Diğer Türk-İslam Devletleri

$15.$ yüzyılın ikinci yarısında Doğu Anadolu ve İran coğrafyasında siyasi bir güç merkezi haline gelen, kendilerini Oğuzların Bayındır boyuna dayandırarak Selçuklu mirasına sahip çıkan Akkoyunlu Devleti'nin faaliyetleri dikkate alındığında; aşağıdakilerden hangisinin bu devletin Türk-İslam kültür ve siyasi tarihindeki yerini yansıtan bir gelişme olduğu söylenemez?

Selçuklu geleneklerini sürdüren ve kendilerini bu geleneğin mirasçısı sayan Harzemşahlar, Moğol istilası karşısında İslam dünyasının doğu kalkanı görevini üstlenmişlerdir. Ancak Türkiye Selçuklu Devleti ile yaşanan toprak anlaşmazlıkları sonucunda gerçekleşen $1230$ Yassı Çemen Savaşı sonrasında bu kalkanın parçalanması, Anadolu'nun savunma stratejisinde telafisi zor bir açık yaratmıştır. Bu durumun Anadolu'nun siyasi geleceği açısından doğurduğu en kritik sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Timur Devleti hükümdarı Emir Timur'un $1391$ Kondurca ve $1395$ Terek Savaşları ile Altın Orda Devleti'ne vurduğu darbeler, Türk-İslam dünyasındaki siyasi dengeleri derinden sarsmıştır.

Timur'un bu faaliyetlerinin, uzun vadede dünya tarihi üzerinde bıraktığı en kritik etki aşağıdakilerden hangisidir?

1187 yılında gerçekleşen Hıttin Savaşı ile Kudüs'ü Haçlılardan geri alan ve İslam dünyasında büyük bir ün kazanan Selahaddin Eyyubi tarafından kurulan Türk-İslam devleti aşağıdakilerden hangisidir?

Türk-İslam tarihinde kendilerini "Büyük Selçuklu Devleti’nin mirasçısı" olarak tanımlayan, $1230$ yılında Anadolu Selçuklu Devleti ile yaptıkları Yassı Çemen Savaşı'nı kaybederek zayıflama sürecine giren ve Moğol istilasına karşı bir tampon bölge konumundayken bu savaşın ardından kısa süre sonra tarih sahnesinden silinen devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Eyyubiler, Salahaddin Eyyubi döneminde sadece Haçlılara karşı kazanılan askeri başarılarla değil, aynı zamanda Kahire ve Şam gibi önemli merkezlerde kurulan medreseler ve 'Darülhadis' kurumlarıyla da dikkat çekmiştir. Salahaddin Eyyubi'nin bu yoğun eğitim ve kültür faaliyetlerine öncelik vermesinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Mısır'da kurulan Türk-İslam devletlerinden biri olan Memlüklerde (Kölemenler), geleneksel Türk veraset anlayışından farklı olarak "ülke hanedanın ortak malıdır" prensibi yerine "her güçlü emirin (komutanın) sultan olma hakkı vardır" anlayışı uygulanmıştır.

Memlük Devleti'nde görülen bu özel veraset sisteminin aşağıdakilerden hangisine ortam hazırladığı söylenebilir?

Mısır'da kurulan Türk-İslam devletleri, Abbasi halifeliğinin merkezi otoritesinin zayıfladığı dönemlerde bölgede bağımsızlıklarını ilan ederek İslam dünyasına önemli hizmetlerde bulunmuşlardır. Bu devletlerden birisi, İslam dünyasının kutsal merkezleri olan Mekke ve Medine'yi kapsayan Hicaz bölgesine hâkim olan ilk Türk devleti olma özelliğine sahiptir.

Buna göre, Hicaz bölgesine hâkim olan ilk Türk-İslam devleti aşağıdakilerden hangisidir?

Mısır'da Tolunoğulları'nın yıkılmasından sonra Abbasi otoritesinin zayıflamasıyla ortaya çıkan otorite boşluğunda kurulan ve kurucusuna Abbasi halifesi tarafından "aydınlık" veya "prenseslerin prensi" anlamına gelen "akşit" unvanı verilen devlet, İslam tarihinde kutsal topraklar olan Hicaz bölgesine hâkim olan ilk Türk devletidir.

Bu bilgilere göre, sözü edilen Türk-İslam devleti aşağıdakilerden hangisidir?

Mısır'da kurulan ilk Türk-İslam devletleri olan Tolunoğulları ve Akşitler (İhşidiler), kısa süre içinde yıkılarak yerlerini farklı siyasi yapılara bırakmışlardır. Bu devletlerin, kurıldukları bölgede uzun süre kalıcı olamamalarının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Gazneli Mahmut, Hindistan üzerine düzenlediği $17$ sefer sonucunda İslamiyet'in bu coğrafyada yayılmasını sağlamış ve bölgenin sosyo-kültürel yapısında önemli değişimlere yol açmıştır. İslam dininin eşitlikçi anlayışı, Hindistan'da yüzyıllardır devam eden katı toplumsal hiyerarşiyi sarsmıştır.

Buna göre İslamiyet'in Hindistan'da yayılmasının, bölgedeki aşağıdaki sistemlerden hangisinin zayıflamasında etkili olduğu söylenebilir?

Memlük Devleti (Devlet-i Aliyye-i Türkiyye), 1260 Ayn Calut ve 1277 Elbistan savaşlarında Moğolları mağlup ederek İslam dünyasını büyük bir yıkımdan kurtarmış, aynı zamanda Ortadoğu'daki Haçlı varlığına son vermiştir. Bu devletin askeri başarısını ve siyasi gücünü uzun süre korumasını sağlayan kurumsal yapısı, diğer Türk-İslam devletlerinden belirgin bir şekilde ayrılmaktadır.

Buna göre, Memlük yönetim sisteminin diğer Türk-İslam devletlerinden ayrılan ve taht mücadelelerinin doğasını değiştiren temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

$1258$ yılında Moğolların Bağdat’ı tahrip edip Abbasi Devleti’ne son vermesiyle yaşanan siyasi otorite boşluğu üzerine, Abbasi halifesini himaye ederek bu makamın Kahire’de devam etmesini sağlayan Türk-İslam devleti aşağıdakilerden hangisidir?

Türk-İslam tarihinde İslamiyet'i kabul etmelerine rağmen; resmi dillerini Türkçe olarak ilan eden, Uygur alfabesini kullanmaya devam eden ve devlet yönetiminde "ikili teşkilat" sistemini sürdüren devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Mısır'da kurulan ilk Türk-İslam devleti olan Tolunoğulları ($868$-$905$), inşa ettikleri "Maristan" adı verilen hastanelerde din ve ırk ayrımı gözetmeksizin halka ücretsiz sağlık hizmeti sunmuş, bu kurumlarda eczaneler aracılığıyla ilaçların dağıtımını da organize etmiştir. Tolunoğulları dönemindeki bu uygulama, devletin aşağıdaki özelliklerinden hangisine sahip olduğunun doğrudan bir kanıtıdır?

Gazneli Devleti, Afganistan topraklarında kurulmuş ve kısa sürede sınırlarını Hindistan'dan Horasan'a kadar genişletmiştir. Geniş bir coğrafyaya yayılan bu devlette halkın; Arap, Fars, Hint ve Türk gibi farklı etnik kökenlerden oluşması, Karahanlılar'ın aksine kozmopolit (çok uluslu) bir yapının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Gazneliler'in bu kozmopolit yapısı, aşağıdaki gelişmelerden hangisinin temel nedeni olarak gösterilebilir?

Karahanlılar tarafından inşa edilen ve Türk-İslam mimarisinin özgün örneklerinden biri olan "Ribat"lar; ticari kervanların konakladığı birer kervansaray, sınır güvenliğini sağlayan birer askeri karakol ve İslamiyet'in yayılmasına hizmet eden dini merkezler olarak işlev görmüştür.

Buna göre, Ribatların aşağıdaki alanlardan hangisinde hizmet verdiği savunulamaz?

İslam dünyasını derinden sarsan Moğol (İlhanlı) ilerleyişini tarihte ilk kez 1260 yılında Ayn Calut Savaşı ile durduran ve 1277 Elbistan Savaşı ile Anadolu'daki Moğol baskısını kırmaya çalışan Türk-İslam devleti aşağıdakilerden hangisidir?

Mısır'da kurulan Türk-İslam devletlerinden biri olan Eyyubiler, İslam dünyasını Haçlı saldırılarına karşı korumada kritik bir rol oynamışlardır. Eyyubi Devleti'nin İslam dünyasındaki otoritesini güçlendiren ve III. Haçlı Seferi'nin düzenlenmesine yol açan temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

İslamiyet’i kabul eden Türk devletlerinden biri olan bu yapı, kendisini Büyük Selçuklu Devleti’nin mirasçısı olarak görmüş ve Moğol istilası karşısında bir tampon bölge vazifesi üstlenmiştir. Ancak $1230$ yılında Anadolu Selçuklu Devleti ile yaptıkları Yassıçemen Savaşı'nı kaybederek zayıflama sürecine girmişlerdir.

Paragrafta özellikleri belirtilen Türk-İslam devleti aşağıdakilerden hangisidir?