Türkiye'de zaman içinde değişen sosyal ve ekonomik şartlara bağlı olarak nüfus politikalarında güncellemeler yapılmıştır. Belirli bir dönemden sonra devlet, nüfus miktarını sürekli artırma fikrinden vazgeçerek, nüfus artış hızını düşürücü ve nüfusun niteliğini (eğitim, sağlık vb.) artırıcı yönde tedbirler almaya başlamıştır.
Uygulanan politikalardaki bu köklü yön değişikliğinin (nüfus artış hızını düşürme eğiliminin) en temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Nüfus artış hızının ekonomik kalkınma hızını aşmasıyla demografik yatırımların bütçeye büyük bir yük oluşturmasıCevap
- BKırsal alanlardaki tarımsal nüfus yoğunluğunu daha da artırarak geleneksel tarım üretimini canlandırma hedefi
- CKırdan kente doğru gerçekleşen iç göçleri teşvik ederek büyük şehirlerdeki çekici faktörleri güçlendirme isteği
- DYeni kurulacak sanayi tesislerinin kuruluş yeri belirlenirken hammaddeye yakınlık yerine nüfus merkezlerinin seçilmesi
- EBölgesel kalkınma projelerinin kapsadığı alanlarda nüfus miktarının zorunlu olarak artırılmak istenmesi
Cevap
Doğru cevap, nüfus artış hızının ekonomik kalkınma hızını aşarak yatırımları zorlaştırmasını ifade eden seçenektir.
Nüfus artış hızının çok yüksek olması, devleti yol, okul, hastane gibi altyapı hizmetlerine (demografik yatırımlara) devasa bütçeler ayırmak zorunda bırakır. Bu zorunluluk, doğrudan üretime ve sanayiye aktarılabilecek ekonomik kaynakları daralttığı için ülkenin kalkınma hızını yavaşlatır. Türkiye'de nüfus miktarını artırıcı politikalardan vazgeçilip, artış hızını sınırlandırıcı politikalara geçilmesinin ardındaki temel itici güç bu ekonomik dengesizliktir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Demografik Yatırımlar ve Kalkınma İlişkisi
İpuçları
1
Bir ülkede nüfus çok hızlı artarsa devlet yeni okullar, hastaneler ve yollar yapmak zorunda kalır. Sadece nüfusu beslemeye ve barındırmaya yönelik bu harcamalara 'demografik yatırım' adı verilir.
2
Devletin bütçesinin büyük bir kısmı sürekli artan nüfusun temel ihtiyaçlarına (demografik yatırımlara) giderse, fabrikalar kurmak ve sanayiyi geliştirmek için yeterli kaynak kalmaz.
3
Bu politika değişikliğinin en temel nedeni, aşırı hızlı nüfus artışının ülkenin 'ekonomik kalkınmasını' yavaşlattığının ve bütçeye ağır bir yük getirdiğinin fark edilmesidir.
Daha Fazla Pratik
1923-1965 yılları arasında devletin neden ısrarla nüfusu artırmak istediği (savaş kayıpları, makineleşme eksikliği) konusunu da tekrar etmeniz faydalı olacaktır.
Alternatif Yöntem
Bu soruyu çözerken 'tersine mühendislik' yapabilirsiniz. Eğer bir devlet nüfus artışını durdurmak istiyorsa, demek ki mevcut artış ona zarar veriyordur. Bir devlete en büyük zarar, bütçesinin yatırıma değil tüketime gitmesiyle olur (kalkınmanın yavaşlaması).
Tahmini Süre:45s