Examkin

Soru

Zorluk: Orta1924 Anayasası

19241924 Anayasası, Türk anayasa hukukunda "Kuvvetler Birliği - Görevler Ayrılığı" olarak adlandırılan ve 19211921 Anayasası'ndaki meclis hükümeti sistemi ile 19611961 Anayasası'ndaki parlamenter sistem arasında bir köprü vazifesi gören "Karma Hükümet Sistemi"ni benimsemiştir. Bu sistemin erkler arasındaki ilişkiyi düzenleyen temel işleyiş mantığı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi 19241924 Anayasası'nın belirleyici bir özelliğidir?

  1. Bakanlar Kurulunun Meclis tarafından denetlenip düşürülebilmesine rağmen, yürütme organının Meclisi feshetme yetkisinin bulunmamasıCevap
  2. B
    Yürütme organının tamamen Meclis'ten bağımsızlaşması ve Cumhurbaşkanına Meclis tarafından kabul edilen kanunlar üzerinde mutlak veto yetkisi tanınması
  3. C
    Bakanların tek tek Meclis tarafından seçilmesi ve hükümetin kurulmasında bir Başbakanlık makamının bulunmaması
  4. D
    Anayasa Mahkemesi'nin kurularak kanunların anayasaya uygunluğunun yargısal denetimine ilk kez başlanması
  5. E
    Egemenliğin kullanımının Meclis'ten alınarak çeşitli anayasal kurumlar ve yetkili organlar arasında paylaştırılması

Cevap

Bakanlar Kurulunun Meclis tarafından denetlenip düşürülebilmesine rağmen, yürütme organının Meclisi feshetme yetkisinin bulunmaması
1924 Anayasası, 'Karma Hükümet Sistemi'ni benimseyerek parlamenter sisteme yaklaşmıştır ancak meclis üstünlüğünü korumak adına yürütmeye (Cumhurbaşkanına) meclisi feshetme yetkisini vermemiştir. Buna karşılık, meclis her zaman hükümeti gensoru yoluyla denetleyebilir ve görevden alabilir. Bu durum, kuvvetler birliği ilkesinin hukuksal olarak devam ettiğini gösteren belirleyici bir özelliktir.

Adım Adım Çözüm

1
1924 Anayasası'nın hükümet sistemini tanımlayın.
Karma Hükümet Sistemi (Meclis Hükümeti ile Parlamenter sistemin karışımı).
Bu sistemde hem meclisin üstünlüğü ilkesi (1921 mirası) hem de ayrı bir yürütme başı (Cumhurbaşkanı ve Başbakan) bulunur.
2
Yasama ve yürütme arasındaki dengeyi analiz edin.
Meclis, hükümete güvenoyu vermezse veya gensoru ile düşürürse hükümet düşer; ancak hükümet meclisi feshedemez.
Hükümetin meclisi feshetme yetkisinin olmaması, meclis üstünlüğünün (kuvvetler birliğinin) kağıt üzerindeki devamıdır.
3
Seçenekleri anayasal tarih kronolojisine göre eleyin.
Anayasa denetimi ve egemenliğin organlar arasında paylaşımı 1961 sonrasıdır; bakanların tek tek seçimi 1921'dir.
1924 Anayasası'nı diğerlerinden ayıran en net fark, yürütmenin meclis karşısındaki bu asimetrik gücüdür.

Anahtar Kavram

1924 Anayasası'ndaki Karma Hükümet Sistemi'nde meclis üstünlüğü ilkesi gereği meclisin hükümeti düşürebilmesi ancak hükümetin meclisi feshedememesi.

İpuçları

1
1924 Anayasası'nın 'Karma Hükümet Sistemi'nde meclisin hükümet üzerindeki üstünlüğünü hatırlayın.
2
Bu sistemde meclisin hükümeti düşürebilme gücü varken, yürütmenin (Cumhurbaşkanı) meclisi feshedip feshedemediğini düşünün.
3
1924 Anayasası'nda meclis üstünlüğü korunmuş, meclisin kendi seçimlerini yenileme yetkisi olmasına rağmen yürütmeye fesih yetkisi verilmemiştir.

Daha Fazla Pratik

1924 Anayasası'nın 1928 ve 1934 yıllarındaki önemli değişikliklerini (laiklik ve kadın hakları) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

1924 Anayasası

Bu konudan daha fazla soru