1961 Anayasası, 1924 Anayasası'ndaki "Meclis Üstünlüğü" anlayışından uzaklaşarak, iktidarın farklı organlar arasında paylaştırıldığı ve denetlendiği bir yapı kurmuştur. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1961 Anayasası ile getirilen temel yeniliklerden biri değildir?
- AYasama yetkisinin Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu tarafından paylaşılması
- BKanunların anayasaya uygunluğunu denetlemek üzere Anayasa Mahkemesinin kurulması
- CHakimlerin özlük işlerini düzenlemek için Yüksek Hakimler Kurulunun oluşturulması
- Egemenlik hakkının millet adına sadece Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kullanılmasıCevap
- EDevletin temel nitelikleri arasına "sosyal devlet" ve "hukuk devleti" ilkelerinin eklenmesi
Cevap
Egemenlik hakkının millet adına sadece Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kullanılması ifadesi 1924 Anayasası'nın bir özelliğidir; 1961 Anayasası bu yetkiyi yetkili organlara dağıtmıştır.
Doğru cevap olan ifade 1924 Anayasası'nın 4. maddesinde yer alan ve yasamanın mutlak üstünlüğünü vurgulayan bir hükümdür. 1961 Anayasası ise egemenliğin anayasanın koyduğu esaslara göre "yetkili organlar eliyle" kullanılacağını belirterek Anayasa Mahkemesi ve çift meclisli yapı gibi dengeleyici unsurları devreye sokmuştur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
1961 Anayasası'nın Çoğulcu Demokrasi ve Denetim Mekanizmaları
İpuçları
1
1961 Anayasası, 1924'ün 'çoğunlukçu' yapısına tepki olarak iktidarı sınırlandırmayı amaçlar.
2
Egemenlik maddesindeki 'sadece TBMM' vurgusu, 1961'in 'yetkili organlar' anlayışıyla çelişir.
3
1924 Anayasası'nda meclis her şeyin üzerindedir; 1961'de ise meclis Anayasa Mahkemesi gibi kurumlarla denetlenir.
Daha Fazla Pratik
1961 Anayasası'nda 1971 yılında yapılan değişikliklerin nedenlerini ve getirdiği kısıtlamaları inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
1924 Anayasası'nın 'güçler birliği' ve 'meclis üstünlüğü' mantığını hatırlamak, 1961'in getirdiği denetim mekanizmalarını (Senato, AYM) ayırt etmeyi kolaylaştırır.
Tahmini Süre:1m 15s