Soru

Zorluk: Çok zorYüksek Mahkemeler Genel Bilgisi

19821982 Anayasası’nın 'Yargı' bölümünde düzenlenen kurumların anayasal statüleri ve 20172017 yılındaki anayasa değişiklikleri sonrası oluşan mevcut yapı dikkate alındığında, yüksek mahkemelerin nitelikleri ve kapsamına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi; anayasal sistematiğe göre 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında sınırlı (numerus clausus) olarak sayılmış olup, Sayıştay bu kategorinin dışında bırakılmıştır.Cevap
  2. B
    Sayıştay, mali alanda kesin hüküm veren ve kararlarına karşı başka bir mercie başvurulamayan bir organ olması sebebiyle anayasal olarak 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında düzenlenmiştir.
  3. C
    Yüksek Seçim Kurulu, seçim konularında son karar mercii olması ve kararlarının yargısal nitelik taşıması dolayısıyla anayasal hiyerarşide yüksek mahkeme statüsünde kabul edilmektedir.
  4. D
    Hâkimler ve Savcılar Kurulu, yargı bağımsızlığını sağlamak ve disiplin suçlarında kesin karar vermekle yetkilendirildiği için bir yüksek mahkeme olarak kabul edilir.
  5. E
    Türkiye'de mevcut yargı sisteminde adli, idari ve askeri olmak üzere üç ayrı yargı kolu bulunmakta ve her birinin en üst derece mahkemesi yüksek mahkeme olarak adlandırılmaktadır.

Cevap

Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yüksek mahkeme olarak sınırlı sayıda sayıldığı ifade doğrudur.
1982 Anayasası'nda yapılan 2017 değişikliklerinden sonra Türkiye'de sadece dört adet yüksek mahkeme kalmıştır: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi. Bu kurumlar Anayasa'nın yargı bölümünde 'Yüksek Mahkemeler' alt başlığı altında sınırlı sayıda belirtilmiştir. Sayıştay ise aynı bölümde 'Diğer Hükümler' altında düzenlendiği için bir yüksek mahkeme değil, yüksek denetleme/yargılama organıdır.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 'Yargı' başlığı altındaki maddelerin tasnifi incelenir.
Anayasa'nın 146146 ile 160160 arasındaki maddeleri yargı organlarını düzenler.
Kurumların anayasal statüsünü belirlemek için sistematik yerleşime bakılmalıdır.
2
20172017 Anayasa değişikliğinin yargı üzerindeki etkileri analiz edilir.
Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaldırılmıştır.
Güncel yüksek mahkeme listesini belirlemek için kaldırılan kurumlar elenmelidir.
3
Yüksek Mahkemeler başlığı altında yer alan kurumlar listelenir.
Listede sadece Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi bulunur.
Anayasa koyucunun iradesi bu dört kurumu 'Yüksek Mahkeme' olarak tanımlamıştır.
4
Sayıştay, HSK ve YSK gibi diğer kurumların statüsü kontrol edilir.
Bu kurumların yargısal yetkileri olsa da 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında yer almadıkları görülür.
Niteliksel benzerlik (kesin hüküm verme), anayasal başlık (statü) ile karıştırılmamalıdır.

Anahtar Kavram

Anayasal statü ve Yüksek Mahkemelerin sınırlı sayı (numerus clausus) ilkesi.

İpuçları

1
Bir organın kararlarının kesin olması, onun mutlaka bir 'Yüksek Mahkeme' olduğu anlamına gelmez; Anayasa'daki başlıklandırmaya dikkat ediniz.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın neden yüksek mahkeme sayılmadığını ve anayasal yerini tekrar gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla