Soru

Zorluk: ZorDiğer Türk-İslam Devletleri

15.15. yüzyılın ikinci yarısında Doğu Anadolu ve İran coğrafyasında siyasi bir güç merkezi haline gelen, kendilerini Oğuzların Bayındır boyuna dayandırarak Selçuklu mirasına sahip çıkan Akkoyunlu Devleti'nin faaliyetleri dikkate alındığında; aşağıdakilerden hangisinin bu devletin Türk-İslam kültür ve siyasi tarihindeki yerini yansıtan bir gelişme olduğu söylenemez?

  1. A
    Kur'an-ı Kerim'in Türk dilinin özelliklerini yansıtacak şekilde Türkçeye tercüme ettirilmesi
  2. B
    Sözlü gelenekte yaşayan Dede Korkut Hikayeleri'nin bu dönemde yazıya geçirilmiş olması
  3. C
    Ali Kuşçu ve Celaleddin Devvani gibi bilginlerin sarayda himaye edilerek bilimsel faaliyetlerin desteklenmesi
  4. İslam dünyasında siyasi birliği sağlamak amacıyla halifelik makamının Abbasi soyundan hükümdar sülalesine geçirilmesiCevap
  5. E
    Osmanlı Devleti'nin Anadolu'daki ilerleyişine karşı Venedik ve Macaristan gibi Avrupa güçleriyle ittifak kurulması

Cevap

İslam dünyasında siyasi birliği sağlamak amacıyla halifelik makamının Abbasi soyundan hükümdar sülalesine geçirilmesi ifadesi Akkoyunlular için geçerli değildir.
Akkoyunlu Devleti, Doğu Anadolu ve İran coğrafyasında hüküm süren güçlü bir Türkmen devleti olmasına rağmen halifelik makamını hiçbir zaman üstlenmemiştir. 15.15. yüzyılda halifelik makamı, Kahire merkezli Memlük Devleti'nin koruması altında bulunan Abbasi hanedanı üyeleri tarafından temsil ediliyordu. Akkoyunlular daha çok Oğuz geleneğine bağlılık ve bölgesel hakimiyet politikaları izlemişlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Akkoyunlu Devleti'nin kültürel ve milli kimliğinin analiz edilmesi
Akkoyunluların Oğuz-Türkmen geleneğine bağlılıkları ve bu doğrultuda yaptıkları Kur'an tercümesi gibi çalışmalar teyit edilir.
Devletin temel karakterini belirlemek için.
2
Dönemin bilim ve kültür ortamının değerlendirilmesi
Ali Kuşçu ve Devvani gibi isimlerin Akkoyunlu sarayındaki varlığı ve bilimsel faaliyetlerin sürekliliği doğrulanır.
Entelektüel birikimi anlamak için.
3
15. yüzyıldaki halifelik ve güç dengelerinin incelenmesi
Halifeliğin Memlük himayesinde olduğu ve Akkoyunluların bu yönde bir girişimi bulunmadığı sonucuna varılır.
Yanlış olan siyasi iddiayı saptamak için.

Anahtar Kavram

Akkoyunlu Devleti'nin Siyasi Yapısı ve Kültürel Faaliyetleri

İpuçları

1
Akkoyunluların Oğuz-Türkmen geleneğine verdikleri önemi ve Türkçeye olan katkılarını hatırlayın.
2
15. yüzyıl boyunca halifelik makamının hangi şehirde ve hangi devletin himayesinde olduğunu düşünün.
3
Halifelik Osmanlı Devleti'ne Yavuz Sultan Selim döneminde geçmiştir; bu tarihten önce diğer Türk devletlerinin bu makamı kullanıp kullanmadığını sorgulayın.

Daha Fazla Pratik

Akkoyunlular ve Safeviler arasındaki geçiş sürecini ve bu iki devletin Türk tarihindeki benzerliklerini incelemek faydalı olacaktır.

Alternatif Yöntem

Soruda verilen Ali Kuşçu, Kur'an tercümesi ve Venedik ittifakı gibi bilgiler doğrudan Uzun Hasan dönemi Akkoyunluları ile özdeşleşmiştir. Halifelik makamı ise Osmanlı-Memlük ilişkileriyle ilgili bir konu olduğundan, Akkoyunlular için bu ifadenin yanlış olduğu çıkarımı yapılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla