Examkin

Soru

Zorluk: Zor1876 Kanun-i Esasi

18761876 tarihli Kanun-i Esasi’nin 19091909 yılındaki köklü değişikliklerden önceki ilk (orijinal) metni uyarınca; yürütme organının yetkileri, oluşumu ve yasama organı ile olan ilişkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. Hükümetin (Heyet-i Vükela) göreve başlayabilmesi için Meclis-i Mebusan’dan güvenoyu alması zorunludur.Cevap
  2. B
    Sadrazam ve Şeyhülislam, doğrudan Padişah tarafından seçilir ve atanır.
  3. C
    Bakanlar, sadece kendi yetki alanlarındaki işlemlerden dolayı Padişah’a karşı bireysel olarak sorumludur.
  4. D
    Meclis-i Mebusan üyelerinin kanun teklif edebilmesi, Padişah’ın önceden izin vermesi şartına bağlıdır.
  5. E
    Padişah, meclisi süreli veya süresiz olarak kapatma (fesih) yetkisini herhangi bir siyasi şarta bağlı olmaksızın kullanabilir.

Cevap

Hükümetin göreve başlayabilmesi için Meclis-i Mebusan’dan güvenoyu alması zorunluluğu, 1876 Kanun-i Esasi'nin orijinal metninde yer alan bir uygulama değildir.
Doğru yanıt olan hükümetin güvenoyu alma zorunluluğu ifadesi yanlıştır çünkü 18761876 Kanun-i Esasi'nin orijinal (ilk) metninde 'güvenoyu' mekanizması yoktur; hükümet sadece Padişah tarafından atanır ve sadece Padişah'a karşı sorumludur.

Adım Adım Çözüm

1
18761876 Kanun-i Esasi'nin orijinal hükümet yapısını analiz etmek
Hükümetin (Heyet-i Vükela) sadece Padişah'a karşı sorumlu olduğu saptanmıştır.
Orijinal metin, yasamanın yürütme üzerindeki denetimini oldukça sınırlı tutmuştur.
2
Modern parlamenter sistem unsurlarını (güvenoyu gibi) anayasa metniyle karşılaştırmak
Güvenoyu (itimat oyu) kurumunun Türk hukuk tarihine ancak 19091909 değişiklikleriyle girdiği belirlenmiştir.
18761876 orijinal metninde hükümetin kuruluşu için parlamentonun rızası gerekmez.
3
Yasama ve yürütme arasındaki hiyerarşiyi değerlendirmek
Padişah'ın hem yürütmenin başı olduğu hem de yasama üzerinde mutlak bir vesayetinin olduğu sonucuna varılmıştır.
Kanun teklifi için izin şartı ve sınırsız fesih yetkisi bu vesayetin kanıtıdır.

Anahtar Kavram

1876 Kanun-i Esasi'de Yürütmenin Sorumluluğu ve Güçler Dengesi

İpuçları

1
18761876 Kanun-i Esasi'nin ilk halinin 'meşruti' olmaktan ziyade 'mutlakiyetçi' bir ruhla hazırlandığını hatırlayın.
2
Hükümetin parlamentoya mı yoksa Padişah'a mı karşı sorumlu olduğunu düşünün.
3
Güvenoyu ve ortak sorumluluk gibi parlamenter sistem özelliklerinin Türk hukukuna 19091909 yılında girdiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

1876 Anayasası'ndaki 1909 değişikliklerinin demokratikleşme ve parlamenter sisteme geçiş üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

1876 Kanun-i Esasi

Bu konudan daha fazla soru