.
2
Zarf-fiil kuralını hatırla.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, metin içinde zarf-fiil ekleriyle oluşturulmuş kelimelerden sonra virgül konmaz; ancak art arda gelen zarf-fiiller varsa aralarına virgül konur.
Noktalama hatasının nedenini bilimsel temele oturtmak.
3
Cümle yapısını kontrol et.
'inceleyip' kelimesinden sonra gelen 'belirlemek' kelimesi bir isim-fiildir, zarf-fiil değildir. Dolayısıyla art arda gelen bir zarf-fiil grubu yoktur.
Zarf-fiil kuralındaki istisnanın (art arda gelme durumu) geçerli olup olmadığını anlamak.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki zarf-fiil (-arak, -ip, -ince vb.) eklerine odaklanın.
2
Özneden sonra ne zaman noktalı virgül kullanıldığını düşünün; özneden hemen sonra bir liste geliyorsa bu kullanım gerekli midir?
3
Bir cümlede tek bir zarf-fiil varsa, o zarf-fiilden sonra asla virgül gelmez kuralını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgül ile iki noktanın ayrımını pekiştirmek için tür ve takım ayırma örneklerini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Noktalama sorularında şüpheye düştüğünüzde işareti cümleden çıkarıp okuyun; eğer anlam bozulmuyorsa veya kural gereği gelmemesi gerekiyorsa yanlışlığı bu şekilde teyit edebilirsiniz. Özellikle zarf-fiil kuralı KPSS'de en çok sorulan 'yanıltıcı' kurallardan biridir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla