Türkiye'de özellikle Doğu Karadeniz ve Toroslar gibi yüksek dağ sıralarının bulunduğu bölgelerde görülen; bir dağ yamacı boyunca alçalan hava kütlesinin sürtünmenin etkisiyle her metrede yaklaşık ısınması sonucu oluşan, ulaştığı yerde sıcaklığı artırıp nemi azaltan yerel rüzgar aşağıdakilerden hangisidir?
- Fön rüzgarıCevap
- BLodos
- CSamyeli
- DPoyraz
- EKarayel
Cevap
Dağ yamacından aşağı inerken ısınan ve kurutucu etki yapan rüzgar Fön rüzgarıdır.
Doğru cevap olan rüzgar tipi, bir dağ kütlesini aşan hava kütlesinin diğer yamaçta alçalırken sürtünme nedeniyle normalden daha fazla (her 100 metrede 1 derece) ısınmasıyla oluşur. Bu mekanizma sadece yer şekillerine bağlıdır ve Türkiye'de en çok Karadeniz ile Akdeniz kıyılarındaki dağlarda görülür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Fön Rüzgarları ve Adyabatik Isınma
İpuçları
1
Bu rüzgarın en önemli özelliği, dağların denizden gelen nemli havayı engellediği bölgelerde, dağın 'dulda' (arka) yamacında oluşmasıdır.
2
Isınma hızı, yükselen havanın soğuma hızından (her 200m'de 1 derece) daha fazladır; yani her 100 metrede 1 derece ısınır.
3
Halk arasında karları hızla erittiği için 'kar yiyen' rüzgar olarak da bilinir.
Daha Fazla Pratik
Fön rüzgarının tarım ürünleri üzerindeki etkilerini (erken olgunlaşma veya kuruma) araştırabilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Matematik konum rüzgarları (KAYIP SAKAL) kuzey-güney yönlü etkilerken, bu rüzgar tamamen yer şekillerine (özel konuma) bağlı bir istisnadır.
Tahmini Süre:45s