Soru

Zorluk: OrtaMontrö Boğazlar Sözleşmesi

Lozan Boğazlar Sözleşmesi’nde yer alan "Boğazların her iki yakasının askerden arındırılması" ve "uluslararası bir komisyonun kurulması" hükümleri, Türkiye'nin ulusal güvenliğini ve egemenliğini kısıtlayan en önemli unsurlar olarak görülmekteydi. 19361936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin aşağıdaki hükümlerinden hangisi, bu savunma zaafiyetini doğrudan ortadan kaldırarak Türkiye'nin bölgedeki askeri kontrolünü tam hale getirmiştir?

  1. Türkiye'nin Boğazlar'ın her iki yakasında asker bulundurma ve tahkimat yapma hakkını elde etmesiCevap
  2. B
    Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun yönetim yetkisinin Milletler Cemiyeti adına genişletilmesi
  3. C
    Boğazlar'ın her iki yakasının askersiz statüsünün devam ettirilmesi kararı alınması
  4. D
    Savaş gemilerinin geçişinin uluslararası bir heyet tarafından denetlenmesine devam edilmesi
  5. E
    Ticaret gemilerinin geçişi sırasında Türkiye'nin her gemiden gümrük vergisi alma hakkı kazanması

Cevap

Türkiye'nin Boğazlar'ın her iki yakasında asker bulundurma ve tahkimat yapma hakkını elde etmesi, bölgedeki savunma zaafiyetini bitirmiştir.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin en kritik askeri başarısı, Lozan'da getirilen askersizleştirme hükmünün kaldırılmasıdır. Bu sayede Türkiye, İstanbul ve Çanakkale Boğazları ile çevre kıyı şeridini silahlandırma, buralarda ordu bulundurma ve kale/tahkimat kurma hakkını elde ederek bölge savunmasını kendi üzerine almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Lozan'daki kısıtlamayı belirle.
Lozan'da Boğazlar'ın her iki yakası 15−2015-20 km derinliğinde askersiz bölge olarak bırakılmıştı.
Türkiye'nin kendi toprakları üzerinde askeri kontrol kurmasını engelliyordu.
2
Montrö'nün getirdiği değişimi analiz et.
Montrö ile Lozan'daki bu askersiz statü kaldırılmış ve Türkiye'ye tahkimat yapma izni verilmiştir.
Türkiye'nin ulusal güvenliğini kendi ordusuyla sağlaması amaçlanmıştır.
3
Sonucu değerlendir.
Boğazlar üzerinde askeri ve idari (komisyonun kaldırılmasıyla) tam egemenlik kurulmuştur.
Lozan'dan kalan son egemenlik kısıtlaması ortadan kalkmıştır.

Anahtar Kavram

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile kazanılan tam askeri ve siyasi egemenlik.

Daha Fazla Pratik

Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin Karadeniz'e kıyısı olan ve olmayan devletler için getirdiği savaş gemisi tonaj ve süre sınırlamalarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla