Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Görülen İklim Tipleri

Türkiye'de görülen iklim tiplerinin oluşumunda matematik (mutlak) konum ve özel (göreceli) konum faktörleri birlikte rol oynar. Bir iklim özelliğinin sadece enlem değerlerine veya bulunulan iklim kuşağına bağlı olarak ortaya çıkması, o özelliğin matematik konumla ilgili olduğunu kanıtlar. Buna göre, aşağıdakilerin hangisinde verilen iklim tipi ve yağış özelliği eşleşmesi, Türkiye'nin matematik konumunun bir sonucudur?

  1. A
    Karadeniz ikliminde dağların kıyıya paralel uzanmasıyla oluşan yamaç yağışları
  2. Akdeniz iklim kuşağında kış mevsiminde görülen cephesel kökenli yağışlarCevap
  3. C
    İç Anadolu'daki step ikliminde ilkbaharda görülen konveksiyonel yağışlar
  4. D
    Erzurum-Kars çevresinde yaz mevsiminde düşen konveksiyonel yağışlar
  5. E
    Iğdır Ovası'nda çevresine göre farklı bir mikroklima ikliminin görülmesi

Cevap

Akdeniz iklim kuşağında kış mevsiminde görülen cephesel kökenli yağışlar
Cephesel (frontal) yağışlar, sıcak ve soğuk hava kütlelerinin karşılaşma alanlarında oluşur. Türkiye, matematik konumu gereği Orta Kuşak'ta (36∘−42∘36^\circ - 42^\circ K) yer aldığı için bu iki farklı hava kütlesinin karşılaşma sahasıdır. Dolayısıyla Akdeniz iklim bölgesinde kışın görülen cephesel yağışlar, Türkiye'nin bulunduğu enlem derecelerinin bir kanıtıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Matematik konum ve özel konum ayrımını yapın.
Matematik konum enlem ve boylamla (Türkiye için 36∘−42∘36^\circ - 42^\circ Kuzey paralelleri), özel konum ise yer şekilleri, yükselti ve denizellikle ilgilidir.
Soruda matematik konumun bir kanıtı istenmektedir.
2
Yağış oluşum türlerinin kökenini analiz edin.
Yamaç (orografik) ve yükselim (konveksiyonel) yağışlar yer şekilleri ve karasallık gibi özel konum şartlarıyla tetiklenir.
Seçeneklerdeki yerel etkileri elemek gerekir.
3
Cephesel yağışların oluşum mekanizmasını değerlendirin.
Cephesel yağışlar, kutup kuşağından gelen soğuk hava ile tropikal kuşaktan gelen sıcak havanın karşılaştığı Orta Kuşak'ta (30∘−60∘30^\circ - 60^\circ enlemleri) meydana gelir.
Akdeniz ikliminin belirleyici özelliği olan bu yağışlar, Türkiye'nin dünya üzerindeki genel konumunun (enleminin) doğrudan sonucudur.

Anahtar Kavram

İklim Özelliklerinin Matematik ve Özel Konumla İlişkisi

İpuçları

1
Matematik konum dendiğinde aklınıza enlem, boylam ve iklim kuşakları gelmelidir.
2
Türkiye hangi iklim kuşağındadır? Orta Kuşak'ın karakteristik yağış türünü hatırlayın.
3
Sıcak ve soğuk havanın çarpışmasıyla oluşan cephesel yağışlar sadece Orta Kuşak enlemlerine özgüdür.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'de görülen iklimlerin bitki örtüsü ve toprak tipleriyle ilişkisini tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Görülen İklim Tipleri

Bu konudan daha fazla soru