Soru

Zorluk: OrtaTBMM'nin Genel Görev ve Yetkileri

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen kanunlar kural olarak Cumhurbaşkanı tarafından 'bir kez daha görüşülmek üzere' Meclise geri gönderilebilir. Ancak, Anayasa'da bu yetkinin bir istisnası öngörülmüştür.

Buna göre, Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisinin bulunmadığı ve doğrudan yayımlamak zorunda olduğu kanun aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulma kanunu
  2. B
    Genel ve özel af ilanı içeren kanunlar
  3. Bütçe kanunuCevap
  4. D
    Para basılmasına karar verilmesine dair kanun
  5. E
    Anayasa değişikliğine ilişkin kanunlar

Cevap

Bütçe kanunu, Cumhurbaşkanı'nın veto edemeyeceği (geri gönderemeyeceği) tek kanun türüdür.
Bütçe kanunu, 1982 Anayasası'nın 89. maddesinde belirtilen genel kuralın tek istisnasını oluşturur. Cumhurbaşkanı, bütçe kanununu uygun bulmasa dahi Meclise geri gönderemez; yayımlamak zorundadır ancak yargı yoluna başvurma hakkı saklıdır.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin yasama yetkisi kapsamında kabul ettiği kanunların Cumhurbaşkanı'na onay için gönderilmesi sürecini değerlendir.
Anayasa'nın 89. maddesine göre Cumhurbaşkanı kanunları 15 gün içinde yayımlar veya geri gönderir.
Yasama ve yürütme arasındaki denge-denetleme mekanizmasını anlamak için.
2
Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisinin sınırlarını ve istisnalarını incele.
Anayasa'da 'Bütçe Kanunları'nın geri gönderilemeyeceği açıkça belirtilmiştir.
Devletin mali işleyişinin ve kamu hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak hedeflenmiştir.
3
Diğer kanun türleri (af, andlaşma, seçim vb.) ile bütçe kanunu arasındaki hukuki farkı ayırt et.
Bütçe kanunu dışındaki tüm kanunlar veto edilebilir niteliktedir.
Doğru seçeneği diğerlerinden ayırarak kesin sonuca ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı'nın Kanunları Yayımlama ve Geri Gönderme Yetkisi

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı'nın tüm kanunları geri gönderme yetkisi yoktur; bir tanesi devletin mali sürekliliği için istisnadır.
2
Bu istisnai kanun, devletin yıllık gelir ve gider tahminlerini gösteren belgedir.
3
Bütçe Kanunu, Cumhurbaşkanı tarafından veto edilemeyen tek kanundur.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanununa karşı Anayasa Mahkemesinde hangi denetim yoluna başvurabileceğini inceleyin.

Alternatif Yöntem

Veto edilemeyen kanunu 'mali zorunluluk' kavramıyla ilişkilendirmek akılda kalıcılığı artırır.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla