Examkin

Soru

Zorluk: Orta1924 Anayasası

1924 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), Türk anayasa tarihinde "sert" anayasa anlayışının bir göstergesi olarak belirli maddelerin değiştirilmesini zorlaştıran veya yasaklayan hükümler içermiştir. Bu anayasanın 102. maddesinde, anayasanın değiştirilmesi usulü düzenlenirken bir maddenin değiştirilmesinin teklif dahi edilemeyeceği belirtilmiştir.

Buna göre, 1924 Anayasası'nın orijinal metninde "değiştirilmesi teklif dahi edilemez" hükmüyle koruma altına alınan tek düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Devletin şeklinin Cumhuriyet olduğuCevap
  2. B
    Devletin dininin İslam olduğu
  3. C
    Başkentin Ankara olduğu
  4. D
    Resmî dilin Türkçe olduğu
  5. E
    Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu

Cevap

1924 Anayasası'nın orijinal metnine göre değiştirilmesi teklif dahi edilemeyecek tek hüküm, devletin şeklinin Cumhuriyet olduğudur.
Doğru cevap, devletin şeklinin Cumhuriyet olduğudur. 1924 Anayasası'nın 102. maddesi, anayasanın sadece 1. maddesinin (Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir) değiştirilmesinin teklif dahi edilemeyeceğini açıkça belirtmiştir. Bu, anayasanın sertlik karakterini pekiştiren en önemli hukuk tekniğidir.

Adım Adım Çözüm

1
1924 Anayasası'nın sertlik (rigid) özelliklerini analiz et.
1924 Anayasası, anayasa değişikliği için özel nitelikli çoğunluk (2/32/3) araması ve değiştirilemez madde içermesiyle sert bir anayasadır.
Anayasanın diğer kanunlardan daha zor değiştirilmesi onun sertlik derecesini belirler.
2
Anayasanın 102. maddesindeki özel yasağı incele.
Madde 102: 'İşbu Kanunun birinci maddesinin şekli devletin Cumhuriyet olduğuna dair olan hükmünün tebdili hiçbir suretle teklif dahi edilemez.'
Bu hüküm, Türk anayasa tarihinde ilk kez 'değiştirilemez madde' kavramının ortaya çıkmasını sağlamıştır.
3
Diğer maddelerin (dil, başkent, din) durumunu kontrol et.
Din, dil ve başkent gibi hükümler 1924 Anayasası'nda yer alsa da bunlar üzerindeki değiştirilemezlik koruması 1961 ve özellikle 1982 anayasalarıyla genişletilmiştir.
1924'te koruma sadece devletin rejimiyle sınırlı tutulmuştur.

Anahtar Kavram

1924 Anayasası'nın Sertlik Özelliği ve Değiştirilemez Maddesi

İpuçları

1
1924 Anayasası'nda değiştirilemezlik yasağı sadece tek bir maddeyle sınırlıdır.
2
Bu yasak, devletin rejiminin sürekliliğini sağlamayı amaçlar.
3
Günümüzdeki anayasada ilk üç madde korunurken, 1924'te sadece devletin bir 'Cumhuriyet' olduğu hükmü korunmuştur.

Daha Fazla Pratik

1924 Anayasası'nda yapılan 1928, 1934 ve 1937 değişikliklerinin içeriklerini karşılaştırarak devletin laikleşme aşamalarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

1924 Anayasası

Bu konudan daha fazla soru